Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat

← Bitki ve Baharat Ansiklopedisi

Paçuli Yağı (Pogostemon cablin) — Çeçen Şifalı Bitkiler, Turhal
Paçuli Yağı fotoğraf 1Paçuli Yağı fotoğraf 2Paçuli Yağı fotoğraf 3Paçuli Yağı fotoğraf 4
Fotoğraflar: Ayuwadala, CC BY 4.0 · Nativeplants garden, CC BY-SA 4.0 · Daderot, CC0 · Krzysztof Ziarnek, Kenraiz, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Paçuli Yağı

Pogostemon cablin (Blanco) Benth.

Diğer adları
Patchouli yağı, patchouli oil (İng.); INCI: Pogostemon Cablin Oil
Kaynak bitkinin familyası
Lamiaceae (Ballıbabagiller)
Elde edildiği kısım
Kurutulmuş ve fermente edilmiş yaprak

Paçuli yağı, tropik Asya'ya özgü bir nane akrabasının yapraklarından buharla damıtılan, koyu, toprağımsı, odunsu ve tatlı kokulu bir uçucu yağdır. Çoğu uçucu yağdan farklı olarak yıllandıkça kokusu yumuşar ve derinleşir. Parfümeride baz nota ve sabitleyici olarak değer görür.

Elde edilişi

Yapraklar hasat edildikten sonra bir ya da birkaç gün kurutulur, bazen hafifçe fermente edilir ve buhar kazanlarında damıtılır. Kurutma ve ufak fermantasyon yağın verimini artırır ve kokusunu belirginleştirir. Yağ, damıtımdan sonra bekletilerek yumuşar.

Pogostemon cablin, bir metreye yaklaşan boyda, tüylü, yumuşak yapraklı, otsu bir çalıdır. Nane ve lavanta ile aynı ailedendir. Güney ve Güneydoğu Asya kökenlidir; Endonezya yağ üretiminin merkezidir, Filipinler, Hindistan ve Madagaskar'da da yetiştirilir. Türkiye'de açık alanda yetişmez, yağ ithal edilir.

Tarihçe

Paçuli adı Tamilce paccilai, yani yeşil yaprak sözcüğüyle ilişkilendirilir; Avrupa'da patchouli biçimini almıştır. Anlatıya göre 19. yüzyılda Hindistan'dan Avrupa'ya gönderilen şalların arasına paçuli yaprakları konurdu; yaprakların kokusu bu şalların aslı olduğunun işareti sayılırdı. Bu bağlamda paçuli kokusu Avrupa'da Doğu'nun simgesi haline geldi.

Yağ 20. yüzyılda parfümerinin vazgeçilmez baz notalarından biri oldu ve 1960'lardan sonra Batı kültüründe de çok bilinen bir koku haline geldi. Mabberley'in eseri bitkinin tanımını ve yayılışını verir.

Renk, koku ve yapısı

Paçuli yağı kehribar, koyu kahverengi ya da sarımsı kahve renginde, kıvamlı ve viskoz bir sıvıdır. Kokusu toprağımsı, odunsu, tatlı, hafif baharatlı ve nemli yosunu andırır. Kokunun belirleyici bileşeni patchouloldür; yanında alfa-bulnesen, alfa-gvaien ve seychellen bulunur. Yaşlandıkça koku yumuşar ve derinleşir; bu yüzden yıllanmış paçuli yağı daha değerli sayılır.

Kullanımı

Paçuli yağı parfümeride baz nota, ayrıca sabun, kokulu mum, buhur, masaj yağları ve oda kokularında kullanılır. Kokusunun uzun süre kalması nedeniyle kumaş ve çamaşır ürünlerinde de yer alır. El yapımı sabun ve mum işlerinde sabitleyici olarak tercih edilir. Yemeklik değildir.

Güvenlik notu: Paçuli yağı saf haliyle doğrudan cilde sürülmemeli, bir taşıyıcı yağla seyreltilmelidir. Yutulmamalı, gözle temasından kaçınılmalı, çocukların ve evcil hayvanların ulaşamayacağı yerde tutulmalıdır. Kokusu çok yoğun olduğundan birkaç damla yeterlidir.

Saklama: Koyu cam şişede, kapağı sıkı kapalı, serin ve karanlık yerde saklanır. Kıvamlı olduğu için şişenin ağzında birikebilir; iyi kapatılmış şişede uzun yıllar saklanabilir.

Sık sorulan sorular

Paçuli yağı nedir?

Pogostemon cablin yapraklarından buharla damıtılan, toprağımsı ve odunsu kokulu koyu renkli uçucu yağdır.

Paçuli yağı nasıl elde edilir?

Yapraklar kurutulup hafifçe fermente edilir, ardından buhar kazanında damıtılır; yağ soğutucuda sudan ayrılır.

Paçuli yağı yıllandıkça neden değerlenir?

Beklemeyle kokunun keskin üst notaları yumuşar, toprağımsı derinlik öne çıkar ve yağ daha dengeli kokar.

Paçuli yağı nasıl saklanır?

Koyu cam şişede, kapağı kapalı, serin ve karanlık yerde saklanır.

Kaynaklar

Mabberley, D.J., Mabberley's Plant-Book, 3. baskı, Cambridge University Press, 2008.
Tisserand, R. & Young, R., Essential Oil Safety, 2. baskı, Churchill Livingstone, 2014.
Grieve, M., A Modern Herbal, Londra, 1931.

WhatsApp