Bitki ve Baharat Ansiklopedisi
397 bitki, baharat ve bitkisel yağın Latince ve yöresel adları, botanik özellikleri, elde edilişi, tarihçesi, kültürdeki ve mutfaktaki yeri.

Abanoz Ağacı
Diospyros ebenum J.Koenig ex Retz.Abanoz ağacı (Diospyros ebenum), Hindistan yarımadası ile Sri Lanka'nın nemli ormanlarında yetişen, koyu renkli öz odunuyla ünlü bir ağaçtır…

Acı Badem Yağı
Prunus dulcis (Mill.) D.A.WebbAcı badem yağı, badem ağacının acı çeşidinin tohumlarından elde edilir. Marzipan ve badem özütü hatırlatan keskin kokusu, içindeki benzaldehit adlı…

Acı Bakla
Lupinus albus L.Acı bakla (Lupinus albus), Akdeniz havzasında binlerce yıldır yetiştirilen, yassı ve beyaz tohumlu tek yıllık bir baklagildir. Tohumları doğal olarak…

Acı Düvelek
Ecballium elaterium (L.) A.Rich.Acı düvelek (Ecballium elaterium), olgunlaşan meyvesinin tohumlarını sıvısıyla birlikte metrelerce fırlatmasıyla tanınan, Akdeniz çevresi yol…

Acı Yavşan
Teucrium polium L.Acı yavşan (Teucrium polium), beyazımsı yün gibi tüylerle kaplı, kısa boylu ve çok dallı bir ballıbabagil çalısıdır. Akdeniz havzasının kurak, kayalık…

Açlık Otu
Senna alexandrina Mill. (eski adıyla Cassia angustifolia, Cassia acutifolia)Aktar piyasasında 'açlık otu' ya da 'erkek sinameki' adıyla satılan ürün, sinameki bitkisinin (Senna) kurutulmuş yapraklarıdır. Bitki Kuzeydoğu Afrika…

Adaçayı
Salvia officinalis L.Adaçayı (Salvia officinalis), Balkanlar ve Doğu Akdeniz kıyılarında doğal yayılan, gümüşi yeşil yapraklı, kokulu bir çalıdır. Mutfakta çay ve baharat…

Adaçayı Yağı (Acı Elma Yağı)
Salvia fruticosa Mill.Aktarlarda 'acı elma yağı' adıyla da satılan bu yağ, Ege ve Akdeniz kıyılarında kendiliğinden yetişen Anadolu adaçayının yapraklarından damıtılan…

Adamotu
Mandragora officinarum L.Adamotu (Mandragora officinarum), çatallı, kalın ve insana benzetilen köküyle tarih boyunca efsanelere konu olmuş, Akdeniz havzasında yetişen çok…

Adasoğanı
Drimia maritima (L.) Stearn (syn. Urginea maritima (L.) Baker)Adasoğanı (Drimia maritima), Akdeniz kıyılarında kurak yamaçlarda yetişen, yarısı toprak üstünde duran iri soğanlı ve yazın sonunda uzun çiçek sapı…

Afşar Otu
Asarum europaeum L.Afşar otu (Asarum europaeum L.), nemli ve gölgeli ormanların yerde yayılan, parlak böbrek biçimli yapraklı çok yıllık bir bitkisidir. Zehirli olduğu…

Ahlat
Pyrus elaeagrifolia Pall.Ahlat (Pyrus elaeagrifolia), gümüşi tüylü dar yaprakları ve küçük, sert meyveleriyle tanınan, Anadolu ve Balkanlar'da yayılış gösteren yabani bir…

Ahududu Yaprağı
Rubus idaeus L.Ahududu, kırmızı meyvesiyle tanınan ama yaprağıyla da mutfak ve bitki çayı geleneğine giren dikenli bir çalıdır. Yaprağının alt yüzünün gümüşi beyaz…

Ak Çöpleme
Veratrum album L.Ak çöpleme (Veratrum album L.), dağ çayırlarında yetişen, geniş kıvrımlı yapraklı ve yeşilimsi beyaz çiçekli iri bir otsu bitkidir. Çok zehirlidir…

Ak Günlük (Hint Günlüğü)
Boswellia serrata Roxb. ex Colebr.Ak günlük, Hindistan'ın kuru ve kayalık dağlık bölgelerinde yetişen, gövdesinden kokulu reçine akan bir ağaçtır. Reçine yüzyıllardır tütsü ve günlük…

Akasya
Robinia pseudoacacia L.Türkiye'de akasya denilince çoğunlukla anılan ağaç, aslında Kuzey Amerika kökenli Robinia pseudoacacia'dır; bu nedenle yalancı akasya adıyla da…

Akdiken (Acı Çehre)
Rhamnus cathartica L.Akdiken, Avrupa'dan Batı Asya'ya uzanan geniş bir alanda çalılık ve orman kenarlarında yetişen dikenli bir çalıdır. Türkiye'de acı çehre ve cehri…

Alfalfa (Yonca)
Medicago sativa L.Alfalfa, Türkiye'de kaba yonca ya da karayonca adlarıyla da bilinen, dünyanın en eski yem bitkilerinden biridir. Medicago sativa, mor çiçekli çok…

Alıç Çiçeği
Crataegus monogyna Jacq. (Türkiye'de ayrıca Crataegus orientalis, Crataegus azarolus)İlkbaharda beyaz, kokulu çiçeklerle örtülen, sonbaharda kırmızı ya da turuncu küçük meyveler veren dikenli bir çalı ya da küçük ağaçtır. Türkiye'nin…

Aloe Vera Yağı
Aloe vera (L.) Burm.f.Aloe vera yağı, etli yaprakları jelle dolu bir bitkinin, kurutulmuş yaprak parçalarının zeytinyağı gibi bir taşıyıcı yağda bekletilmesiyle hazırlanan…

Altın Düğme (Solucan Otu)
Tanacetum vulgare L.Altın düğme, sarı düğme biçimli çiçek başlarıyla tanınan, kuvvetli kokulu çok yıllık bir otsu bitkidir. Türkiye'de solucan otu adıyla da bilinir…

Amber Kabuğu (Kaskarilla)
Croton eluteria (L.) W.WrightKaskarilla ya da amber kabuğu, Bahama Adaları ve Karayipler'e özgü Croton eluteria ağacının kokulu kabuğudur. Tarihte tütün karışımlarında ve likör…

Ananas
Ananas comosus (L.) Merr.Ananas, Güney Amerika kökenli, tropik bölgelerde yetiştirilen sert yapraklı bir bromeliaddır. Meyve tek bir meyve gibi görünse de aslında çok sayıda…

Anason
Pimpinella anisum L.Anason, Doğu Akdeniz ve Batı Asya kökenli, tatlımsı kokulu meyveleri için yetiştirilen tek yıllık bir otsu bitkidir. Pimpinella anisum, Türk…

Anason Yağı
Pimpinella anisum L.Anason yağı, rakının ve birçok tatlının karakteristik kokusunu veren anason tohumlarının buharla damıtılmasıyla elde edilir. Tatlı, ferah ve belirgin…

Andız
Juniperus drupacea Labill.Andız, Toros Dağları'nda ve Doğu Akdeniz'in dağlık bölgelerinde yetişen, iri meyveli bir ardıç türüdür. Katran ardıcı olarak bilinen Juniperus…

Andız Otu (Andız Kökü)
Inula helenium L.Andız otu (Inula helenium L.), papatyagillerden, sarı çiçekli ve iri yapraklı çok yıllık bir bitkidir. Kurutulmuş kökü aktar dükkânlarında "andız…

Antep Fıstığı
Pistacia vera L.Antep fıstığı (Pistacia vera L.), Güneydoğu Anadolu'nun simge ürünlerinden biri olan, yeşil içli bir sert kabuklu meyvedir. Baklava başta olmak üzere…

Arap Zamkı
Senegalia senegal (L.) Britton (syn. Acacia senegal (L.) Willd.)Arap zamkı, Senegalia senegal ve yakın akasya türlerinin gövdesinden sızıp kuruyan, suda çözünen doğal bir zamktır. Gıdada kıvam verici ve…

Ararot
Maranta arundinacea L.Ararot (Maranta arundinacea L.), tropik Amerika kökenli, köksabından ince beyaz bir nişasta elde edilen otsu bir bitkidir. Bu nişasta, sosların…

Ardıç
Juniperus communis L.Ardıç (Juniperus communis L.), iğne yapraklı, kışın da yeşil kalan, kuzey yarımkürenin en geniş yayılışlı ağaççık türlerindendir. Mavi-siyah renkli…

Ardıç Katranı
Juniperus oxycedrus L.Ardıç katranı, katran ardıcı olarak bilinen Juniperus oxycedrus ağacının odununun havasız ortamda kuru damıtılmasıyla elde edilen, koyu…

Ardıç Yağı
Juniperus communis L.Ardıç yağı, dağ yamaçlarının dayanıklı iğne yapraklı çalısı olan adi ardıcın mor-siyah meyvelerinden buharla damıtılan, odunsu, reçineli ve hafif…

Argan Yağı
Argania spinosa (L.) SkeelsArgan yağı, dünyada yalnızca Fas'ın güneybatısında yetişen dikenli bir ağacın çekirdeklerinden elde edilir. Berberi kadınların kooperatiflerinde…

Armut
Pyrus communis L.Armut (Pyrus communis L.), gülgillerden, Avrupa ve Batı Asya kökenli bir meyve ağacıdır. Anadolu'da yüzyıllardır yetiştirilen sayısız yerel çeşidi…

Arpa
Hordeum vulgare L.Arpa (Hordeum vulgare L.), insanlığın en eski kültüre aldığı tahıllardan biridir. Bereketli Hilal'de on bin yıl kadar önce yetiştirilmeye başlandığı…

Aselbent (Asibent)
Styrax benzoin Dryand.Aselbent (Styrax benzoin Dryand.), Güneydoğu Asya'da yetişen bir ağaçtır; gövdesinden sızan kokulu reçine benzoin adıyla bilinir. Reçine yüzyıllardır…

Aslan Pençesi
Alchemilla vulgaris L. s.l. (syn. Alchemilla xanthochlora Rothm.)Aslan pençesi (Alchemilla vulgaris), yelpaze biçimli, kenarları testere dişli yaprakları ve yaprak kenarlarında sabahları biriken su damlalarıyla…

Aspir Çiçeği
Carthamus tinctorius L.Aspir çiçeği (Carthamus tinctorius), parlak turuncu-sarı başçıklı, dikenli yapraklı tek yıllık bir papatyagil bitkisidir. Taç yaprakları tarih boyunca…

Aspir Yağı
Carthamus tinctorius L.Aspir yağı, çiçekleriyle kumaş boyayan, tohumlarıyla hafif yağ veren çok yönlü bir bitkiden gelir. Berrak, açık sarı ve kokusuzdur. Bitkinin tarihi…

At Kestanesi
Aesculus hippocastanum L.At kestanesi (Aesculus hippocastanum), Balkanlar kökenli, geniş tepeli ve gösterişli çiçek salkımlarıyla tanınan bir gölge ağacıdır. Tohumları çiğ ya…

At Kestanesi Yağı
Aesculus hippocastanum L.At kestanesi yağı, parklara ve şehir caddelerine gölge veren Aesculus hippocastanum'un tohumlarının bir taşıyıcı yağda bekletilmesiyle hazırlanır…

Avokado
Persea americana Mill.Avokado (Persea americana), Orta Amerika kökenli, defnegiller ailesinden herdem yeşil bir meyve ağacıdır. Armut biçimli, yağlı ve kremsi dokulu…

Avokado Yağı
Persea americana Mill.Avokado yağı, tohumdan değil meyvenin yumuşak etinden elde edilen nadir bitkisel yağlardandır, tıpkı zeytin gibi. Ham halde koyu yeşil, rafine halde…

Ayçiçeği
Helianthus annuus L.Ayçiçeği (Helianthus annuus), Kuzey Amerika kökenli, büyük sarı çiçek başlarıyla tanınan tek yıllık bir bitkidir. Tohumları çerez olarak yenir, ayrıca…

Aynısefa Çiçeği
Calendula officinalis L.Aynısefa, canlı turuncu ve sarı çiçek başlarıyla bahçelerin neşeli bir yaz çiçeğidir. Kurutulmuş taç yaprakları, hem çay karışımlarına hem de gıdalara…

Aynısefa Yağı
Calendula officinalis L.Aynısefa yağı, turuncu çiçekli Calendula officinalis'in başlarının zeytinyağı veya ayçiçek yağı gibi bir taşıyıcıda bekletilmesiyle hazırlanır. Altın…

Ayrık Otu
Elymus repens (L.) Gould (syn. Agropyron repens (L.) P.Beauv.)Ayrık otu (Elymus repens), buğdaygiller ailesinden, uzun ve ince köksaplarıyla hızla yayılan, çok yıllık bir çim bitkisidir. Tarla ve bahçelerde zorlu…

Ayva Yaprağı
Cydonia oblonga Mill.Ayva, sonbaharın altın sarısı, tüylü, hoş kokulu meyvesiyle tanınan bir ağaçtır. Yaprağı da kurutularak bitki çayı olarak demlenir. Adı, antik…

Ayvadana (Ayvadene)
Artemisia vulgaris L.Ayvadana (Artemisia vulgaris), pelinin akrabası olan, gümüşi-tüylü yapraklı, kokulu ve çok yıllık bir otsu bitkidir. Avrupa'da mugwort adıyla bilinir…

