Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / TokatTelefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat
Soğan özü yağı, kuru soğan yağı; İngilizce: onion oil
Kaynak bitkinin familyası
Amaryllidaceae (Nergisgiller)
Elde edildiği kısım
Soğan (yumru)
Soğan yağı, kuru soğanın bir taşıyıcı yağda bekletilmesiyle ya da yoğun bir uçucu yağ olarak damıtılmasıyla elde edilir. Mutfak sofralarının vazgeçilmezi soğanı, bu defa şişenin içinde, kükürtlü kokusuyla tanıtır. Saç bakım ürünlerinde ve el yapımı sabunlarda yaygın bir hammaddedir.
Elde edilişi
Maserasyon yönteminde doğranmış soğan, zeytinyağı veya başka bir taşıyıcı yağın içinde haftalarca bekletilir, sonra iyice süzülür. Uçucu yağ ise ezilmiş soğandan buharla damıtılır; yağ verimi çok düşüktür, bu yüzden uçucu soğan yağı pahalı ve nadir bir üründür.
Allium cepa, çift yıllık olarak yetişen ama genellikle tek yılda hasat edilen otsu bir bitkidir. Yer altında katmanlı bir soğan oluşturur; yapraklar içi boş silindirik borulardır. Orta Asya kökenli kabul edilir. Türkiye, kuru soğan üretiminde dünyanın önemli üreticilerinden biridir; İç Anadolu, Karadeniz ve Ege bölgelerinde geniş tarlalarda yetiştirilir.
Tarihçe
Soğan, antik Mısır'dan Mezopotamya'ya, oradan Akdeniz dünyasına yayılmış çok eski bir kültür bitkisidir. Dioskorides ve Plinius soğan çeşitlerini ayrıntılarıyla anlatır. Osmanlı mutfak kayıtlarında soğan, saray mutfağından halk sofrasına kadar yaygın bir malzemedir.
Türkçe soğan sözcüğünün kökeni üzerine farklı görüşler vardır; kesin bir açıklama yapmak güçtür. Latince cepa adı ise soğan anlamına gelen eski bir sözcüktür.
Renk, koku ve yapısı
Maserasyon yağı açık sarıdan amber rengine uzanır; kokusu belirgin biçimde soğansıdır ve kükürtlü bileşiklerden gelir. Soğanı doğrarken gözleri yaşartan uçucu madde de bu bileşiklerin bir ürünüdür. Yağ taşıyıcı gibi akıcıdır, soğukta bulanabilir. Yağ asitleri bileşimi taşıyıcıya bağlıdır.
Kullanımı
Mutfakta soğanın kendisi yağda kavrulur; ancak soğan yağı olarak satılan ürünler genellikle dış kullanıma yöneliktir ve yemeklik değildir. Saç bakım ürünlerinde, şampuan ve maske karışımlarında, el yapımı sabunlarda ve masaj yağlarında kullanılır. Güçlü kokusu nedeniyle kokulu uçucu yağlarla birlikte formüle edilir.
Güvenlik notu (damıtılmış uçucu yağ için): Saf haliyle doğrudan cilde sürülmemeli, bir taşıyıcı yağla seyreltilmeli, yutulmamalı, çocuklardan uzak tutulmalı ve gözle temasından kaçınılmalıdır.
Saklama: Işıktan ve sıcaktan uzakta, ağzı kapalı koyu cam şişede, serin yerde saklanır. Maserasyon yağı çabuk bozulabilir; kokusu değişenler kullanılmamalıdır.
Sık sorulan sorular
Soğan yağı nedir?
Kuru soğanın taşıyıcı yağda bekletilmesi ya da damıtılmasıyla elde edilen, kükürtlü kokulu bir üründür.
Soğan yağı nasıl elde edilir?
Doğranmış soğan taşıyıcı yağda haftalarca bekletilip süzülür ya da buharla damıtılır.
Soğan yağı neden keskin kokar?
Soğandaki kükürtlü bileşikler yağa geçtiği için koku belirgin ve keskindir.
Soğan yağı nasıl saklanır?
Işıktan ve sıcaktan uzakta, koyu cam şişede ve ağzı kapalı saklanır.
Kaynaklar
Dioskorides, De Materia Medica (MS 1. yy). Plinius, Naturalis Historia (MS 1. yy). Baytop, T., Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, Türk Dil Kurumu, 1994. Mabberley, D.J., Mabberley's Plant-Book, 3. baskı, Cambridge University Press, 2008. Tisserand, R. & Young, R., Essential Oil Safety, 2. baskı, Churchill Livingstone, 2014.