Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / TokatTelefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat
Shea yağı, Batı Afrika'nın savan kuşağında yetişen karite ağacının çekirdeklerinden çıkarılan, oda sıcaklığında yumuşak katı kıvamdaki bitkisel yağdır. Yüzyıllardır köy kadınlarının el emeğiyle üretilen bu yağ, bugün dünya kozmetik ve çikolata sektörünün aranan hammaddelerinden biridir.
Elde edilişi
Karite ağacının yeşil, etli, avokadoyu andıran meyvesinin içinde iri, parlak kahverengi bir çekirdek bulunur. Geleneksel yöntemde meyve eti yenilir ya da ayrılır, çekirdekler haşlanır, güneşte kurutulur, kırılır, kavrulur ve taş ya da tahta tokmakla ezilir. Elde edilen macun ılık suyla uzun süre yoğrulur; yüzeye çıkan yağ toplanır, kaynatılarak suyundan arındırılır ve soğutularak katılaşır. Sanayide ise çekirdekler preslenir ya da çözücü ekstraksiyonuyla işlenir; rafine türü rengi ve kokusu giderilmiş, daha açık ve nötrdür.
Vitellaria paradoxa, Senegal'den Uganda'ya uzanan Sahel ve savan şeridinin yerli ağacıdır; yıllarca meyve vermeye başlamayan, uzun ömürlü bir türdür ve ekilmesinden çok doğal olarak yetişen ağaçlardan toplanır. Türkiye'de yetişmez, yağ ithal edilir.
Tarihçe
Karite ağaçları Batı Afrika topluluklarının mutfağında ve günlük yaşamında çok eski çağlardan beri yer alır; yağ yemeklerde, aydınlatmada ve el yapımı ürünlerde kullanılır. Ağaçların kesilmesi pek çok yörede geleneksel olarak yasaktır. Avrupalı gezginler yağı 18. yüzyılın sonlarında, bölgeyi anlatan seyahat notlarında “bitkisel tereyağı” olarak anmıştır.
Adı Batı Afrika dillerinden gelir ve Fransızca üzerinden Türkçeye “karite” biçiminde yerleşmiştir. “Shea” ise aynı sözcüğün İngilizce yazımıdır. Yağın dünya ticareti 20. yüzyılda çikolata sanayisinde kakao yağının tamamlayıcısı olarak ve kozmetik üretiminde hızla büyümüştür.
Renk, koku ve yapısı
Ham karite yağı fildişinden sarıya uzanan renklerde, yoğun ve hafif dumanlı, fındıksı bir kokuya sahiptir; rafine edilince beyaza yakın ve kokusuz hale gelir. Oda sıcaklığında yumuşak, kremsi ve ele alınınca kolayca eriyen bir dokudadır. Yağ asidi bileşiminde stearik ve oleik asit ağırlıktadır; ayrıca az miktarda linoleik ve palmitik asit içerir. Katı ve sıvı kısımlarının oranı nedeniyle tane tane, kumlu bir doku oluşturabilir; yağ eritilip hızla soğutulursa bu durum azalır.
Kullanımı
Batı Afrika mutfağında karite yağı kızartma ve pişirmede kullanılır. Avrupa'da ise rafine türü çikolata ve şekerleme sektöründe kakao yağının yerine veya yanında yer alır.
Kozmetik alanında el ve vücut kremlerinde, dudak balsamlarında, saç bakım ürünlerinde, katı masaj çubuklarında ve sabunlarda kullanılır. Sabun yapımında karışıma kremsi, yumuşak ve kalıcı bir köpük verir; tariflerde genellikle yağların küçük bir bölümü olarak eklenir. Mum ve el yapımı balm üretiminde de sevilir.
Saklama: Serin, kuru ve ışıktan uzak yerde, kapağı kapalı cam ya da koyu renkli kapta saklanır. Sıcakta erir, soğuyunca yeniden katılaşır; bu sırada doku tanecikli olabilir. Uygun koşullarda uzun süre bozulmadan durur, ancak kokusunda ekşime ya da boya değişimi başlarsa kullanılmamalıdır.
Bu yağı içeren ürünlerimiz
Kırıntı
150 ml'lik kavanoz ambalajı, kullanım kolaylığı sunar ve ürünün tazeliğini korur; Organik sertifikalı olması, kimyasal katkı maddeleri…
150 ml'lik kavanoz ambalajı, kullanım kolaylığı sunar ve ürünün tazeliğini korur; Organik sertifikalı olması, kimyasal katkı maddeleri içermeyen doğal bir bakım deneyimi vaat eder
Karite ağacının çekirdeklerinden elde edilen, oda sıcaklığında yumuşak katı kıvamdaki doğal bitkisel yağdır.
Shea yağı nasıl elde edilir?
Çekirdekler haşlanır, kurutulur, ezilir ve yoğrulur; sudan ayrılan yağ kaynatılıp süzülerek katılaştırılır. Sanayide presleme ya da çözücü ekstraksiyonu uygulanır.
Rafine ve ham shea yağı arasındaki fark nedir?
Ham yağ fildişi ya da sarımsı renkli ve dumanlı kokuludur; rafine yağ ise beyaz, kokusuz ve nötrdür, ancak bazı doğal bileşenlerini kaybedebilir.
Shea yağı nasıl saklanır?
Serin ve karanlık bir yerde, ağzı kapalı kapta saklanır; sıcak ortamda erir, soğuyunca tanecikli doku alabilir.
Kaynaklar
Mabberley, D.J., Mabberley's Plant-Book, 3. baskı, Cambridge University Press, 2008. Gunstone, F.D. (ed.), Vegetable Oils in Food Technology, 2. baskı, Wiley-Blackwell, 2011. Firestone, D., Physical and Chemical Characteristics of Oils, Fats, and Waxes, AOCS Press.