Badem
Prunus dulcis (Mill.) D.A.Webb (syn. Prunus amygdalus Batsch, Amygdalus communis L.)Badem (Prunus dulcis), gülgiller ailesinden, Orta Asya kökenli, ilkbaharın en erken çiçek açan ağaçlarından biridir. Yenen kısmı, sert kabuğun…

Bakam Ağacı
Haematoxylum campechianum L.Bakam ağacı ya da kampeş ağacı (Haematoxylum campechianum), Orta Amerika kökenli, öz odunundan koyu mor-siyah boya elde edilen, baklagiller ailesinden…

Bakla
Vicia faba L.Bakla (Vicia faba), baklagiller ailesinden, Akdeniz ve Yakın Doğu'da binlerce yıldır yetiştirilen, iri tohumlu bir sebze ve bakliyat bitkisidir. Türk…

Baldırıkara
Adiantum capillus-veneris L.Baldırıkara ya da Venüs saçı (Adiantum capillus-veneris), ince, siyah saplı ve yelpaze biçimli yaprakçıklarıyla bilinen zarif bir eğreltiotudur…

Balıkotu
Anamirta cocculus (L.) Wight & Arn.Balıkotu (Anamirta cocculus), Güney ve Güneydoğu Asya ormanlarında yetişen odunsu bir sarmaşıktır. Tohumları çok zehirlidir; hiçbir biçimde yenmez ve…

Ballıbaba
Lamium album L. (Lamium spp.)Ballıbaba, Lamium cinsinin Türkçedeki genel halk adıdır; en tanınmış türü beyaz çiçekli Lamium album L.'dir. Isırgana benzer yapraklarına karşın…

Bambu
Bambusoideae (Phyllostachys Siebold & Zucc., Bambusa Schreb. cinsleri)Bambu, buğdaygiller (Poaceae) familyasının Bambusoideae alt familyasında yer alan, odunsu görünümlü otsu bitkilerin ortak adıdır. Dünyanın en hızlı…

Bamya
Abelmoschus esculentus (L.) Moench (syn. Hibiscus esculentus L.)Bamya (Abelmoschus esculentus), ebegümeci ve hibiskus ile akraba, sıcak iklim sebzesidir. Amasya, Tokat ve Turhal yörelerinde ipe dizilip kurutulan…

Bamya Tohumu Yağı
Abelmoschus esculentus (L.) MoenchBamya tohumu yağı, Türk mutfağının sevilen sebzesi bamyanın olgunlaşmış kapsüllerindeki tohumlardan elde edilir. Sofralarda taze bamya yenirken…

Ban Otu
Hyoscyamus niger L.Ban otu (Hyoscyamus niger), patlıcangiller familyasından, çok zehirli, tüylü ve kokulu bir yabani bitkidir. Antik çağlardan beri kitaplarda adı geçer…

Baobab Yağı
Adansonia digitata L.Baobab yağı, Afrika savanlarının devasa “ters ağaç”ı baobabın meyvesindeki tohumlardan elde edilen altın sarısı bir yağdır. Yüzlerce yıl yaşayabilen…

Basur Otu
Ficaria verna Huds. (syn. Ranunculus ficaria L.)Basur otu (Ficaria verna), ilkbaharın ilk haftalarında parlak sarı çiçekleriyle yer yüzeyini kaplayan, düğünçiçeğigillerden küçük bir bitkidir. Basur…

Bayır Turpu
Armoracia rusticana G.Gaertn., B.Mey. & Scherb.Bayır turpu (Armoracia rusticana), turpgillerden, kalın ve beyaz kökü keskin ve yakıcı kokusuyla bilinen çok yıllık bir bitkidir. Rendelenmiş kökü…

Bektaşi Üzümü
Ribes uva-crispa L.Bektaşi üzümü (Ribes uva-crispa), dikenli dalları ve yarı saydam, çizgili meyveleriyle tanınan küçük bir çalıdır. Meyvesi taze ya da reçel ve komposto…

Bergamot
Citrus × bergamia Risso & Poit.Bergamot (Citrus bergamia), turunçgillerden, Güney İtalya'da Calabria kıyılarında yoğun yetiştirilen, kokulu kabuğuyla tanınan küçük bir ağaçtır…

Bergamot Yağı
Citrus × bergamia Risso & Poit.Bergamot yağı, İtalya'nın Kalabriya kıyılarında yetişen, armut biçimli sarı-yeşil bir turunçgilin kabuğundan soğuk sıkımla elde edilen, hem turunçgil…

Besbase
Myristica fragrans Houtt. (tohumun kırmızı zarı, aril)Besbase, aynı ağacın tohumu olan hindistan cevizini (muskat) saran kırmızı, ağ biçimli zardır. Kurutulunca altın sarısı bir renge dönen bu zar…

Beyaz Dut Kurusu
Morus alba L.Beyaz dut kurusu, bal kadar tatlı, karamele yakın kokulu, altın renkli bir kuru meyvedir. Anadolu'da kışlık yiyecekler arasında, ceviz ve kayısıyla…

Beyaz Yonca
Trifolium repens L.Beyaz yonca (Trifolium repens), baklagillerden, yer yüzeyine yayılan, üçlü yapraklı ve beyaz yuvarlak çiçekli çok yıllık bir otsu bitkidir. Önemli bir…

Bezelye
Pisum sativum L. (güncel kabul edilen ad: Lathyrus oleraceus Lam.)Bezelye (Pisum sativum), dünyanın en eski kültür bitkilerinden biri olan, baklagiller familyasından tek yıllık tırmanıcı bir bitkidir. Taze…

Biber
Capsicum annuum L. ve Capsicum frutescens L.Biber (Capsicum annuum ve C. frutescens), Amerika kökenli, patlıcangillerden bir meyve sebzesi ve baharat bitkisidir. Taze, kurutulmuş, pul ve toz…

Biberiye
Salvia rosmarinus Spenn. (eş adı: Rosmarinus officinalis L.)Biberiye, Akdeniz kıyılarının kayalık yamaçlarında yetişen, iğne yapraklı ve güçlü kokulu bir yarı çalıdır. Bilimsel adı uzun süre Rosmarinus…

Biberiye Yağı
Salvia rosmarinus Spenn.Biberiye yağı, Akdeniz kıyılarının her dem yeşil çalısından buharla damıtılan, taze, kafurlu ve odunsu kokulu bir uçucu yağdır. Bitkinin bilimsel adı…

Bozot
Marrubium vulgare L.Bozot, kırışık ve beyaz keçemsi tüylerle kaplı yapraklarıyla kolayca tanınan, çok yıllık bir yabani ottur. Avrupa, Batı Asya ve Anadolu'da yol…

Böğürtlen
Rubus fruticosus L. (tür kompleksi); Türkiye'de ayrıca Rubus sanctus Schreb.Böğürtlen, yol kenarlarının, dere boylarının ve orman açıklıklarının dikenli ama cömert çalısıdır. Mor-siyah meyveleri yaz sonunda parmakları boyar…

Börülce
Vigna unguiculata (L.) Walp.Börülce, Afrika kökenli, sıcağı seven bir baklagil bitkisidir. Ege mutfağında haşlanıp zeytinyağı, limon ve sarımsakla soğuk salata olarak sofraya…

Brokoli
Brassica oleracea L. var. italica PlenckBrokoli, lahana ve karnabaharla aynı türün farklı bir çeşit grubudur. Yeşil, sık dizilmiş çiçek tomurcuklarından oluşan başı ve kalın sapı yenir…

Buğday
Triticum aestivum L. (ayrıca Triticum durum Desf. = T. turgidum subsp. durum)Buğday, insanlığın en eski ekilen tahıllarından biridir; ekmeğin, bulgurun, yarmanın ve aşurenin hammaddesidir. Anadolu ve Bereketli Hilal, buğdayın…

Buğday Tohumu Yağı
Triticum aestivum L.Buğday tohumu yağı, ekmeklik buğday tanesinin küçücük çimlenme bölümü olan ruşeymden elde edilir. Bir tonluk buğdaydan çok az yağ çıktığı için ender…

Cadı Fındığı Yağı
Hamamelis virginiana L.Cadı fındığı yağı, sonbaharda yaprakları döküldükten sonra sarı, şerit gibi çiçek açan Hamamelis virginiana'nın kabuk ve yapraklarının bir taşıyıcı…

Centiyane (Ceytiyane)
Gentiana lutea L.Sarı centiyane, Avrupa ve Anadolu dağlarının yüksek otlaklarında yetişen, boylu ve sarı çiçekli çok yıllık bir bitkidir. Kalın kökü son derece acıdır…

Ceviz Yağı
Juglans regia L.Ceviz yağı, iç cevizin soğuk sıkımıyla elde edilen, kehribar renkli ve belirgin ceviz kokulu bir yağdır. Anadolu'nun yaygın ağaçlarından birinin…

Ceviz Yaprağı
Juglans regia L.Ceviz yaprağı, yüzyıllardır bahçelerin ve köy meydanlarının gölgelik ağacı olan cevizin geniş, ezilince keskin ve aromatik kokan yaprağıdır. Yün…

Ciğer Otu
Pulmonaria officinalis L.Ciğer otu, ilkbaharın başında açan pembe-mavi çiçekleri ve beyaz benekli yapraklarıyla tanınan, orman altı çok yıllık bir bitkidir. Adı, eski…

Civanperçemi
Achillea millefolium L.Civanperçemi, tüysü ince yaprakları ve düz, yassı çiçek kümeleriyle kolayca tanınan çok yıllık bir yabani ottur. Adını Yunan mitolojisindeki kahraman…

Cüce Palmiye
Serenoa repens (W.Bartram) SmallCüce palmiye ya da saw palmetto, ABD'nin güneydoğusunda, özellikle Florida'nın kumlu ormanlarında ve bataklık kenarlarında yetişen, yelpaze yapraklı…

Çadır Uşağı (Amonyak Zamkı)
Dorema ammoniacum D.Don (güncel kabul edilen ad: Ferula ammoniacum (D.Don) Spalik, Piwczyński & Wojew.)Çadır uşağı, İran ve Orta Asya'nın kurak bozkırlarında yetişen, iri bir maydanozgil bitkisidir. Gövdesinden sızan sütümsü zamk-reçine, amonyak zamkı…

Çakal Eriği
Prunus spinosa L.Çakal eriği (Prunus spinosa L.), dikenli dalları ve mavi-siyah, buruk meyveleriyle tanınan, Avrupa'dan Anadolu'ya yayılmış bir çalıdır. İngilizcede…

Çakşır Otu
Ferula elaeochytris KorovinÇakşır otu (Ferula elaeochytris Korovin), Anadolu'nun kuru yamaçlarında yetişen, iri gövdeli bir çok yıllık maydanozgil bitkisidir. Kökleri aktar…

Çaltı Dikeni
Paliurus spina-christi Mill.Çaltı dikeni, kıvrımlı dikenleri ve şapka biçimli kanatlı meyveleriyle Akdeniz ve Anadolu yamaçlarının en kolay tanınan çalılarındandır. Bilimsel…

Çam
Pinus spp. (Pinus brutia Ten., Pinus nigra Arnold, Pinus sylvestris L.)Çam, Pinaceae familyasının Pinus cinsini oluşturan, iğne yapraklı ve kozalaklı ağaçların ortak adıdır. Türkiye ormanlarının büyük bölümünü kızılçam…

Çam Fıstığı
Pinus pinea L.Çam fıstığı, fıstık çamının (Pinus pinea L.) kozalaklarından çıkarılan yenilebilir tohumdur. Türkiye'de Bergama'daki Kozak yaylası bu ürünle tanınır…

Çam Katranı
Pix liquida (Pinus spp. odunundan)Çam katranı, çam odununun hava almadan kuru damıtılmasıyla elde edilen koyu renkli, yapışkan bir üründür. Tarihte gemi kalafatında, iplerin ve ahşabın…

Çam Sakızı (Çam Reçinesi)
Terebinthina communis (Pinus spp. oleo-reçinesi)Çam sakızı ya da çam reçinesi, çam türlerinin gövdesindeki kanallardan sızan yapışkan oleo-reçinedir. Damıtıldığında terebentin ve kolofan elde…

Çarkıfelek
Passiflora caerulea L.; Passiflora incarnata L.Çarkıfelek (Passiflora), alışılmadık biçimli çiçekleriyle tanınan tırmanıcı bitkilerin cinsidir. Passiflora caerulea Güney Amerika, Passiflora…

Çavdar
Secale cereale L.Çavdar (Secale cereale L.), serin ve yüksek iklimlerde yetişen bir tahıldır. Buğday ve arpa tarlalarında yabani ot olarak başlayıp zamanla bir ürün…

Çavi (Kauri Ağacı)
Agathis australis (D.Don) Lindl. ex LoudonÇavi ya da kauri ağacı, Yeni Zelanda'nın kuzey adasına özgü, dev boyutlara ulaşan bir iğne yapraklı ağaçtır. Bin yıldan uzun yaşayabilen bu ağaçlar…

Çay
Camellia sinensis (L.) Kuntze (syn. Thea sinensis L.)Çay (Camellia sinensis), genç yaprakları ve tomurcukları dünyada en çok içilen demlikli içeceklerden birinin hammaddesi olan, her dem yeşil bir…

Çay Ağacı Yağı
Melaleuca alternifolia (Maiden & Betche) CheelÇay ağacı yağı, Avustralya'nın kuzey doğusundaki sulak alanlara özgü bir ağacın yapraklarından damıtılan, taze, kafurumsu ve hafif baharatlı kokulu…

