Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat

← Bitki ve Baharat Ansiklopedisi

Hanımeli (Lonicera caprifolium) — Çeçen Şifalı Bitkiler, Turhal
Hanımeli fotoğraf 1Hanımeli fotoğraf 2
Fotoğraflar: Manfred Schulenburg, CC BY-SA 4.0 · Beko, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Hanımeli

Lonicera caprifolium L.

Diğer adları
Hanımeli, orman hanımeli, kokulu hanımeli, sarmaşık hanımeli; İngilizce: Italian honeysuckle, perfoliate honeysuckle
Familya
Caprifoliaceae (Hanımeligiller)
Kullanılan kısım
Çiçek (süs bitkisi olarak)

Hanımeli (Lonicera caprifolium L.), akşamları yoğunlaşan tatlı kokulu, krem-sarı çiçekleriyle bahçe duvarlarını, çitleri ve kameriyeleri saran sarmaşık bir çalıdır. Türkiye'de ve Avrupa'da süs bitkisi olarak çok sevilir; kırmızı meyveleri yenmez.

Botanik özellikleri

Lonicera caprifolium, yaprağını döken, sarılıcı gövdeli bir çalıdır; dalları iki üç metre ya da daha fazla uzayabilir. Yaprakları karşılıklı dizilir ve çiçek kümesinin hemen altındaki yaprak çiftleri tabanlarından birbiriyle kaynaşarak gövdeyi çepeçevre saran tek bir disk oluşturur; bu özelliğiyle bitki, diğer hanımeli türlerinden kolayca ayrılır. Çiçekler boru biçimli, iki dudaklı, krem-beyaz ya da pembemsi sarıdır ve özellikle akşam ve gece saatlerinde güçlü kokar.

Meyveler küçük, yuvarlak, olgunlaşınca turuncu-kırmızı renkli etli, küçük meyvelerdir. Bu bitkiyle birlikte aynı cinsin Lonicera periclymenum (ormanlık hanımeli) ve Lonicera japonica (Japon hanımelisi) gibi türleri de süs bitkisi olarak yetiştirilir. Caprifoliaceae familyası, hanımeli cinsinin yanında kartopu ve mürver ile ilişkili bitkileri de içeren geniş bir gruptur ve sınıflandırması botanikçilerce zaman zaman yeniden gözden geçirilmiştir.

Tarihçe

Hanımeli adı Türkçede hanımın eli ya da hanımeli biçiminde duyulur; bitkinin eski bahçelerdeki yeri ve kokusu, Anadolu ve Osmanlı konak kültüründe sıkça anılır. Lonicera cinsi adını, 16. yüzyılda yaşamış Alman botanikçi Adam Lonicer'den alır. Carl Linnaeus, Lonicera caprifolium'u 1753'te Species Plantarum'da tanımlamıştır.

Avrupa'da hanımeli, Ortaçağ'dan beri bahçe ve çit bitkisi olarak yetiştirilir; şiir ve halk şarkılarında kokusuyla anılır. Plinius ve sonraki yazarların eserlerinde hanımeli benzeri sarılıcı bitkilerden söz edilir; ancak hangi türün kastedildiği bugün her zaman kesin değildir. Türkiye florasında Lonicera cinsi doğal olarak birçok türle temsil edilir.

Kültürdeki yeri

Hanımeli, güneşli ya da yarı gölge, serin kökü ve nemli ama su tutmayan toprağı sever. Genellikle çelikle ya da dip sürgünleriyle çoğaltılır; tohumla çoğalma daha yavaştır. Sarılıcı gövdesi için tel, çit, kafes ya da pergole gibi bir destek gerekir. Çiçeklenme sonrası yapılan hafif budama, bitkinin sıklığını ve gelecek yılın çiçeklenmesini düzenler.

Çiçekleri bahçede genel olarak süs ve koku amacıyla değerlendirilir; kokusunun gün batımına doğru yoğunlaşması nedeniyle oturma alanlarının yakınına dikilir. Meyveleri kuşlar için cazip olsa da insan tüketimine uygun değildir.

Mutfakta

Hanımeli geleneksel Türk mutfağında bilinen bir gıda bitkisi değildir; bu nedenle burada bir mutfak kullanımı önerilmez. Güvenlik uyarısı olarak, hanımeli türlerinin kırmızı ve turuncu meyveleri yenmez; çocukların ve evcil hayvanların bitkinin meyvelerine ulaşması engellenmelidir. Bitkinin hiçbir bölümü uzman bilgisi olmadan gıda ya da içecek olarak hazırlanmamalıdır.

Süs bitkisi olarak yetiştirilen hanımeli bahçede taze kalır; kesme çiçek olarak kullanılacaksa sabah serinliğinde kesilip suya konur. Kurutulmuş çiçeği koku ve süs amaçlı potpuri karışımlarında yer alabilir; kuru, havadar ve ışıktan uzak bir yerde saklanır.

Bu bitkiyle ilgili ürünlerimiz

Kırıntı Hanımeli Esansı 10 Ml — Çeçen Şifalı Bitkiler, Turhal
Kırıntı

Ürün 10 ml'dir. ; Kullanım Şekli: Buhurdanın üst haznesine su koyunuz. Suyun içine HANIMELİ KOKULU BUHURDANLIK ESANSINDAN tercihe göre…

Hanımeli hakkında

Sık sorulan sorular

Hanımeli nedir?

Hanımeli, Lonicera cinsinden, kokulu çiçekleriyle bilinen, sarılıcı bir süs çalısıdır. Bu sayfada Lonicera caprifolium L. türü anlatılmaktadır.

Hanımelinin Latince adı nedir?

Lonicera caprifolium L.'dir. Lonicera periclymenum ve Lonicera japonica gibi akraba türler de hanımeli adıyla anılır.

Hanımeli nerede yetişir?

Güneşli ya da yarı gölge, nemli ve iyi süzülen topraklarda iyi gelişir. Bahçe çitlerinde, duvar diplerinde ve pergolalarda yaygın olarak yetiştirilir.

Hanımeli meyveleri yenir mi?

Hayır. Hanımeli türlerinin kırmızı ve turuncu meyveleri yenmez; çocuklardan ve evcil hayvanlardan uzak tutulmalıdır.

Kaynaklar

Davis, P.H. (ed.), Flora of Turkey and the East Aegean Islands, Edinburgh University Press
Baytop, T., Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, Türk Dil Kurumu, 1994
Grieve, M., A Modern Herbal, 1931
Mabberley, D.J., Mabberley's Plant-Book, Cambridge University Press
Kew Plants of the World Online (POWO), Lonicera caprifolium

WhatsApp