Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / TokatTelefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat
Ararot nişastası, aruruta; İngilizce: arrowroot, West Indian arrowroot
Familya
Marantaceae (Ararotgiller)
Kullanılan kısım
Köksap (rizom), nişasta olarak
Ararot (Maranta arundinacea L.), tropik Amerika kökenli, köksabından ince beyaz bir nişasta elde edilen otsu bir bitkidir. Bu nişasta, sosların, muhallebilerin ve pudinglerin kıvamını ayarlamak için kullanılır. Mısır ve patates nişastasına bir alternatif olarak bilinir.
Botanik özellikleri
Maranta arundinacea, boyu bir-bir buçuk metreyi bulan, çok yıllık ve tropik yapılı bir bitkidir. Yaprakları geniş, mızrak biçimli ve açık yeşildir; küçük, beyaz çiçekleri seyrek salkımlar hâlinde açılır. Toprak altında uzun, parmak biçimli, etli ve nişasta yönünden zengin köksaplar (rizom) geliştirir. Köksaplar üzerindeki pullu yapılar, bitkinin yeni sürgün verdiği yerlerdir.
Bitki sıcak, nemli ve yarı gölgeli ortamları sever; donla karşılaşırsa zarar görür. Üretim çoğunlukla tohumla değil, köksap parçalarıyla yapılır. Türkiye'de ticari olarak yetiştirilmez; ürün ithalat yoluyla gelir ve aktar ve gıda mağazalarında satılır.
Tarihçe
Ararot, Orta ve Güney Amerika'da, Karayipler'de yerli halklar tarafından binlerce yıldır yetiştirilen bir bitkidir. Arawak dillerindeki bir sözcükten türediği düşünülen ad, Avrupa dillerine "arrowroot" biçiminde geçmiştir. Avrupalıların Karayipler'e ulaşmasıyla birlikte bitki Batı Hint Adaları'nda, ardından Asya ve Afrika'nın tropik bölgelerinde yaygınlaştı.
On dokuzuncu yüzyıl Avrupa mutfağında ararot nişastası, şeffaf ve parlak soslar hazırlamak için tercih edilen bir malzemeydi. Grieve'in A Modern Herbal adlı eseri bitkinin Batı Hint Adaları'ndaki üretimini ve nişasta yapım yöntemlerini ayrıntılı olarak anlatır. Türkçede "ararot" adı Fransızcadan geçmiştir.
Kültürdeki yeri
Ararot üretiminde köksaplar sekiz-on iki aylık bitkilerden hasat edilir. Köksaplar yıkanır, dışındaki pullu kabuk soyulur, ezilir ve su içinde süzülerek nişasta çökeltilir. Çökelen nişasta defalarca yıkanır, güneşte ya da kurutma odalarında kurutulur ve ince toz hâline getirilir.
Elde edilen nişasta, kokusuz ve lezzetsiz, ince ve gıcırtılı bir tozdur. Üretim, birçok küçük ölçekli tarım alanında geleneksel yöntemlerle sürdürülür. Piyasada "ararot" adıyla satılan ürünlerin bir kısmı başka bitkilerden (örneğin manyok ya da patates) elde edilen nişastalarla karıştırılabilir; etikete bakmak gerekir.
Mutfakta
Ararot nişastası, sosları, meyve jelelerini, muhallebileri ve pudingleri koyulaştırmak için kullanılır. Mısır nişastasına göre daha düşük ısıda koyulaşır, pişirmenin sonuna doğru eklenir ve berrak, parlak bir görünüm verir. Uzun süre kaynatılması kıvamı bozabileceği için ocaktan almadan önce katılır.
Ürün glüten içermediğinden, glütensiz fırıncılıkta da hamur işlerine hafiflik katmak için kullanılır. Ağzı kapalı kutuda, serin ve kuru bir yerde saklanır; nem çeken toz topaklanır. Çok uzun süre bozulmadan saklanabilir.
Sık sorulan sorular
Ararot nedir?
Ararot, Maranta arundinacea bitkisinin köksabından elde edilen, ince ve beyaz bir nişastadır.
Sos, muhallebi, puding ve jelelerde koyulaştırıcı olarak kullanılır.
Nasıl saklanır?
Hava almayan kapta, serin ve kuru bir yerde saklanır.
Kaynaklar
Grieve, M. (1931). A Modern Herbal Mabberley's Plant-Book Baytop, T. (1994). Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, TDK FAO, Roots, tubers and starch crops publications Kew Plants of the World Online (POWO)