Çemen Otu
Trigonella foenum-graecum L.Çemen otu (Trigonella foenum-graecum L.), tohumları baharat olarak kullanılan, tek yıllık bir baklagildir. Tohumları, Kayseri pastırmasını saran çemen…

Çemen Yağı
Trigonella foenum-graecum L.Çemen yağı, Kayseri pastırmasının kırmızı kabuğunu oluşturan çemen hamurunun bitkisi Trigonella foenum-graecum'un tohumlarından hazırlanır…

Çınar
Platanus orientalis L.Çınar (Platanus orientalis L.), geniş tacı, kalın gövdesi ve çok uzun ömrüyle tanınan, yaprak döken büyük bir ağaçtır. Osmanlı ve Türk kültüründe…

Çilek Tohumu Yağı
Fragaria × ananassa DuchesneÇilek tohumu yağı, meyvenin dışına gömülü yüzlerce minik tohumdan elde edilen nadir ve emek isteyen bir yağdır. Çilek reçeli ve meyve suyu üretiminin…

Çin Kirazı (Liçi)
Litchi chinensis Sonn.Çin Kirazı, yaygın adıyla liçi (Litchi chinensis), Güney Çin kökenli, her dem yeşil bir meyve ağacıdır. Pütürlü kırmızımsı kabuğunun içindeki beyaz…

Çin Melek Otu
Angelica sinensis (Oliv.) DielsÇin Melek Otu (Angelica sinensis), Çin'in yüksek dağlık bölgelerinde yetişen, çok yıllık bir maydanozgiller bitkisidir. Çin geleneğinde dong quai…

Çiriş Otu
Asphodelus aestivus Brot. (eş ad: A. microcarpus Salzm. & Viv.; yakın tür: A. ramosus L.)Çiriş otu (Asphodelus aestivus), Akdeniz havzasında kurak yamaçlarda ve otlaklarda yaygın, uzun saplı beyaz çiçekli çok yıllık bir bitkidir. Yumrulu…

Çitlembik
Celtis australis L.Çitlembik (Celtis australis), Akdeniz havzasında yetişen, sert odunlu, yaprak döken büyük bir ağaçtır. Küçük, koyu renkli, tek çekirdekli meyveleri ve…

Çivit Otu
Indigofera tinctoria L.Çivit otu (Indigofera tinctoria), yapraklarından elde edilen mavi boya, yani indigo ile tanınan tropikal bir baklagil çalısıdır. Tarih boyunca…

Çoban Çantası
Capsella bursa-pastoris (L.) Medik.Çoban çantası (Capsella bursa-pastoris), dünyanın pek çok yerinde yayılmış, üçgenimsi küçük meyveleriyle kolayca tanınan tek yıllık bir yabani…

Çoban Çökerten
Tribulus terrestris L.Çoban çökerten (Tribulus terrestris L.), yere yayılarak büyüyen, sert dikenli meyveleriyle tanınan tek yıllık bir bitkidir. Sıcak ve kurak bölgelerde…

Çoban Tarağı
Dipsacus laciniatus L.Çoban tarağı (Dipsacus laciniatus), derin parçalı yaprakları, dikenli gövdesi ve yumurtamsı dikenli çiçek başlarıyla tanınan iki yıllık bir bitkidir…

Çöpleme
Veratrum lobelianum Bernh. (Veratrum album L. subsp. lobelianum (Bernh.) Arcang.)Çöpleme (Veratrum lobelianum), dağ çayırlarında yetişen, geniş kıvrımlı yaprakları ve yeşilimsi çiçek salkımıyla tanınan çok yıllık bir bitkidir…

Çörek Otu
Nigella sativa L.Çörek otu (Nigella sativa), küçük, siyah ve köşeli tohumlarıyla çörek, simit, poğaça ve peynir gibi hamur işlerinde ve gıdalarda kullanılan tek yıllık…

Çörek Otu Yağı
Nigella sativa L.Çörek otu yağı, ekmek ve çöreklerin üzerine serpilen küçük siyah tohumların sıkılmasıyla elde edilen, koyu sarıdan kahverengiye uzanan renkte bir…

Çöven
Gypsophila spp. (G. arrostii Guss., G. perfoliata L. vb.)Çöven, karanfilgiller familyasından Gypsophila cinsine ait türlere verilen addır; Anadolu'da özellikle Gypsophila arrostii türünün kalın kökü bu adla…

Çuha Çiçeği
Primula vulgaris Huds.; Primula veris L.Çuha çiçeği, baharın habercisi sayılan, karların erimesiyle birlikte ormanın nemli yamaçlarında açan soluk sarı bir çiçektir. Adı bile ilk anlamına…

Çuha Çiçeği Yağı
Oenothera biennis L.Piyasada “çuha çiçeği yağı” adıyla satılan ürün, aslında bahar çuha çiçeğinden değil, akşam çuha çiçeği denen Oenothera bitkisinin tohumundan elde…

Dağ Çayı
Sideritis spp. (Türkiye'de başlıca Sideritis libanotica Labill., Sideritis perfoliata L., Sideritis congesta P.H.Davis & Hub.-Mor., Sideritis stricta Boiss. & Heldr., Sideritis trojana Bornm.)Dağ çayı, Türkiye'de Sideritis cinsine ait, tüylü yapraklı ve sarı çiçekli dağ bitkilerinin kurutulmuş çiçekli dallarına verilen ortak addır. Yörelere…

Daphne (Tilki Defnesi)
Daphne spp. (Türkiye'de D. pontica L., D. mezereum L., D. oleoides Schreb., D. gnidioides Jaub. & Spach)Daphne, Thymelaeaceae familyasına ait, Avrasya'da yüzden fazla türü bulunan çalımsı bir bitki cinsidir. Türkiye'de Karadeniz ormanlarından Toros'ların…

Darı
Panicum miliaceum L. (akdarı); Sorghum bicolor (L.) Moench (süpürge darısı, cin darısı)Darı, Türkiye'de başlıca iki ayrı buğdaygil için kullanılan yaygın bir addır: akdarı (Panicum miliaceum) ve süpürge darısı ya da cin darısı (Sorghum…

Dar-ı Fülfül
Piper longum L.Dar-ı fülfül, Piper longum L. türüne verilen eski Türkçe-Arapça kökenli addır; bitki halk arasında uzun biber olarak da bilinir. Güney Asya'da…

Defne
Laurus nobilis L.Defne (Laurus nobilis L.), Akdeniz ikliminin her dem yeşil, aromatik yapraklı küçük ağacıdır. Kurutulmuş yaprakları çorba, yahni ve turşu mutfağının…

Defne Yağı
Laurus nobilis L.Defne yağı denince iki ayrı ürün akla gelmelidir: olgun defne meyvelerinden elde edilen yeşil, pastamsı sabit yağ ve yapraklardan damıtılan uçucu yağ…

Demirhindi
Tamarindus indica L.Demirhindi (Tamarindus indica L.), tropikal bölgelerde yetişen iri bir ağaçtır. Kahverengi, kıvrık baklamsı meyvelerinin içindeki ekşimsi-tatlı…

Deniz Kadayıfı
Chondrus crispus Stackh.Deniz kadayıfı (Chondrus crispus), Kuzey Atlantik kıyılarının kayalık bölgelerinde yetişen, kırmızı renkli, yelpaze biçimli bir deniz yosunudur. Bir…

Dereotu
Anethum graveolens L.Dereotu (Anethum graveolens L.), ince tüylü yapraklarıyla tanınan, tek yıllık ve kokulu bir mutfak bitkisidir. Taze yaprakları ve tohumları Anadolu…

Deve Dikeni
Silybum marianum (L.) Gaertn.Deve dikeni (Silybum marianum), yaprakları üzerindeki beyaz damarlarıyla kolayca tanınan, mor çiçekli ve dikenli bir Akdeniz bitkisidir. Kültürde…

Deve Tabanı
Tussilago farfara L.Deve tabanı (Tussilago farfara), karların erimesiyle birlikte yapraksız bir sap üzerinde sarı çiçek açan, yaprakları ise sonradan gelişen küçük boylu…

Diş Otu
Ammi visnaga (L.) Lam.Diş otu (Ammi visnaga), ince yapraklı, geniş şemsiyeler halinde beyaz çiçek açan bir maydanozgiller bitkisidir. Olgunlaşınca sertleşen şemsiye…

Domates
Solanum lycopersicum L. (syn. Lycopersicon esculentum Mill.)Domates (Solanum lycopersicum L.), Güney Amerika kökenli, bugün dünya mutfaklarının en yaygın sebzelerinden biri olan patlıcangiller bitkisidir. Taze…

Domuz Ayrığı
Dactylis glomerata L.Domuz ayrığı (Dactylis glomerata L.), buğdaygiller familyasından, tutam tutam büyüyen çok yıllık bir çayır otudur. Türkiye'nin de aralarında bulunduğu…

Dul Avrat Otu
Arctium lappa L.Dul avrat otu, yapışkan dikenli başlarıyla giysilere ve hayvan tüylerine sarılan, adı bile bu ısrarcı huyuna gönderme yapan iri bir bitkidir. Bu sıra…

Dut Yaprağı
Morus alba L. (beyaz dut); Morus nigra L. (karadut)Dut yaprağı, Anadolu'da ipekböcekçiliğinin yüzyıllık sessiz kahramanıdır. İpek böceği, yalnızca bu yapraklarla beslenerek koza örer; Bursa'dan Anadolu…

Ebegümeci
Malva sylvestris L.Ebegümeci, Anadolu'nun ilkbahar sofralarında yaprağıyla, çay bardağında mor çiçeğiyle yer alan, kendiliğinden yetişen bir yabani bitkidir. Yaprağı…

Ekinezya
Echinacea purpurea (L.) Moench (Rudbeckia purpurea L.); E. angustifolia DC. ve E. pallida (Nutt.) Nutt. aynı cinsin diğer türleridirEkinezya (Echinacea purpurea), Kuzey Amerika'nın doğusuna özgü, mor kenar çiçekleri ve belirgin kabarık merkeziyle tanınan çok yıllık bir süs…

Elem Çiçeği
Passiflora edulis Sims (P. edulis f. flavicarpa O.Deg.)Elem çiçeği, Passiflora edulis Sims adıyla bilinen, tropik ve subtropik bölgelerde yetişen çok yıllık bir tırmanıcı bitkidir. Yenen, aromalı…

Elma
Malus domestica (Suckow) Borkh. (Malus pumila Mill.)Elma (Malus domestica), gülgiller familyasından, dünyanın en yaygın yetiştirilen meyve ağaçlarından biridir. Kökeni Orta Asya dağlarına dayanır…

Enginar
Cynara cardunculus L. var. scolymus (L.) Benth. (Cynara scolymus L.)Enginar (Cynara cardunculus var. scolymus), Akdeniz havzasında yüzyıllardır yetiştirilen, henüz açmamış iri çiçek tomurcuğu için tarımı yapılan bir…

Erguvan
Cercis siliquastrum L.Erguvan (Cercis siliquastrum), ilkbaharda yapraklanmadan önce dal ve gövdesini pembe-mor çiçeklerle kaplayan, Akdeniz ve Güneybatı Asya kökenli küçük…

Erik
Prunus domestica L.Erik (Prunus domestica L.), gülgiller ailesinden, çekirdekli meyvesiyle bilinen bir ağaçtır. Anadolu ve Kafkasya çevresinde çok eski çağlardan beri…

Eşek Dikeni
Onopordum acanthium L.Eşek dikeni (Onopordum acanthium), kanatlı ve dikenli gövdesi ile gümüşi, tüylü yapraklarıyla boylu bir iki yıllık dikendir. Türkiye'de Onopordum…

Eupatoryum (Grip Otu)
Eupatorium perfoliatum L.Eupatoryum (Eupatorium perfoliatum L.), Kuzey Amerika'nın doğusundaki nemli alanlarda yetişen, çok yıllık otsu bir bitkidir. Karşılıklı yaprakların…

Fasulye
Phaseolus vulgaris L.Fasulye (Phaseolus vulgaris L.), baklagiller ailesinden, Amerika kıtasında evcilleştirilmiş tek yıllık bir kültür bitkisidir. Hem taze bakla hem de…

Fesleğen
Ocimum basilicum L.Fesleğen (Ocimum basilicum L.), ballıbabagiller ailesinden, hoş kokulu yapraklarıyla bilinen tek yıllık bir otsu bitkidir. Türkiye'de reyhan adıyla da…

Fesleğen Yağı
Ocimum basilicum L.Fesleğen yağı, mutfağın ve bahçenin sevilen otu fesleğenin çiçekli sürgünlerinden buharla damıtılarak elde edilen taze, hafif tatlı ve baharatlı…

Fındık
Corylus avellana L.Fındık (Corylus avellana L.), huzgiller ailesinden, sert kabuklu yemişiyle bilinen çalımsı bir ağaçtır. Türkiye, özellikle Karadeniz kıyı kuşağıyla…

Fındık Yağı
Corylus avellana L.Fındık yağı, Karadeniz'in simge ürününden elde edilen, açık sarı renkli ve belirgin fındık kokulu bir yağdır. Türkiye, dünya fındık üretiminin büyük…

Fiğ
Vicia villosa Roth (tüylü fiğ); ayrıca Vicia sativa L. (adi fiğ)Fiğ, baklagiller familyasının Vicia cinsinden, yem ve yeşil gübre olarak yetiştirilen sarılıcı bir bitkidir. Türkiye'de tarlalarda, yol kenarlarında…

