Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat

← Bitki ve Baharat Ansiklopedisi

Bambu (Bambusoideae) — Çeçen Şifalı Bitkiler, Turhal
Bambu fotoğraf 1Bambu fotoğraf 2Bambu fotoğraf 3Bambu fotoğraf 4
Fotoğraflar: Σ64, CC BY 4.0 · Jules Verne Times Two, CC BY-SA 4.0 · Daderot, CC0 · Lazaregagnidze, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Bambu

Bambusoideae (Phyllostachys Siebold & Zucc., Bambusa Schreb. cinsleri)

Diğer adları
Bambu kamışı; İngilizce: bamboo
Familya
Poaceae (Buğdaygiller), Bambusoideae alt familyası
Kullanılan kısım
Genç filiz (mutfak), kamış (zanaat ve yapı)

Bambu, buğdaygiller (Poaceae) familyasının Bambusoideae alt familyasında yer alan, odunsu görünümlü otsu bitkilerin ortak adıdır. Dünyanın en hızlı büyüyen bitkileri arasında sayılır. Genç filizleri Asya mutfaklarında bilinen bir sebzedir; kamışı ise yapı, mobilya ve el sanatlarında kullanılır.

Botanik özellikleri

Bambular, ağaç boyuna ulaşabilen ama botanik olarak buğday ve mısırla aynı familyadan, otsu bitkilerdir. Boğumlu, içi çoğunlukla boş kamışları ve toprak altında yayılan köksapları (rizom) vardır. Phyllostachys ve Bambusa gibi cinsler yaygın kültür bambularıdır; dünyada binden fazla tür tanımlanmıştır.

Birçok bambu türü uzun yıllar vejetatif büyür, sonra topluca çiçek açıp tohum verir; bu olay bazı türlerde onlarca yıl, hatta bir buçuk yüzyıla yakın aralıklarla görülür. Bambular tropik ve ılıman Asya'da, Afrika'da ve Amerika'da doğal olarak bulunur; Avrupa'da doğal bambu yoktur, ancak süs bitkisi olarak yetiştirilir.

Tarihçe

Çin'de bambu yazı malzemesi olarak kullanılmış, kağıdın icadından önce ince bambu şeritler üzerine yazılmıştır. Hint kamışı ve Asya bambuları antik çağlardan beri yapıda, sepet örmede, silah ve çalgı yapımında değerlendirilmiştir.

Bambu Avrupa'ya Doğu ticareti ile tanıtılmış, Plinius gibi antik yazarlar Hint kamışından söz etmiştir. Modern zamanlarda hızlı büyümesi ve yenilenebilir bir malzeme olması nedeniyle yapı malzemesi, tekstil ve ambalaj sektörlerinde ilgi görmektedir.

Kültürdeki yeri

Çin, Japonya ve Güneydoğu Asya kültürlerinde bambu dayanıklılığın, esnekliğin ve uzun ömrün simgesidir. Resim ve şiirde sıkça işlenir; Japonya'da yeni yıl süslemelerinin parçasıdır. Çin mimarisinde iskele olarak yüksek binaların yapımında bugün bile kullanılır.

Türkiye'de bambu süs bitkisi ve bahçe çiti olarak yetiştirilir; Karadeniz kıyılarında bazı bahçelerde görülür. Ülkemizde bambu sofrası, bambu mobilya, bambu tabak ve kesme tahtası gibi ürünler ilgi görür.

Mutfakta

Bambu filizi, Çin, Japon, Tayland ve Vietnam mutfaklarının önemli sebzesidir. Genç filizler toprak üzerine çıkmadan toplanır; sert dış kılıfları soyulur ve çoğunlukla haşlanarak kullanılır. Wok yemekleri, çorbalar ve salatalarda hazır konserve ya da dilimlenmiş olarak bulunur. Çiğ filizler acı olabileceğinden mutlaka pişirilir.

Konserve bambu filizi açılana kadar serin, kuru yerde saklanır; açıldıktan sonra suyu içinde kapalı kapta buzdolabında bekletilir. Bambu kamışından yapılmış mutfak gereçleri kuru tutulmalı ve uzun süre suda bırakılmamalıdır.

Sık sorulan sorular

Bambu nedir?

Bambu, Poaceae familyasının Bambusoideae alt familyasından, hızlı büyüyen, boğumlu kamışlı bitkilerin ortak adıdır.

Bambunun Latince adı nedir?

Tek bir tür değil, alt familya adı Bambusoideae'dir; Phyllostachys ve Bambusa gibi cinslerle tanınır.

Bambu filizi nasıl kullanılır?

Genç filizler soyulup haşlandıktan sonra Asya mutfağında çorba, wok ve salatalarda kullanılır; çiğ yenmez.

Bambu nerede yetişir?

Tropik ve ılıman Asya'da, Afrika'da ve Amerika'da doğal olarak; Türkiye'de ise süs bitkisi olarak yetiştirilir.

Kaynaklar

Mabberley, D. J. Mabberley's Plant-Book. Cambridge University Press.
Upson, T. & Andrews, S. genel botanik kaynakları; Judd ve ark. Plant Systematics.
FAO, Bamboo ve bambu kaynakları yayınları.
Kew Plants of the World Online (POWO), Bambusoideae kaydı.

WhatsApp