Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat

← Bitki ve Baharat Ansiklopedisi

Anason (Pimpinella anisum) — Çeçen Şifalı Bitkiler, Turhal
Anason fotoğraf 1Anason fotoğraf 2Anason fotoğraf 3Anason fotoğraf 4Anason fotoğraf 5
Fotoğraflar: Thamizhpparithi Maari, CC BY-SA 4.0 · Fedaro, CC BY-SA 4.0 · Tawaye, CC BY-SA 4.0 · FASTILY, CC BY-SA 4.0 · SABENCIA Guillermo César Ruiz, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Anason

Pimpinella anisum L.

Diğer adları
Anason, enison, yanison; İngilizce: anise, aniseed
Familya
Apiaceae (Maydanozgiller)
Kullanılan kısım
Meyve (tohum olarak bilinen)

Anason, Doğu Akdeniz ve Batı Asya kökenli, tatlımsı kokulu meyveleri için yetiştirilen tek yıllık bir otsu bitkidir. Pimpinella anisum, Türk mutfağında rakı, kurabiye, ekmek ve tatlılarda yer alır. Anadolu'da özellikle Aydın, Burdur ve İç Batı Anadolu yörelerinde tarımı yapılmaktadır.

Botanik özellikleri

Pimpinella anisum, 30-60 santimetre boylanabilen, tek yıllık, ince gövdeli bir bitkidir. Alt yaprakları yuvarlak ve dişli, üst yaprakları ise ince şeritlere ayrılmış, tüysü bir yapıya sahiptir. Çiçekleri küçük, beyaz ve şemsiye biçiminde kümeler halinde bulunur; bu yapı Apiaceae familyasının tipik özelliğidir.

Meyveler 3-5 milimetre uzunlukta, grimsi kahverengi, hafif tüylü ve armut biçimindedir. Kuru meyveler halinde, ince çizgili bir yüzeye sahip olup tatlımsı ve kendine özgü bir kokusu vardır. Bitki sıcak ve güneşli konumlarda, iyi drene olan topraklarda yetişir ve ekimden meyve olgunlaşmasına kadar yaklaşık dört ay gerektirir.

Tarihçe

Anason, antik Mısır ve Doğu Akdeniz'de bilinen en eski baharat bitkilerinden biridir. Dioskorides ve Plinius, eserlerinde anisum adıyla bu bitkiyi anarlar; Roma döneminde anasonlu ekmek ve pasta kültürü olduğu bilinir. Orta Çağ Avrupa'sında manastır bahçelerinde yetiştirilmesi için gerekli talimatlarda yer almıştır.

Anadolu'da anason tarımı Osmanlı döneminden beri bilinmektedir ve Aydın ile Burdur çevresi uzun yıllar anason üretiminin merkezi olmuştur. Baytop'un Türkçe bitki adları çalışmasında, anason yöreye göre enison, yanison gibi biçimlerle kaydedilmiştir. Türkiye bugün dünyada anason üreten ve ihraç eden başlıca ülkeler arasındadır.

Kültürdeki yeri

Anason, Türk kültüründe en çok rakıyla birlikte anılır; rakının kendine özgü aroması anason tohumundan gelir ve bu içki Türkiye'nin geleneksel sofra kültürünün simgelerinden biridir. Akdeniz ülkelerinde benzer anasonlu içkiler bulunur: Yunanistan'da uzo, Fransa'da pastis, İtalya'da sambuca ve Orta Doğu'da arak bunlardan bazılarıdır. Bu içkilerin hepsi anasonun ortak aromasına dayanır.

Ayrıca anason, özellikle bayram ve kış sofralarında hazırlanan kurabiye, simit ve çörek tariflerinde de kullanılır. Bazı yörelerde ekmek ve çörek hamuruna, bazı bölgelerde ise kış tatlılarının içine eklenir. Anason kokusu, Anadolu'da evlerde pişen unlu mamullerle özdeşleşmiş bir hatıradır.

Mutfakta

Anason mutfakta bütün ya da toz haliyle kullanılır. Kurabiye, çörek, simit, kek ve ekmek hamurlarına eklenerek tatlımsı bir aroma verir; ayrıca helva, tatlı şuruplar ve kış komposto tariflerinde de yer bulur. Meyve suyu, çay ve bitki çayı karışımlarında da kullanılabilir.

Bütün anason tohumu serin, kuru ve ışıktan uzak bir yerde, ağzı kapalı cam kavanozda saklandığında aromasını uzun süre korur. Öğütülmüş anason ise kokusunu daha çabuk kaybettiği için küçük miktarlarda alınıp kısa sürede kullanılmalıdır. Isı, nem ve doğrudan güneş ışığı ürünün kalitesini düşürür.

Sık sorulan sorular

Anason nedir?

Anason, Pimpinella anisum adıyla bilinen, tatlımsı kokulu meyveleri için yetiştirilen tek yıllık bir bitkidir. Rakı ve anasonlu unlu mamullerde kullanılır.

Anasonun Latince adı nedir?

Latince adı Pimpinella anisum L. olup Apiaceae (Maydanozgiller) familyasındandır.

Anason ile yıldız anason aynı mıdır?

Hayır. Yıldız anason, Illicium verum adıyla bilinen, Çin kökenli, farklı familyadan bir ağacın yıldız biçimli meyvesidir. Kokusu anasona benzese de iki bitki birbirinden bağımsızdır.

Anason nasıl saklanır?

Bütün tohum olarak serin, kuru ve ışıktan uzak bir yerde, ağzı kapalı cam kavanozda saklanır. Öğütülmüş anason kısa sürede kullanılmalıdır.

Kaynaklar

Davis, P.H. (ed.), Flora of Turkey and the East Aegean Islands
Baytop, T., Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, Türk Dil Kurumu, 1994
Dioskorides, De Materia Medica
Plinius, Naturalis Historia
Grieve, M., A Modern Herbal, 1931
FAO (Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü) yayınları

WhatsApp