Frenk Soğanı
Allium schoenoprasum L.Frenk soğanı (Allium schoenoprasum L.), ince, içi boş ve silindirik yapraklarıyla tanınan, soğangiller arasında en küçük mutfak türüdür. Taze doğranıp…

Frenk Üzümü
Ribes rubrum L. (kırmızı frenk üzümü); Ribes nigrum L. (siyah frenk üzümü)Frenk üzümü, Ribes cinsinin kırmızı (Ribes rubrum) ve siyah (Ribes nigrum) türlerinin küçük, parlak ve ekşi meyveleriyle tanınan çalılarıdır…

Fucus Yosunu
Fucus vesiculosus L.Fucus yosunu (Fucus vesiculosus L.), kuzey denizlerinin kayalık kıyılarında yetişen kahverengi bir alg türüdür. Bir kara bitkisi değildir; havayla…

Funda Yaprağı
Erica arborea L.Funda, Akdeniz ve Ege makilerinin kışın bile yeşil kalan, ilkbaharda beyaz çiçek bulutlarına dönüşen çalısıdır. Adı Türkçede hem çiçeğiyle, hem bal…

Geven
Astragalus spp. (dikenli, yastık biçimli türler; ör. Astragalus microcephalus Willd., Astragalus gummifer Labill.)Geven, Anadolu bozkırlarında ve dağ yamaçlarında yere yakın, dikenli yastıklar oluşturan Astragalus türlerine verilen ortak addır. Kurak ve rüzgârlı…

Geyik Otu
Dictamnus albus L. (syn. Dictamnus fraxinella Pers.)Geyik otu (Dictamnus albus L.), Avrupa'dan Orta Asya'ya uzanan geniş bir kuşakta yetişen, çok yıllık ve kokulu bir otsu bitkidir. Pembemsi beyaz, koyu…

Ginkgo Biloba (Mabet Ağacı)
Ginkgo biloba L.Ginkgo biloba, yelpaze biçimli yapraklarıyla tanınan ve yaşayan fosil olarak anılan çok eski bir ağaç türüdür. Akrabaları milyonlarca yıl önce…

Ginseng
Panax ginseng C.A.Mey.Ginseng (Panax ginseng C.A.Mey.), Kore Yarımadası, kuzeydoğu Çin ve Rusya'nın uzak doğusundaki dağlık ormanlarda doğal olarak yetişen, kalın etli…

Goraka
Garcinia gummi-gutta (L.) N.Robson (syn. Garcinia cambogia (Gaertn.) Desr.)Goraka (Garcinia gummi-gutta (L.) N.Robson), Güney Hindistan ve Sri Lanka'da yetişen, sarı-turuncu kabak biçimli meyveleri olan küçük bir yağmur…

Gotu Kola
Centella asiatica (L.) Urb. (syn. Hydrocotyle asiatica L.)Gotu kola (Centella asiatica (L.) Urb.), tropik ve subtropik bölgelerin nemli ortamlarında yerde sürünerek yayılan, böbrek biçimli yapraklara sahip…

Göz Otu
Euphrasia rostkoviana Hayne (syn. Euphrasia officinalis auct.)Göz otu (Euphrasia rostkoviana Hayne), Avrupa'nın dağ çayırlarında ve otlaklarında yetişen, küçük boylu, yarı parazit tek yıllık bir bitkidir. Beyaz…

Greyfurt
Citrus × paradisi Macfad.Greyfurt (Citrus × paradisi Macfad.), turunçgiller arasında iri, sarı-pembe meyveleriyle tanınan, her dem yeşil bir ağaçtır. Karma kökenli bir türdür…

Greyfurt Yağı
Citrus × paradisi Macfad.Greyfurt yağı, pembe ya da sarı greyfurt kabuğundan soğuk sıkımla elde edilen, taze, hafif acımsı ve canlı kokulu bir uçucu yağdır. Greyfurt, 18…

Guarana
Paullinia cupana KunthGuarana (Paullinia cupana Kunth), Amazon havzasına özgü, ağaçlara tırmanan odunsu bir sarmaşıktır. Kırmızı kapsüllerin içinde, beyaz bir zarla çevrili…

Guava
Psidium guajava L.Guava (Psidium guajava L.), Tropikal Amerika kökenli, kabuğu pul pul dökülen küçük bir ağaç ya da çalıdır. Yuvarlak ya da armut biçimli, kokulu…

Gül
Rosa gallica L.; Rosa alba L.; Rosa × damascena Herrm. (Isparta gülü, yağ gülü)Gül, dünyanın en eski ve en sevilen süs bitkilerinden biridir; Rosa gallica L. ve Rosa alba L. ise eski bahçe güllerinin tarihsel öncüleri arasında…

Gül Hatmi
Alcea rosea L. (syn. Althaea rosea (L.) Cav.)Gül hatmi (Alcea rosea L.), boylu gövdesi ve iri, kadehimsi çiçekleriyle bahçelerin eski süs bitkilerinden biridir. Koyu mor, neredeyse siyah çiçekli…

Gül Yağı
Rosa × damascena Herrm. (syn. Rosa damascena Mill.)Gül yağı, şafakta toplanan yağ gülü yapraklarının damıtılmasıyla elde edilen, dünyanın en pahalı uçucu yağlarından biridir. Bir kilogram yağ için…

Habeş Biberi
Xylopia aethiopica (Dunal) A.Rich.Habeş biberi (Xylopia aethiopica), Batı ve Orta Afrika'nın tropik ormanlarında yetişen bir ağacın kurutulmuş, ince ve hafif kıvrık meyveleridir…

Hanımeli
Lonicera caprifolium L.Hanımeli (Lonicera caprifolium L.), akşamları yoğunlaşan tatlı kokulu, krem-sarı çiçekleriyle bahçe duvarlarını, çitleri ve kameriyeleri saran…

Hardal
Sinapis alba L. (syn. Brassica alba (L.) Rabenh.)Hardal (Sinapis alba L.), sarı çiçekli, tek yıllık bir turpgil bitkisidir; kırık beyaz-sarı renkli, yuvarlak tohumları dünyanın en eski baharatları…

Hardal Yağı
Brassica juncea (L.) Czern.Hardal yağı iki farklı üründür: tohumun sıkılmasıyla elde edilen sabit yağ ve tohumun suyla damıtılmasıyla elde edilen çok keskin kokulu uçucu yağ…

Hasır Otu
Typha domingensis Pers.Hasır otu (Typha domingensis Pers.), göl, bataklık ve akarsu kıyılarında yetişen, boyu üç dört metreyi bulan çok yıllık bir sulak alan bitkisidir…

Haşhaş
Papaver somniferum L.Haşhaş (Papaver somniferum L.), gelincikgillerden, beyaz, mor ya da pembe çiçekli bir yıllık bitkidir. Küçük, böbrek biçimli tohumları Anadolu…

Haşhaş Yağı
Papaver somniferum L.Haşhaş yağı, mavimsi gri küçük tohumların sıkılmasıyla elde edilen, açık sarı renkli ve hafif bir yağdır. Afyonkarahisar'ın ve Anadolu mutfağının…

Havaciva
Alkanna tinctoria (L.) Tausch (eş adı: Anchusa tinctoria L.)Havaciva (Alkanna tinctoria), kökündeki kırmızı-mor pigmentle yüzyıllardır boya bitkisi olarak anılan, hodangillerden çok yıllık bir bitkidir. Kökü…

Havlıcan
Alpinia officinarum HanceHavlıcan (Alpinia officinarum Hance), zencefilgillerden, Çin'in güneyindeki Hainan Adası ve çevresinden gelen, kök saplı bir baharat bitkisidir…

Havuç
Daucus carota L. subsp. sativus (Hoffm.) Arcang.Havuç (Daucus carota subsp. sativus), maydanozgillerden, iki yıllık bir bitki olup yenen kalın, turuncu köküyle dünyanın en yaygın sebzelerinden…

Havuç Yağı
Daucus carota L.Havuç yağı adı altında iki ayrı ürün satılır: biri, havuç köklerinin bir taşıyıcı yağda bekletilmesiyle hazırlanan turuncu renkli maserasyon yağı…

Hayıt
Vitex agnus-castus L.Hayıt (Vitex agnus-castus L.), Akdeniz havzasında dere kenarlarında ve nemli yamaçlarda yetişen, avuç biçimli yapraklı, mavimsi mor salkımlı bir…

Hazanbel Kökü
Symphytum officinale L.Hazanbel kökü, hodangiller familyasından Symphytum officinale L. bitkisinin yer altı kısmıdır; Türkiye'de karakafesotu ya da kafesotu adlarıyla da…

Hercai Menekşe
Viola tricolor L.Hercai menekşe (Viola tricolor L.), çiçeklerinde mor, sarı ve beyaz renkleri bir arada taşıyan, küçük boylu, bir ya da iki yıllık bir otsu bitkidir…

Hıyarşembe
Cassia fistula L.Hıyarşembe (Cassia fistula L.), Güney Asya kökenli, sarkık sarı çiçek salkımlarıyla ünlü tropik bir ağaçtır. Çiçekli hâliyle 'altın yağmur ağacı'…

Hibiskus (Mekke Gülü)
Hibiscus sabdariffa L.Hibiskus ya da Mekke gülü, kırmızı, etli çanak yaprakları kurutularak çay gibi demlenen tropik bir bitkidir. Hibiscus sabdariffa, bamya ile aynı…

Hindistan Cevizi
Cocos nucifera L.Hindistan cevizi (Cocos nucifera L.), tropik kıyıların en tanınmış palmiyesidir. Meyvesinin beyaz iç dokusu mutfakta rendelenmiş, kurutulmuş ya da…

Hindistan Cevizi Yağı
Cocos nucifera L.Hindistan cevizi yağı, oda sıcaklığında katı, ılık günlerde sıvıya dönen beyaz bir yağdır. Tropik kıyıların palmiyesinden gelir ve kokusuyla bir anda…

Hint Ginsengi
Withania somnifera (L.) DunalHint ginsengi (Withania somnifera (L.) Dunal), Hindistan'dan Akdeniz havzasına ve Afrika'nın kurak bölgelerine uzanan alanda yetişen çalımsı bir…

Hint Yağı
Ricinus communis L.Hint yağı, koyu benekli tohumlardan elde edilen, çok yoğun ve yapışkan kıvamlı soluk sarı bir yağdır. Aynı bitkinin tohumu çiğ halde zehirlidir; ancak…

Hintyağı Bitkisi
Ricinus communis L.Hintyağı bitkisi (Ricinus communis L.), iri, parmak biçimli yapraklarıyla dikkat çeken, hızlı büyüyen bir süs bitkisidir. UYARI: Tohumları çok…

Hodan
Borago officinalis L.Hodan (Borago officinalis L.), mavi, yıldız biçimli çiçekleri ve tüylü yapraklarıyla tanınan tek yıllık bir bitkidir. Akdeniz havzasından kökenlenir…

Hodan Yağı
Borago officinalis L.Hodan yağı, tüylü yapraklı ve yıldız biçimli mavi çiçekleriyle tanınan hodan otunun tohumlarından elde edilir. Doğada oldukça ender bulunan…

Hurma
Phoenix dactylifera L.Hurma, Phoenix dactylifera L. adıyla bilinen, sıcak ve kurak bölgelerde yetişen uzun boylu bir palmiyenin tatlı meyvesidir. Binlerce yıldır Orta Doğu…

Huş Ağacı
Betula pendula Roth (syn. B. verrucosa Ehrh.); Betula pubescens Ehrh.; eski kullanımda Betula alba L.Huş ağacı, beyaz ve ince soyulan kabuğuyla tanınan, Kuzey Yarımküre'nin serin bölgelerinde yaygın bir orman ağacıdır. Betula pendula Roth ve Betula…

Hünnap
Ziziphus jujuba Mill. (syn. Z. vulgaris Lam., Z. sativa Gaertn.)Hünnap, Ziziphus jujuba Mill. adıyla bilinen, kırmızımsı kahverengi, hurmayı andıran küçük meyveleriyle tanınan dikenli bir ağaç ya da çalıdır. Asya…

Ihlamur
Tilia spp. (Tilia platyphyllos Scop.; Tilia cordata Mill.; Tilia argentea Desf. ex DC. = T. tomentosa Moench; Tilia rubra DC. subsp. caucasica (Rupr.) V.Engler)Ihlamur, Tilia cinsine ait, serin iklimlerin yaygın park ve orman ağaçlarının ortak adıdır. Türkiye'de yaz başında açan, kokulu çiçek kümeleri…

Isırgan Otu
Urtica dioica L.Dokunulduğunda deriyi yakan tüyleriyle herkesin tanıdığı, nemli ve verimli topraklarda kümeler oluşturan çok yıllık bir bitkidir. Karadeniz başta…

Isırgan Tohumu Yağı
Urtica dioica L.Isırgan tohumu yağı, dokununca yakıcı tüyleriyle bilinen ısırgan otunun tohumlarından elde edilir. Anadolu'nun yol kenarlarında, bahçe duvarlarında…

Ispanak
Spinacia oleracea L.Ispanak, Spinacia oleracea L. adıyla bilinen, bir yıllık yapraklı bir sebzedir. Batı Asya kökenli olan ve Orta Çağ'da Akdeniz'e yayılan ıspanak, Türk…

