Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / TokatTelefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat
Ak üçgül, ak yonca, çim yoncası, sürüngen yonca; İngilizce: white clover, Dutch clover
Familya
Fabaceae (Baklagiller)
Kullanılan kısım
Çiçek, yaprak
Beyaz yonca (Trifolium repens), baklagillerden, yer yüzeyine yayılan, üçlü yapraklı ve beyaz yuvarlak çiçekli çok yıllık bir otsu bitkidir. Önemli bir bal bitkisi ve çayır, çim karışımlarının parçasıdır. Dört yapraklı yonca bulma geleneği ile kültürde yer eder.
Botanik özellikleri
Trifolium repens, Fabaceae familyasından, yer üzerinde sürünen gövdeler (stolon) yapan, 10-30 cm boyunda çok yıllık bir bitkidir. Yaprakları üç yaprakçıklıdır ve her yaprakçıkta genellikle açık renkli bir V biçimli leke bulunur. Çiçek başı küresel, beyaz ya da hafif pembemsidir.
Baklagil olduğu için kök yumrularında azot bağlayan bakterilerle birlikte yaşar ve toprağı zenginleştirir. Avrupa ve Batı Asya kökenlidir; dünyanın serin ve ılıman bölgelerinde yayılmıştır. Türkiye'de çayırlarda, mera ve yol kenarlarında yaygın olarak görülür.
Tarihçe
Trifolium adı, Latince tri (üç) ve folium (yaprak) sözcüklerinden türemiştir; Plinius gibi antik yazarlar üçlü yapraklı bu otlardan söz eder. Beyaz yonca 17-18. yüzyıllardan itibaren Avrupa'da yem bitkisi olarak bilinçli yetiştirilmeye başlanmış, çayır ve mera düzenlemesinde yer almıştır.
Yeni Dünya'ya Avrupalı yerleşimcilerle taşınmış, orada hızla doğallaşmıştır. Linnaeus Trifolium repens adını 1753'te yayımlamıştır.
Kültürdeki yeri
Dört yapraklı yonca, Avrupa ve Kuzey Amerika'da şans getirdiğine inanılan bir semboldür; üç yapraklı bitkide nadiren dört yaprakçık görülür. İrlanda'nın simgesi shamrock olarak çoğunlukla bu bitki ya da yakın akrabası olan bir üçgül türü gösterilir.
Beyaz yonca, arıcılar için önemli bir bal bitkisi olarak tanınır; hafif renkli, yumuşak aromalı yonca balı çok sayıda ülkede sevilir. Çimlerde ve parklarda bulunan beyaz çiçekli yonca, çocukların çiçek çelengi yapmak için topladığı bir bitkidir.
Mutfakta
Beyaz yonca mutfakta yaygın bir bitki değildir; yaprak ve çiçekleri bazı yabani bitki rehberlerinde salata ve çay için sayılır. Çiçeklerinden çay ve bal benzeri şurup yapıldığı anlatılır; Türkiye'de yaygın bir mutfak geleneği yoktur.
Kurutulmuş çiçekler, temiz ve gölgede kurutulduktan sonra hava almayan kavanozda serin ve karanlık yerde saklanır. Çayır ve mera dışındaki yabani bitkiler, kimyasal uygulanan alanlar ve kirli yol kenarlarından toplanmamalıdır.
Sık sorulan sorular
Beyaz yonca nedir?
Beyaz yonca, yer üstünde yayılan, üçlü yapraklı ve beyaz yuvarlak çiçekli baklagil familyasından bir bitkidir.
Beyaz yoncanın Latince adı nedir?
Latince adı Trifolium repens L. olup Fabaceae familyasındandır.
Beyaz yonca nerede yetişir?
Avrupa ve Batı Asya kökenlidir; Türkiye'de çayır, mera ve yol kenarlarında yaygındır.
Dört yapraklı yonca nedir?
Üç yaprakçıklı yoncada nadiren görülen dört yaprakçıklı biçimdir ve şans simgesi sayılır.
Kaynaklar
Davis, P. H. (ed.) Flora of Turkey and the East Aegean Islands. Edinburgh University Press. Baytop, T. Türkçe Bitki Adları Sözlüğü. Türk Dil Kurumu, 1994. Grieve, M. A Modern Herbal (1931). Kew Plants of the World Online (POWO), Trifolium repens kaydı.