Işgın
Rheum ribes L.Işgın (Rheum ribes L.), Doğu ve Güneydoğu Anadolu'nun dağlık yamaçlarında yetişen, ravent akrabası iri otsu bir bitkidir. Baharda toplanan genç, etli…

Itır
Pelargonium graveolens L'Hér.Itır (Pelargonium graveolens L'Hér.), yaprakları ezildiğinde gül kokusunu andıran güçlü bir koku veren, Güney Afrika kökenli bir sardunya türüdür…

Itır Yağı
Pelargonium graveolens L'Hér.Itır yağı, evlerin saksı bitkisi olan gül kokulu sardunyanın yaprak ve saplarından buharla damıtılarak elde edilir. Kokusu gül yağına benzetildiği…

İğde
Elaeagnus angustifolia L.İğde (Elaeagnus angustifolia L.), gümüşi yapraklı, kokulu çiçekli, küçük bir ağaç ya da çalıdır. Meyvesi un gibi kuru ve tatlımsı olduğu için…

İğde Yağı
Elaeagnus angustifolia L.İğde yağı, Anadolu'nun mayıs aylarını yoğun, tatlı kokusuyla dolduran iğde ağacının çiçeklerinden hazırlanır. Çiçekler bir taşıyıcı yağda bekletilerek…

İncir
Ficus carica L.İncir (Ficus carica L.), Akdeniz havzasının en eski kültür bitkilerinden biri olan, meyvesi taze ya da kurutulmuş olarak yenen bir ağaçtır. Türkiye…

İncir Çekirdeği Yağı
Ficus carica L.İncir çekirdeği yağı, bir incirin içindeki yüzlerce minik tohumdan elde edilen, çok az miktarda üretilen ender bir yağdır. Aydın'ın kurutulmuş incir…

İt Üzümü
Solanum nigrum L.İt üzümü (Solanum nigrum L.), tarla kenarlarında, bahçelerde ve ekili alanlarda kendiliğinden biten, patlıcan ve domatesle akraba tek yıllık bir…

Japon Bayırturpu (Wasabi)
Eutrema japonicum (Miq.) Koidz. (syn. Wasabia japonica (Miq.) Matsum.)Japon bayırturpu, Eutrema japonicum, Japonya'nın dağlık bölgelerinde dere kıyılarında doğal olarak yetişen çok yıllık bir bitkidir ve Japon mutfağının…

Jojoba
Simmondsia chinensis (Link) C.K.Schneid.Jojoba, Simmondsia chinensis, Kuzey Amerika'nın çöl bölgelerinde yetişen, kurağa dayanıklı, her dem yeşil bir çalıdır. Tohumlarında bulunan sıvı mum…

Jojoba Yağı
Simmondsia chinensis (Link) C.K.Schneid.Jojoba yağı, kimyasal olarak yağ değil, sıvı bir mumdur. Kuzey Amerika çöllerinde yetişen bir çalının tohumundan çıkar. Berrak, altın renkli ve…

Kabak
Cucurbita pepo L.Kabak (Cucurbita pepo), Kuzey Amerika kökenli, tek yıllık sürünücü veya çalı biçimli bir sebze bitkisidir. Sakız kabağından süs kabaklarına, çerezlik…

Kabak Çekirdeği Yağı
Cucurbita pepo L.Kabak çekirdeği yağı, kavrulmuş çekirdeklerin sıkılmasıyla elde edilen, koyu yeşil ve kırmızıya çalan renkli bir yağdır. Işık altında ve ince tabakada…

Kadın Tuzluğu
Berberis vulgaris L.Kadın tuzluğu (Berberis vulgaris), dikenli, yaprak döken bir çalıdır; sonbaharda kırmızı, ekşi tadı olan küçük, uzun meyveler verir. Avrupa ve Batı…

Kâfur Ağacı
Cinnamomum camphora (L.) J.PreslKâfur ağacı (Cinnamomum camphora), Doğu Asya kökenli, yıl boyu yeşil kalan iri bir ağaçtır. Odunundan ve yapraklarından elde edilen kâfur, yüzyıllar…

Kahve
Coffea arabica L.Kahve (Coffea arabica), Etiyopya'nın yüksek bölgelerinden dünyaya yayılmış, yıl boyu yeşil kalan bir çalıdır. Kırmızı meyvelerinin içindeki…

Kaju
Anacardium occidentale L.Kaju (Anacardium occidentale), Brezilya'nın kuzeydoğusu kökenli, tropik bir ağaçtır. Fasulye biçimli yenen çekirdeği, 'kaju elması' denen şişkin meyve…

Kakao
Theobroma cacao L.Kakao (Theobroma cacao), Amazon havzasının yukarı kesimlerinden köken alan, tropik yağmur ormanı ağacıdır. Büyük meyvelerinin içindeki tohumlar…

Kakao Yağı
Theobroma cacao L.Kakao yağı, çikolatanın pürüzsüz dokusunu veren ve oda sıcaklığında katı kalan nadir bitkisel yağlardan biridir. Kakao ağacının tohumlarından elde…

Kakule
Elettaria cardamomum (L.) MatonKakule (Elettaria cardamomum), Güney Hindistan'ın nemli ormanlarından gelen, zencefille akraba, çok yıllık otsu bir bitkidir. Meyve kapsülleri ve…

Kamkat
Citrus japonica Thunb. (eş adlar: Fortunella japonica (Thunb.) Swingle, Fortunella margarita (Lour.) Swingle)Kamkat (Citrus japonica), Çin kökenli, küçük, yıl boyu yeşil kalan bir narenciye ağacıdır. Zeytin büyüklüğündeki turuncu meyveleri, diğer…

Kapari
Capparis spinosa L.Kapari (Capparis spinosa), Akdeniz havzasının kayalık yamaçlarında, duvar diplerinde yetişen, dikenli, sürünücü yarı çalı bir bitkidir. Henüz…

Kara Ardıç
Juniperus sabina L.Kara ardıç (Juniperus sabina), Avrupa ve Batı Asya dağlarında yetişen, yere yayılan, yıl boyu yeşil, kokulu bir çalıdır. Tüm kısımları zehirlidir…

Kara Halile
Terminalia chebula Retz.Kara halile, Hindistan ve Güneydoğu Asya'da yetişen Terminalia chebula ağacının olgunlaşmadan toplanıp kurutulmuş küçük meyveleridir. Koyu kahverengi…

Kara Kekik
Thymbra spicata L.Kara kekik, Doğu Akdeniz'in kayalık yamaçlarında yetişen, keskin ve sıcak kokulu Thymbra spicata bitkisine verilen adlardan biridir. Güney ve…

Kara Pelin
Artemisia abrotanum L.Kara pelin, pelin otunun yakın akrabası olan, ince kesik yapraklı ve limonumsu-reçinemsi kokulu Artemisia abrotanum bitkisidir. İngilizcede…

Karabaş Otu
Lavandula stoechas L.Akdeniz ve Ege kıyılarında kendiliğinden yetişen yabani bir lavanta türüdür. Koyu mor, neredeyse siyah görünen çiçek başakları ve başağın tepesindeki…

Karabaş Otu Yağı
Lavandula stoechas L.Karabaş otu yağı, Akdeniz makilerinin mor tepeli süs bitkisi Lavandula stoechas'ın çiçeklerinin bir taşıyıcı yağda bekletilmesiyle hazırlanır. Bilinen…

Karabiber
Piper nigrum L.Karabiber, Hindistan'ın güneybatısındaki Malabar kıyısına özgü Piper nigrum sarmaşığının kurutulmuş meyveleridir. Dünya mutfaklarında en yaygın…

Karabiber Yağı
Piper nigrum L.Karabiber yağı, dünyanın en çok ticareti yapılan baharatının taneleri ezilerek buharla damıtılmasıyla elde edilir. Taneleri yakıcı yapan piperin yağa…

Karacaot
Helleborus orientalis Lam.Karacaot, Kuzey Anadolu ve Kafkasya ormanlarında kış sonunda çiçek açan Helleborus orientalis bitkisidir. Bütün kısımları zehirli maddeler içerir…

Karaciğer Otu
Hepatica nobilis Schreb. (syn. Anemone hepatica L., Hepatica triloba Chaix)Karaciğer otu, ılıman ormanların zemininde erken ilkbaharda mavi-mor çiçekler açan, üç loblu yapraklı küçük Hepatica nobilis bitkisidir. Hem Türkçe…

Karadiken
Crataegus pentagyna Waldst. & Kit. ex Willd.Karadiken, meyveleri olgunlukta siyaha dönen bir alıç türü olan Crataegus pentagyna'ya verilen addır. Anadolu'nun orman kenarlarında ve çalılıklarında…

Karadut Kurusu
Morus nigra L.Karadut kurusu, koyu mor-siyah rengi, yoğun ve ekşimsi tatlı aromasıyla Anadolu'nun en dikkat çekici kuru meyvelerinden biridir. Taze karadut elleri…

Karahindiba
Taraxacum officinale F.H.Wigg.Karahindiba, baharın ilk sarı çiçeklerini açan, sonra da tüylü gümüş bir küreye dönüşen bir ottur. Ege ve Karadeniz sofralarının yabani yeşilliği…

Karakavuk
Chondrilla juncea L.Karakavuk, ince ve neredeyse yapraksız görünen dallarıyla dikkat çeken, sarı çiçekli Chondrilla juncea bitkisidir. Kırık sap ve yapraklarından beyaz…

Karaman Kimyonu
Carum carvi L.Karaman kimyonu, Carum carvi adlı iki yıllık bitkinin hilal biçimli, kokulu meyveleridir. Adında kimyon geçse de mutfaktaki kimyondan (Cuminum…

Karamuk
Berberis crataegina DC.Karamuk, Anadolu'nun kurak yamaçlarında ve çalılıklarında yetişen dikenli bir çalının koyu renkli, ekşimsi meyveleridir. Aynı cinsten Berberis…

Karanfil
Syzygium aromaticum (L.) Merr. & L.M.PerryKaranfil, bir ağacın açılmadan toplanıp kurutulan çiçek tomurcuğudur; küçük bir çiviye benzeyen biçimi ve güçlü, sıcak kokusuyla dünyanın en eski…

Karanfil Çiçeği
Dianthus caryophyllus L.Karanfil çiçeği, bahçelerde ve çiçekçilerde tanınan Dianthus caryophyllus bitkisinin kokulu çiçekleridir. Mutfakta baharat olarak kullanılan karanfil…

Karanfil Yağı
Syzygium aromaticum (L.) Merr. & L.M.PerryKaranfil yağı, Endonezya'nın Maluku adalarından dünyaya yayılan baharatın, yani kurutulmuş çiçek tomurcuklarının damıtılmasıyla elde edilen sıcak…

Kardelen
Galanthus nivalis L.Kardelen, kışın son günlerinde karı delip çiçek açmasıyla tanınan, beyaz, sarkık çiçekli küçük bir soğanlı bitkidir. Bütün kısımları, özellikle soğanı…

Kardeş Kanı
Dracaena draco (L.) L. reçinesi (ticari adla ayrıca Dracaena cinnabari Balf.f. ve Calamus draco Willd. (syn. Daemonorops draco (Willd.) Blume) reçineleri)Kardeş kanı, ejder ağacı olarak bilinen bitkilerden elde edilen koyu kırmızı renkli bir reçinedir. Ticarette bu ad tarih boyunca tek bir bitkiyi…

Karnabahar
Brassica oleracea var. botrytis L.Karnabahar, lahana ile aynı türden gelen ve sık dizilmiş, etli çiçek tomurcuklarından oluşan beyaz başı için yetiştirilen bir sebzedir. Kış…

Karnıyarık Tohumu
Plantago afra L. (syn. Plantago psyllium L.)Karnıyarık tohumu, sinirotu cinsinden Plantago afra adlı tek yıllık bitkinin küçük, parlak, koyu kahverengi tohumlarıdır. Suyla temas edince…

Karpuz
Citrullus lanatus (Thunb.) Matsum. & Nakai (eş ad: Citrullus vulgaris Schrad.)Karpuz, Citrullus lanatus, yazın en çok beklenen bostan meyvesidir; kırmızı, sulu eti ve kara çekirdekleriyle Anadolu sofralarının simgelerinden…

Kavak
Populus spp. (Türkiye'de başlıcaları: Populus nigra L., Populus alba L., Populus tremula L.)Kavak, Populus cinsine ait, hızlı büyüyen ve boylu ağaçların ortak adıdır; Anadolu'da köy yollarını, dere kıyılarını ve tarla sınırlarını süsleyen…

Kavun
Cucumis melo L.Kavun, Cucumis melo, kokulu ve tatlı etiyle yaz sofralarının vazgeçilmez meyvelerindendir. Salatalığın yakın akrabası olan bu bostan bitkisinin…

Kaya Koruğu
Sempervivum tectorum L.Kaya koruğu, Sempervivum tectorum, etli yapraklardan oluşan gül biçimli rozetleriyle tanınan, taşlık ve kayalık yerlerde yaşayan küçük bir bitkidir…

Kayın
Fagus spp. (Türkiye'de başlıca Fagus orientalis Lipsky; Avrupa türü Fagus sylvatica L.)Kayın, Karadeniz ormanlarının en heybetli ağaçlarından biridir; Türkiye'de yetişen türü doğu kayını, Fagus orientalis'tir. Düzgün gri gövdesi, sık…

Kayısı
Prunus armeniaca L. (eş ad: Armeniaca vulgaris Lam.)Kayısı, Prunus armeniaca, turuncu renkli, kadifemsi kabuklu ve tatlı etli meyvesiyle tanınan bir meyve ağacıdır. Türkiye dünyanın en büyük kuru kayısı…

Kayısı Çekirdeği Yağı
Prunus armeniaca L.Kayısı çekirdeği yağı, dünya kuru kayısı üretiminin başkenti Malatya'nın yan ürününden doğan açık renkli, ince dokulu bir yağdır. Kayısının…

Kayışkıran
Ononis spinosa L.Kayışkıran, Ononis spinosa, dikenli dalları ve pembe kelebek çiçekleriyle tanınan, çayır ve mera kenarlarında yetişen çalımsı bir baklagildir. Derine…

Kebabiye
Piper cubeba L.f.Kebabiye, karabiberin yakın akrabası olan tırmanıcı bir bitkinin, sapı üzerinde kurutulmuş küçük meyveleridir. Her tanenin ucunda kısa bir kuyruk…

Keçi Sedefotu
Galega officinalis L.Keçi sedefotu, baklagiller ailesinden, beyaz ya da açık leylak renkli çiçek salkımlarıyla dikkat çeken çok yıllık bir ottur. Nemli çayırlarda ve dere…

Keçiboynuzu
Ceratonia siliqua L.Keçiboynuzu, Akdeniz kıyılarının her dem yeşil ağacıdır ve koyu kahverengi, tatlı baklalarıyla bilinir. Meyvesinden pekmez, toz ve şeker yerine…

Kedi Nanesi
Nepeta cataria L.Kedi nanesi, kedilerin kokusuna karşı gösterdiği şaşırtıcı ilgiyle ünlü, nane ailesinden çok yıllık bir ottur. Gri yeşil, tüylü yaprakları ve beyaz…

Kedi Otu
Valeriana officinalis L.Kedi otu, pembemsi beyaz çiçek şemsiyeleriyle zarif görünen, ama kurutulmuş köküyle çok keskin bir kokusu olan çok yıllık bir bitkidir. Aktarlarda…

Kekik
Thymus vulgaris L. (bahçe kekiği); ayrıca Thymus serpyllum L. (yabani kekik, dağ kekiği). Aktarlarda kekik adıyla en çok Origanum onites L. (İzmir kekiği) ve Origanum vulgare subsp. hirtum (Link) Ietsw. satılırKekik, küçük kokulu yaprakları ve yoğun aromasıyla Akdeniz mutfağının temel otlarından biridir. Bilimsel olarak kekik denince Thymus cinsi anlaşılır…

Kekik Yağı
Origanum onites L.Kekik yağı, Ege ve Akdeniz dağlarının kokulu kekiklerinden buharla damıtılan, yoğun, sıcak ve baharatlı kokulu uçucu yağdır. Türkiye, dünyanın en…

Keklik Üzümü
Gaultheria procumbens L.Keklik üzümü (Gaultheria procumbens), Kuzey Amerika ormanlarının zemininde yayılan, küçük, her dem yeşil, çalımsı bir bitkidir. Parlak, derimsi…

Keklik Üzümü Yağı (Wintergreen)
Gaultheria procumbens L.Keklik üzümü adı piyasada çoğunlukla wintergreen yağı için kullanılır. Yağ, Kuzey Amerika'nın yer örtücü çalısı Gaultheria procumbens yapraklarından…

Kenevir
Cannabis sativa L.Kenevir, insanlığın en eski lif ve tohum bitkilerinden biridir; gövdesinden halat, çuval ve kumaş, tohumundan ise gıda ve kuş yemi elde edilir…

Kenevir Tohumu Yağı
Cannabis sativa L.Kenevir tohumu yağı, lif ve tohum için ekilen endüstriyel kenevirin tohumlarından soğuk sıkımla elde edilen, zümrüt yeşili renkli bir yağdır. Bu yağ…

Kenger
Gundelia tournefortii L.Kenger, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bozkırlarının dikenli, sütlü özsulu, çok yıllık bir bitkisidir. İlkbaharda toplanan genç sürgünleri sebze gibi…

Kereviz
Apium graveolens L.Kereviz, maydanozgillerden, hem iri yumru köküyle hem de etli yaprak saplarıyla yetiştirilen bir sebzedir. Türk mutfağında en çok kök kereviz…

Kestane
Castanea sativa Mill.Kestane, dikenli kabuklar içinde olgunlaşan tatlı meyveleriyle bilinen, uzun ömürlü, iri bir orman ağacıdır. Kışın sokaklarda kebabı yapılır…

Keten
Linum usitatissimum L.Keten, gövdesinden elde edilen lifle dokunan keten kumaşın ve parlak, kahverengi tohumlarının kaynağı olan tek yıllık bir bitkidir. İnsanlığın ilk…

Keten Tohumu Yağı
Linum usitatissimum L.Keten tohumu yağı, hem salata sofrasında hem ressamın paletinde yeri olan nadir bitkisel yağlardandır. Taze ve soğuk sıkım olarak yemeklik, işlenmiş…

Kına
Lawsonia inermis L.Kına, yapraklarından elde edilen turuncu kırmızı boyasıyla binlerce yıldır bilinen sıcak iklim çalısıdır. Anadolu'da kına gecesi, asker uğurlaması ve…

Kına Kına
Cinchona spp. (ör. Cinchona officinalis L., Cinchona pubescens Vahl)Kına kına, Güney Amerika'nın And Dağları'nda yetişen ve kabuğundan kinin elde edilen ağaçların ortak adıdır. Kabuğun Avrupa'ya ulaşması, dünya ticaret…

Kırkkilit (Atkuyruğu)
Equisetum arvense L.Kırkkilit ya da atkuyruğu (Equisetum arvense), çiçek ve tohum yerine sporla çoğalan, boğumlu gövdeli ve ince, ip gibi dallı çok eski bir bitki…

Kırlangıç Otu
Chelidonium majus L.Kırlangıç otu, parlak sarı çiçekleri ve kesildiğinde akan turuncu sütüyle kolayca tanınan bir gelincikgil bitkisidir. Bitkinin tüm kısımları…

Kırmızı Biber Yağı
Capsicum annuum L.Kırmızı biber yağı, kurutulmuş acı biberin yağda bekletilmesiyle ya da yağda kızdırılmasıyla elde edilen, kırmızı renkli ve yakıcı bir üründür. Türk…

Kısa Mahmut
Teucrium chamaedrys L. subsp. chamaedrysKısa mahmut, kayalık yamaçlarda küçük bir çalı gibi yayılan, pembe-mor çiçekli, kokulu bir ballıbabagil bitkisidir. Yaprakları meşe yapraklarına…

Kızılcık
Cornus mas L.Kızılcık, kış sonunda yapraklardan önce açan sarı çiçekleri ve yaz sonunda olgunlaşan ekşi, kırmızı meyveleriyle tanınan bir çalı ya da küçük ağaçtır…

Kibrit Otu
Lycopodium clavatum L.Kibrit otu, çiçek ve tohum oluşturmayan, sporla çoğalan, yerde sürünen eski bir bitki soyunun üyesidir. Halk arasında kurt pençesi adıyla da bilinir…

Kimyon
Cuminum cyminum L.Kimyon, köfteden sucuğa, nohut yemeklerinden kuru fasulyeye kadar Türk mutfağının en tanıdık baharatlarından biridir. Maydanozgiller ailesinden, tek…

Kimyon Yağı
Cuminum cyminum L.Kimyon yağı, mutfaktaki kimyonun tohumlarından buharla damıtılarak elde edilen, keskin, topraksı ve baharatlı kokulu uçucu yağdır. Çörek otu yağı ile…

Kiraz
Prunus avium (L.) L. (vişne: Prunus cerasus L.)Kiraz, yaz başının en sevilen meyvelerinden biridir ve anavatanı Anadolu'yu da içine alan bölgedir. Aktarlarda ise meyvenin kurutulmuş sapları, bitki…

Kişniş
Coriandrum sativum L.Kişniş, hem taze yaprağı hem de kurutulmuş tohumu kullanılan, dünyanın en yaygın mutfak bitkilerinden biridir. Taze yaprağı keskin ve kendine özgü bir…

Kitre
Astragalus gummifer Labill. ve diğer bazı Astragalus türlerinin gövdesinden sızan zamkKitre, dikenli geven çalılarının gövdesinden kendiliğinden ya da çizik sonucu sızıp kuruyan, şeffaf ve sert bir zamktır. Suyla karşılaştığında şişip…

Kivi
Actinidia chinensis Planch. (ve Actinidia deliciosa (A.Chev.) C.F.Liang & A.R.Ferguson; syn. A. chinensis var. deliciosa (A.Chev.) A.Chev.)Kivi, kahverengi tüylü kabuğu ve parlak yeşil, siyah çekirdekli iç kısmıyla tanınan, sarılıcı bir asma bitkisinin meyvesidir. Anavatanı Çin olmasına…

Kocayemiş
Arbutus unedo L.Kocayemiş, Akdeniz makiliklerinin her dem yeşil, kırmızı meyveli çalı ya da küçük ağacıdır. Kabuğu pürüzlü, çilek benzeri meyveleri nedeniyle dağ…

Kola Cevizi
Cola acuminata (P.Beauv.) Schott & Endl. ve Cola nitida (Vent.) Schott & Endl.Kola cevizi, Batı Afrika'nın tropik ormanlarında yetişen Cola cinsi ağaçların iri, etli tohumlarıdır. Afrika toplumlarında konukseverliğin ve…

Kolza (Kanola)
Brassica napus L. (yağlık formlar: Brassica napus var. oleifera Delile)Kolza, baharda tarlaları parlak sarı çiçeklerle örten, tohumlarından yağ elde edilen bir lahana akrabasıdır. Kanola, Kanada'da geliştirilmiş özel…

Koyun Otu
Agrimonia eupatoria L.Yaz aylarında çayır ve orman kenarlarında ince uzun, sarı çiçek başakları açan, çok yıllık bir gülgil bitkisidir. Küçük meyveleri çengelli dikenlerle…

Köpek Otu
Ballota nigra L.Köpek otu, ısırgana benzeyen yaprakları ve keskin, hoş olmayan kokusuyla tanınan, ballıbabagiller ailesinden çok yıllık bir yabani bitkidir. Halk…

Köri Otu
Helichrysum italicum (Roth) G.DonKöri otu, gümüşi yaprakları ve sarı düğme çiçekleriyle Akdeniz kayalıklarının kokulu küçük bir çalısıdır. Yaprakları ezildiğinde Hint köri karışımını…

Köri Yaprağı
Murraya koenigii (L.) Spreng. (güncel kabul edilen ad: Bergera koenigii L.)Köri yaprağı, Hindistan ve Sri Lanka'ya özgü küçük bir ağacın, narenciye akrabası kokulu yapraklarıdır. Güney Hindistan mutfağında kızgın yağda…

Kudret Helvası
Fraxinus ornus L.Kudret helvası, manna dişbudağı adlı ağacın gövdesinden sızan ve havayla temas edince donan tatlı, beyazımsı salgıya verilen addır. Bu salgı…

Kudret Narı
Momordica charantia L.Kudret narı, kabak ve kavun akrabası, sarılıcı, tek yıllık bir bitkinin pürüzlü, uzunca meyvesidir. Ham meyvesi Asya mutfaklarında acı tadıyla sevilen…

Kudret Narı Yağı
Momordica charantia L.Kudret narı yağı, Anadolu'da bahçelerde yetiştirilen Momordica charantia meyvelerinin zeytinyağına yatırılmasıyla hazırlanan geleneksel bir maserasyon…

Kurt Ayağı
Lycopus europaeus L.Kurt ayağı, dere kenarlarında, bataklıklarda ve sulak çayırlarda yetişen, nane akrabası çok yıllık bir su kenarı bitkisidir. Derin dişli yaprakları…

Kurt Üzümü
Lycium barbarum L. (yakın tür: Lycium chinense Mill.)Kurt üzümü ya da goji, Lycium barbarum adlı dikenli bir çalının parlak turuncu-kırmızı, uzunca meyvesidir. Aktarlarda çoğunlukla kurutulmuş olarak…

Kuşburnu
Rosa canina L.Kuşburnu, Anadolu'nun dağ yamaçlarında, çit ve tarla kenarlarında yetişen yabani gülün parlak kırmızı meyvesidir. Sonbaharda toplanan meyveler…

Kuşburnu Çekirdeği Yağı
Rosa canina L.Kuşburnu çekirdeği yağı, yabani gülün kırmızı meyvesinin içindeki sert tohumlardan elde edilir. Türkiye'de marmelat, reçel ve çay için toplanan…

Kuşkonmaz
Asparagus officinalis L.Kuşkonmaz, ilkbaharda topraktan çıkan genç filizleri için yetiştirilen çok yıllık bir sebzedir. Latince adı Asparagus officinalis olan bitki, Akdeniz…

Kuzugöbeği Mantarı
Morchella spp. (ör. Morchella conica Pers., Morchella esculenta (L.) Pers.)Kuzugöbeği, ilkbaharda ormanlarda kısa bir süre görülen, petek gibi oyuklu şapkasıyla tanınan değerli bir yenebilen mantardır. Morchella cinsine bağlı…

Kuzukulağı
Rumex acetosa L.Kuzukulağı, ekşi tadıyla bilinen, çayır ve bahçelerde yetişen çok yıllık bir yabani ottur. Latince adı Rumex acetosa olan bitki, ok ucu biçimli…

Labada
Rumex obtusifolius L.Labada, geniş ve uzun yapraklarıyla tanınan, nemli yerlerde kendiliğinden yetişen çok yıllık bir yabani bitkidir. Rumex obtusifolius başta olmak üzere…

Laden
Cistus creticus L. (syn. Cistus incanus subsp. creticus (L.) Heywood)Laden, Akdeniz ve Ege kıyılarındaki makiliklerin pembe çiçekli, yapışkan yapraklı çalısıdır. Latince adı Cistus creticus olan bitkinin yapraklarından…

Lahana
Brassica oleracea L. var. capitata L.Lahana, iç içe sarılmış yapraklarının oluşturduğu sıkı başıyla tanınan, kış sebzelerinin en bilinenlerinden biridir. Baş lahana; brokoli, karnabahar…

Lahana Yağı
Brassica oleracea L.Lahana yağı, Karadeniz sofralarından sarma ve turşuya uzanan Anadolu mutfağının en bilinen sebzelerinden birinin adını taşır. Piyasada bu adla satılan…

Lavanta
Lavandula angustifolia Mill. (syn. Lavandula officinalis Chaix)Lavanta, mor çiçekli başakları ve tatlı, temiz kokusuyla bilinen, Akdeniz kökenli bir çalımsı bitkidir. Latince adı Lavandula angustifolia olan gerçek…

Lavanta Yağı
Lavandula angustifolia Mill.Lavanta yağı, mor lavanta tarlalarının çiçekli başaklarından buharla damıtılan, tatlı, çiçeksi ve hafif otsu kokulu uçucu yağdır. Türkiye'de Isparta…

Leylak
Syringa vulgaris L.Leylak, ilkbaharda açan mor, eflatun ve beyaz renkli, yoğun kokulu salkım çiçekleriyle tanınan bir süs çalısıdır. Latince adı Syringa vulgaris olan…

Leylak Yağı
Syringa vulgaris L.Leylak yağı, ilkbaharda açan mor ve beyaz leylak çiçeklerinin kokusunu taşıyan bir üründür. Leylak çiçeğinin kokusu çözücüyle ya da damıtmayla ticari…

Limon
Citrus limon (L.) OsbeckLimon, ekşi suyu ve kokulu kabuğuyla dünya mutfaklarının en yaygın meyvelerinden biridir. Latince adı Citrus limon olan bu turunçgil Asya kökenlidir…

Limon Çekirdeği Yağı
Citrus limon (L.) OsbeckLimon çekirdeği yağı, limon suyu sanayiinde atık sayılan çekirdeklerden elde edilen sabit bir yağdır. Limon kabuğundan damıtılan keskin kokulu uçucu…

Limon Otu
Cymbopogon citratus (DC.) StapfLimon otu, limonu andıran keskin kokusuyla bilinen, tropik bölgelerde yetişen iri, çok yıllık bir çimdir. Latince adı Cymbopogon citratus olan bitki…

Limon Yağı
Citrus limon (L.) OsbeckLimon yağı, sarı limon kabuğundan soğuk sıkımla elde edilen, keskin, ferah ve temiz kokulu uçucu yağdır. Mutfaktan temizlik ürünlerine kadar geniş bir…

Madımak
Polygonum cognatum Meisn.Madımak, İç Anadolu'nun ve özellikle Sivas, Tokat ve Yozgat yörelerinin baharda toplanan en sevilen yabani yeşilliklerinden biridir. Latince adı…

Mahlep
Prunus mahaleb L. (syn. Cerasus mahaleb (L.) Mill.)Mahlep, idris ağacı olarak da bilinen yabani bir kiraz türünün meyve çekirdeğinin içinden elde edilen kokulu bir baharattır. Latince adı Prunus…

Mahmude Otu
Convolvulus scammonia L.Mahmude otu, Doğu Akdeniz ve Anadolu'da yetişen, beyaz ya da açık pembe huni çiçekli, sarılıcı bir kahkahaçiçeği türüdür. Latince adı Convolvulus…

Makademya Yağı
Macadamia integrifolia Maiden & BetcheMakademya yağı, Avustralya kıyı ormanlarının yerli ağacı olan makademyanın tereyağımsı tatlı çekirdeklerinden elde edilir. Yağ asidi yapısı bakımından…

Mandalina
Citrus reticulata Blanco (syn. Citrus nobilis Lour.)Mandalina, kolay soyulan kabuğu ve tatlı, kokulu dilimleriyle kış aylarının en sevilen turunçgillerinden biridir. Latince adı Citrus reticulata olan…

Mandalina Yağı
Citrus reticulata BlancoMandalina yağı, mandalina kabuğundan soğuk sıkımla elde edilen, tatlı, yumuşak ve hafif çiçeksi kokulu uçucu yağdır. Turunçgil yağları içinde en…

Mango
Mangifera indica L.Mango, Güney Asya kökenli, iri ve kokulu meyveleriyle bilinen herdem yeşil bir tropik ağaçtır. Mangifera indica adını taşıyan bu tür, binlerce yıldır…

Manolya
Magnolia grandiflora L.Manolya, iri ve kokulu beyaz çiçekleri, parlak koyu yeşil yapraklarıyla parkların ve bahçelerin gözdesi olan herdem yeşil bir süs ağacıdır. Magnolia…

Mantar (Kültür Mantarı)
Agaricus bisporus (J.E.Lange) ImbachKültür mantarı, dünyada en çok yetiştirilen ve tüketilen yenebilir mantardır. Agaricus bisporus türünün beyaz, kahverengi ve iri portobello tipleri…

Marul
Lactuca sativa L.Marul, yaprakları için yetiştirilen ve dünyanın en yaygın salata sebzesi olan tek yıllık bir bitkidir. Lactuca sativa türünün göbek marul, kıvırcık ve…

Marula
Sclerocarya birrea (A.Rich.) Hochst.Marula, Afrika'nın savan bölgelerinde yetişen, erik büyüklüğünde sarı meyveler veren bir ağaçtır. Sclerocarya birrea türünün meyvesi taze yenir, içki…

Mate Yaprağı
Ilex paraguariensis A.St.-Hil.Mate, Güney Amerika'nın en sevilen demleme bitkisidir ve içildiği kaba, yani kabak kaseye, özel bir ritüel eşlik eder. Yaprakları kurutulup dumanla…

Mavi Anemon Yağı
Anemone apennina L.Mavi anemon, ilkbaharda orman zeminini mavi-mor bir halıya çeviren narin bir dağ çiçeğidir. Piyasadaki yağ, çiçeklerin bir taşıyıcı yağda…

Mavi Hindiba
Cichorium intybus L.Mavi hindiba (Cichorium intybus L.), yol kenarlarında ve otlaklarda mavi çiçekler açan, uzun kazık köklü, çok yıllık bir bitkidir. Yaprakları…

Mayasıl Otu
Ajuga genevensis L.Mayasıl otu adıyla aktarlarda satılan Ajuga genevensis, mavi çiçek başakları olan, alçak boylu, çok yıllık bir otsu bitkidir. Nane ve kekikle aynı…

Maydanoz
Petroselinum crispum (Mill.) Fuss (syn. Petroselinum sativum Hoffm.)Maydanoz, Türk mutfağının en çok kullanılan yeşilliklerinden biridir. Petroselinum crispum türünün düz yapraklı, kıvırcık yapraklı ve kökü için…

Maydanoz Tohumu Yağı
Petroselinum crispum (Mill.) FussMaydanoz tohumu yağı, mutfağın en tanıdık yeşilliği maydanozun olgun tohumlarından buharla damıtılarak elde edilen, topraksı ve baharatlı kokulu uçucu…

Mazı (Doğu Mazısı)
Platycladus orientalis (L.) Franco (syn. Thuja orientalis L., Biota orientalis (L.) Endl.)Doğu mazısı, pul gibi yaprakları dikey yelpazeler halinde dizilen, herdem yeşil bir süs ağacıdır. Platycladus orientalis türü Türkiye'de park, bahçe…

Mazı Meşesi
Quercus infectoria G.OlivierMazı meşesi, dallarında oluşan yuvarlak, sert gallerle tanınan bir meşe türüdür. Aktarlarda mazı adıyla satılan ürün bu gallerdir; tarih boyunca…

Melek Otu
Angelica archangelica L. (ayrıca Angelica sylvestris L.)Melek otu, iri şemsiye çiçekleri ve kokulu köküyle tanınan, uzun boylu bir maydanozgil bitkisidir. Angelica archangelica Kuzey Avrupa'nın, yakın…

Melisa (Oğul Otu)
Melissa officinalis L.Yaprakları ovulduğunda belirgin bir limon kokusu yayan, nane ailesinden çok yıllık bir bitkidir. Arıları çeken kokusu yüzünden Türkçede "oğul otu"…

Melisa Yağı
Melissa officinalis L.Melisa yağı, oğulotu bitkisinin buharla damıtılmasıyla alınan, taze limonumsu kokulu çok değerli bir uçucu yağdır. Verimi çok düşük olduğu için en…

Menekşe Yağı
Viola odorata L.Menekşe yağı, parfümeride ender bulunan, yeşil ve çiçeksi kokulu bir üründür. Piyasada menekşe yağı adıyla satılanlar çoğunlukla yaprak absolüsü…

Menengiç
Pistacia terebinthus L.Menengiç, Antep fıstığının yabani akrabası olan, küçük yuvarlak meyveleri kavrularak menengiç kahvesi yapılan bir ağaçtır. Pistacia terebinthus…

Menengiç Yağı
Pistacia terebinthus L.Menengiç yağı, Güneydoğu Anadolu'nun ünlü menengiç kahvesine adını veren yabani fıstık ağacının küçük meyvelerinden elde edilir. Yeşilimsi renkli…

Mercanköşk
Origanum majorana L. (syn. Majorana hortensis Moench); Türkiye'de bu adla ayrıca Origanum onites L. ve Origanum vulgare subsp. hirtum (Link) Ietsw. (syn. O. heracleoticum auct.) da anılırMercanköşk, kekik ile aynı cinsten, tatlı ve yumuşak kokulu bir baharat otudur. Asıl mercanköşk Origanum majorana türüdür; ancak Türkiye'de bu ad bazı…

Mercimek
Lens culinaris Medik. (syn. Lens esculenta Moench)Mercimek, insanlığın ilk tarım bitkilerinden biri olan ve tohumları kuru baklagil olarak tüketilen tek yıllık bir bitkidir. Lens culinaris'in kırmızı…

Mersin
Myrtus communis L.Mersin ya da murt, Akdeniz makilerinin güzel kokulu, herdem yeşil çalısıdır. Myrtus communis'in koyu mor meyveleri bazı yörelerde taze yenir ve…

Mersin Yağı
Myrtus communis L.Mersin yağı, Akdeniz makisinin kokulu, parlak yapraklı çalısından buharla damıtılan, taze, kafurumsu ve hafif tatlı kokulu bir uçucu yağdır…

Meryem Ana Eli
Anastatica hierochuntica L.Meryem Ana Eli (Anastatica hierochuntica L.), turpgillerden, çöl kuşağında yetişen küçük bir bitkidir. Kuruyunca dalları içe doğru kıvrılarak bir…

Meyan Kökü
Glycyrrhiza glabra L.Meyan kökü, kendine özgü tatlı ve hafif anasonlu aromasıyla Osmanlı sokaklarının buz gibi meyan şerbetinden Akdeniz'in lokum ve şekerlemelerine uzanan…

Muskat Cevizi
Myristica fragrans Houtt.Muskat cevizi (Myristica fragrans Houtt.), Moluk Adaları kökenli ve kokulu bir ağacın tohumudur; kuru ve sert, yumurta biçimli bu tohum, ince…

Mür Yağı
Commiphora myrrha (T.Nees) Engl.Mür yağı, Arabistan ve Doğu Afrika'nın dikenli ağaçlarının gövdesinden sızan reçinenin buharla damıtılmasıyla alınan balzamik kokulu uçucu yağdır…

Nane Yağı
Mentha × piperita L.Nane yağı, biberminti bitkisinin yapraklı ve çiçekli uçlarından buharla damıtılarak elde edilen, berrak ve keskin serinlikte kokan uçucu yağdır…

Nar Çekirdeği Yağı
Punica granatum L.Nar çekirdeği yağı, nar tanelerinin içindeki küçük sert çekirdeklerden sıkılan, nadir bulunan ve değerli bir yağdır. Çok miktarda çekirdek…

Nergis Yağı
Narcissus tazetta L.Nergis yağı, kış sonu ve ilkbaharda açan çok kokulu nergis çiçeklerinden çözücüyle elde edilen yoğun bir üründür. Piyasada nergis yağı adıyla satılan…

Nioli Yağı
Melaleuca quinquenervia (Cav.) S.T.BlakeNioli yağı, Yeni Kaledonya, Avustralya ve Papua Yeni Gine kıyılarında yetişen, kâğıt gibi kabuk soyan bir ağacın yapraklarından damıtılan taze…

Okaliptüs Yağı
Eucalyptus globulus Labill.Okaliptüs yağı, Tazmanya ve Güneydoğu Avustralya kökenli dev bir ağacın yaşlı yapraklarından buharla damıtılan, ferah, kafurumsu ve keskin kokulu…

Ökse Otu
Viscum album L.Ökse otu, kendi köklerini toprağa değil, konukçu ağacın dalına salan ilginç bir yarı asalaktır. Kışın yaprağını döken ağaçların çıplak dallarında…

Paçuli Yağı
Pogostemon cablin (Blanco) Benth.Paçuli yağı, tropik Asya'ya özgü bir nane akrabasının yapraklarından buharla damıtılan, koyu, toprağımsı, odunsu ve tatlı kokulu bir uçucu yağdır…

Pamuk Çekirdeği Yağı
Gossypium hirsutum L.Pamuk çekirdeği yağı, lifi elbise ve kumaş için kullanılan pamuk bitkisinin çiğit denen tohumlarından elde edilir. Lif üretiminin yan ürünü olan bu…

Papatya
Matricaria chamomilla L. (eşanlamlı: Matricaria recutita L.)Papatya, beyaz taç yapraklı ve sarı göbekli çiçeğiyle Anadolu'nun belki de en tanınmış yabani çiçeğidir. Elmayı andıran tatlımsı kokusu, adının…

Papatya Yağı
Matricaria chamomilla L.Papatya yağı adı altında iki ayrı ürün satılır: çiçeklerin buharla damıtılmasıyla alınan koyu mavi renkli uçucu yağ ve papatyanın zeytinyağı gibi bir…

Pelesenk Yağı
Myroxylon balsamum (L.) HarmsPelesenk yağı, Orta Amerika ormanlarında yetişen Myroxylon balsamum ağacının balsamından elde edilen, koyu kahverengi, vanilya ve tarçın kokulu bir…

Pirinç Kepeği Yağı
Oryza sativa L.Pirinç kepeği yağı, pirinç parlatılırken ayrılan ince kahverengi kabuk tabakasından elde edilir. Japonya, Hindistan ve Tayland gibi pirinç ülkelerinde…

Portakal Yağı
Citrus sinensis (L.) OsbeckPortakal yağı, portakal meyvesinin kabuğundan soğuk sıkımla elde edilen, tatlı, taze ve meyvemsi kokulu uçucu yağdır. Meyve suyu sanayisinin yan ürünü…

Ravent Kökü
Rheum palmatum L., Rheum officinale Baill. ve diğer Rheum türleriRavent kökü, yüzyıllar boyunca Asya'dan Avrupa'ya taşınan en değerli ticaret mallarından biri olmuş, sarı renkli ve acımsı kokulu bir köktür. Aktarda…

Rezene Yağı
Foeniculum vulgare Mill.Rezene yağı, tatlı ve acı rezene tohumlarından buharla damıtılarak alınan, anasona yakın ama daha taze ve hafif kafurlu kokulu uçucu yağdır. Ege…

Roma Papatyası
Chamaemelum nobile (L.) All. (syn. Anthemis nobilis L.)Chamaemelum nobile (L.) All., yerde yayılan, ince kesik yapraklı, elma kokulu ve beyaz papatya biçimli çiçekler açan çok yıllık bir bitkidir. Roma…

Salatalık
Cucumis sativus L.Salatalık (Cucumis sativus L.), Kabakgiller familyasından, tırmanıcı bir yıllık bitkidir; sofralarımızın en yaygın taze sebzelerinden biridir…

Sandal Ağacı Yağı
Santalum album L.Sandal ağacı yağı, Hindistan'ın Mysore bölgesiyle özdeşleşmiş, yarı parazit bir ağacın yıllar içinde yağ biriktiren öz odunundan damıtılan, tatlı…

Sarı Kantaron
Hypericum perforatum L.Yaz başında yol kenarlarını ve çayırları sarıya boyayan, yapraklarını ışığa tuttuğunuzda iğne deliği gibi saydam noktalar görülen çok yıllık bir…

Sarı Kantaron Yağı (Kırmızı Kantaron Yağı)
Hypericum perforatum L.Sarı kantaron yağı, Hypericum perforatum çiçeklerinin zeytinyağında bekletilmesiyle hazırlanan, kızıl-kırmızı renkli bir maserasyon yağıdır. Rengini…

Sarımsak Yağı
Allium sativum L.Sarımsak yağı, dişlerin bir taşıyıcı yağda bekletilmesiyle ya da buharla damıtılmasıyla elde edilen, kükürtlü ve keskin kokusuyla tanınan bir üründür…

Sedir Ağacı Yağı
Cedrus atlantica (Endl.) Manetti ex CarrièreSedir ağacı yağı, Fas ve Cezayir dağlarındaki Atlas sediri odununun buharla damıtılmasıyla elde edilen, sıcak ve odunsu kokulu bir uçucu yağdır. Atlas…

Shea Yağı (Karite)
Vitellaria paradoxa C.F.Gaertn.Shea yağı, Batı Afrika'nın savan kuşağında yetişen karite ağacının çekirdeklerinden çıkarılan, oda sıcaklığında yumuşak katı kıvamdaki bitkisel…

Sığla Yağı
Liquidambar orientalis Mill.Sığla yağı, Anadolu'nun güneybatısında, Muğla'nın Köyceğiz ve çevresindeki sulak ormanlarda yetişen sığla ağacının balsamından elde edilen, tatlı ve…

Sinameki
Senna alexandrina Mill. (eski adıyla Cassia angustifolia, Cassia acutifolia)Kuzeydoğu Afrika ve Arap Yarımadası'nın sıcak, kurak bölgelerinden gelen, sarı çiçekli bir baklagil çalısıdır. Türkiye'de doğal olarak yetişmez…

Sinameki Yağı
Senna alexandrina Mill.Sinameki yağı, çöl kenarlarında yetişen Senna alexandrina'nın yapraklarının bir taşıyıcı yağda bekletilmesiyle hazırlanan, yeşilimsi-kahverengi bir…

Soğan Yağı
Allium cepa L.Soğan yağı, kuru soğanın bir taşıyıcı yağda bekletilmesiyle ya da yoğun bir uçucu yağ olarak damıtılmasıyla elde edilir. Mutfak sofralarının…

Soya Yağı
Glycine max (L.) Merr.Soya yağı, dünyada en çok üretilen ve tüketilen bitkisel yağlardan biridir. Doğu Asya kökenli soya fasulyesinin tohumlarından elde edilen yağ, sofra…

Söğüt Yaprağı
Salix alba L.Söğüt, su kenarlarının zarif ağacıdır; ince, gümüşi yeşil yaprakları rüzgârda dalgalanır. Salisilik asidin adı bu ağacın Latince adından türemiştir ve…

Susam Yağı
Sesamum indicum L.Susam yağı, insanlığın bilinen en eski yağ bitkilerinden birinin ürünüdür. Anadolu'da şirlağan yağı adıyla da anılır. Açık sıkımda hafif ve tatlımsı…

Tarçın
Cinnamomum verum J.Presl (Seylan tarçını); piyasadaki kassia tarçını Cinnamomum cassia (Nees & T.Nees) J.PreslTarçın, her dem yeşil bir ağacın iç kabuğunun ince şeritler halinde soyulup kurutulmasıyla elde edilen, sıcak ve tatlımsı kokulu bir baharattır…

Tarçın Yağı
Cinnamomum verum J.PreslTarçın yağı, Seylan tarçınının kabuğundan ya da yaprağından buharla damıtılarak elde edilen, sıcak, tatlı ve baharatlı kokulu uçucu bir yağdır. Kabuk…

Tatlı Badem Yağı
Prunus dulcis (Mill.) D.A.WebbTatlı badem yağı, badem çekirdeğinin içinden sıkılan açık sarı, hafif ve neredeyse kokusuz bir yağdır. Hem aktar raflarının hem de sabun ve masaj yağı…

Tatlı Elma Yağı
Malus domestica (Suckow) Borkh.Tatlı elma yağı adıyla satılan ürünler her zaman aynı şey değildir. Bazıları elma çekirdeklerinin soğuk sıkımıyla elde edilen gerçek bir sabit yağdır…

Tavşan Elması
Pyracantha coccinea M.Roem.Tavşan elması (Pyracantha coccinea), sonbahar ve kış boyunca dalları saran turuncu-kırmızı meyveleriyle tanınan dikenli, herdem yeşil bir çalıdır…

Terebentin Yağı
Pinus brutia Ten.Terebentin yağı, çam ağaçlarından toplanan reçinenin damıtılmasıyla elde edilen, keskin kokulu, tutuşabilir bir uçucu sıvıdır. Yüzyıllardır boya ve…

Tesbih Ağacı Yağı
Melia azedarach L.Tesbih ağacı yağı, Melia azedarach'ın meyve çekirdeklerinin bir taşıyıcı yağda bekletilmesi ya da preslenmesiyle elde edilen, yalnızca dış kullanım…

Udi Hindi Yağı
Saussurea costus (Falc.) Lipsch.Udi hindi yağı, Himalaya yamaçlarındaki yüksek otlaklarda yetişen Saussurea costus bitkisinin kökünden elde edilen, ağır ve toprak kokulu nadir bir…

Üvez Yaprağı
Sorbus domestica L. (güncel kabul edilen ad: Cormus domestica (L.) Spach)Üvez, armuda benzeyen küçük meyveleriyle Anadolu köylerinin eski ağaçlarındandır. Meyveleri ağaçtan koparıldığında sert ve buruktur; bekletildikçe…

Üzerlik Tohumu Yağı
Peganum harmala L.Üzerlik tohumu yağı, Anadolu'nun kurak bozkırlarında kendiliğinden yetişen Peganum harmala tohumlarının bir taşıyıcı yağda bekletilmesiyle hazırlanır…

Üzüm Çekirdeği Yağı
Vitis vinifera L.Üzüm çekirdeği yağı, şarap, pekmez ve kuru üzüm üretiminden artan çekirdeklerin değerlendirilmesiyle elde edilir. Hafif, açık yeşilimsi ve neredeyse…

Vanilya Yağı
Vanilla planifolia AndrewsVanilya yağı, orkide familyasından bir sarmaşığın kürlenmiş meyvelerinden hazırlanan kokulu bir üründür. Piyasada vanilya yağı adıyla satılanlar…

Yalancı Portakal (Ayı Elması)
Maclura pomifera (Raf.) C.K.Schneid.Yalancı portakal ya da ayı elması (Maclura pomifera), Kuzey Amerika kökenli, dikenli ve sert odunlu bir ağaçtır. Yeşil, kabarık yüzeyli, portakal…

Yarpuz
Mentha pulegium L.Yarpuz, Anadolu sofralarında kurutulmuş haliyle tanınan, keskin ve serin kokulu bir nane akrabasıdır. Türkiye'de yarpuz adı yalnızca Mentha pulegium…

Yasemin Çiçeği
Jasminum officinale L. (ayrıca çay ve koku için Jasminum sambac (L.) Aiton)Yasemin, akşamları daha da yoğunlaşan tatlı kokusuyla bahçelerin ve şiirlerin aranan çiçeğidir. Kokusu parfümerinin köklü hammaddelerinden biri olmuş…

Yasemin Yağı
Jasminum grandiflorum L.Yasemin yağı, parfümeride çiçek yağlarının kralı sayılan, gece açan beyaz yasemin çiçeklerinden elde edilen yoğun ve tatlı kokulu bir üründür…

Yer Fıstığı Yağı
Arachis hypogaea L.Yer fıstığı yağı, çiçeği döllendikten sonra toprağın altına gömülen ve orada olgunlaşan bir baklagilin tohumlarından elde edilir. Yüksek ısıya…

Yeşil Çay
Camellia sinensis (L.) KuntzeYeşil çay, siyah çayla aynı bitkiden, Camellia sinensis'ten elde edilir; farkı, yaprakların fermente edilmeden buharlama ya da kavurma ile…

Ylang Ylang Yağı
Cananga odorata (Lam.) Hook.f. & ThomsonYlang ylang yağı, tropik bir ağacın sarkık, sarı-yeşil çiçeklerinden damıtılan, yoğun, tatlı, çiçeksi ve hafif baharatlı kokulu bir uçucu yağdır…

Yoğurt Otu
Galium verum L.Yoğurt otu, sarı çiçeklerinden yayılan bal ve saman karışımı kokusuyla tanınan, ince yapraklı bir çayır bitkisidir. Adını Anadolu köylerinde sütü…

Zambak Yağı
Lilium candidum L.Zambak yağı, beyaz zambak çiçeklerinin kokusunu taşıyan, tarihi çok eski bir üründür. Piyasada zambak yağı adıyla satılanlar gerçekte çoğunlukla…

Zencefil
Zingiber officinale RoscoeZencefil, yer altında dallanan etli kök sapı keskin, ferah ve baharatlı kokusuyla bilinen bir mutfak bitkisidir. Hem taze hem kurutulmuş halde…

Zencefil Yağı
Zingiber officinale RoscoeZencefil yağı, bitkinin kurutulmuş rizomlarının buharla damıtılmasıyla alınan, sıcak, odunsu ve hafif limonumsu kokulu uçucu yağdır. Mutfaktaki taze…

Zerdeçal
Curcuma longa L.Zerdeçal, kök sapını kaynatıp kurutup öğüttüğünüzde mutfağa parlak altın sarısı bir renk ve toprağımsı bir koku getiren bir baharattır. Hindistan'ın…

Zerdeçal Yağı
Curcuma longa L.Zerdeçal yağı, sarı boyasıyla tanınan zerdeçal kökünün buharla damıtılmasından elde edilen uçucu yağdır. Bahçedeki renk veren toz ile…

Zeytinyağı
Olea europaea L.Zeytinyağı, Akdeniz uygarlıklarının en köklü gıda maddelerinden biridir ve Anadolu'nun Ege ile Güneydoğu kıyılarında binlerce yıllık bir geçmişe…
Bu sözcük ansiklopedide geçmiyor.