Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat

← Bitki ve Baharat Ansiklopedisi

Balıkotu (Anamirta cocculus) — Çeçen Şifalı Bitkiler, Turhal
Balıkotu fotoğraf 1Balıkotu fotoğraf 2Balıkotu fotoğraf 3Balıkotu fotoğraf 4
Fotoğraflar: RAJENDRANTM, CC BY-SA 4.0 · Yercaud-elango, CC BY-SA 4.0 · Dinesh Valke from Thane, India, CC BY-SA 2.0 · Vinayaraj, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Balıkotu

Anamirta cocculus (L.) Wight & Arn.

Diğer adları
Hint balıkotu, balık tohumu; İngilizce: Indian berry, fishberry, cocculus indicus
Familya
Menispermaceae
Kullanılan kısım
Yenmez; yalnızca botanik ve tarihsel ilgi konusudur (tohum)

Balıkotu (Anamirta cocculus), Güney ve Güneydoğu Asya ormanlarında yetişen odunsu bir sarmaşıktır. Tohumları çok zehirlidir; hiçbir biçimde yenmez ve evde denenmez. Tarihte balıkları sersemletmek için kullanıldığı bilinir, bu uygulama bugün birçok ülkede yasa dışıdır.

Botanik özellikleri

Anamirta cocculus, Menispermaceae familyasından, ağaçlara tırmanan odunsu bir sarmaşıktır. Hindistan, Sri Lanka ve Güneydoğu Asya'nın nemli ormanlarında doğal olarak bulunur. Gövdesi kalınlaşıp mantarımsı bir kabukla kaplanabilir, yaprakları geniş ve parlaktır.

Çiçekleri küçük ve sarımsı beyazdır; erkek ve dişi çiçekler ayrı bitkilerde açar. Meyve, olgunlaşınca kuruyan ve buruşan, bezelyeden biraz büyük bir çekirdekli meyvedir. Bu meyvenin içindeki tohum bitkinin en bilinen kısmıdır ve ticarette kurutulmuş meyve halinde anılır.

Tarihçe

Avrupa kaynaklarında bitki, Hindistan'dan gelen kurutulmuş meyveleri nedeniyle Cocculus indicus adıyla tanınmıştır. Eski Avrupalı ve Asyalı gezginler, yerel halkların nehir ve göllerde balıkları sersemletmek için bu tohumları kullandığını aktarır.

Bu yöntem, avlanma kurallarını ve balık stoklarını bozduğu için günümüzde birçok ülkede yasaklanmıştır; çevreye ve diğer canlılara da zarar verdiği bilinir. Bazı eski kayıtlarda bitkinin, yasal olmayan biçimde içkilere karıştırıldığına dair suçlamalar da geçer; bu tür kullanımlar tarihsel birer uyarı olarak anılır.

Kültürdeki yeri

Balıkotu, kültürde daha çok bir uyarı hikâyesi olarak yer alır. Zehirli bitkiler anlatılırken, balık avında kullanılan bitkilerin ilk örneklerinden biri olarak gösterilir. Bu nedenle botanik bahçelerinde ve zehirli bitki kataloglarında adı sıkça geçer.

Türkiye'de bitki yetişmez; ad, çoğunlukla eski ecza ve ticaret sözlüklerinde ve yabancı kaynaklardan çevrilen metinlerde görülür. Yasa dışı balık avı yöntemleri nedeniyle günümüzde bu tür bitki zehirlerinin kullanımı hem hukuken hem çevre açısından kabul edilmez.

Mutfakta

Balıkotu mutfakta kullanılmaz. Tohumları çok zehirlidir; gıda, çay, baharat ya da katkı olarak tüketilmesi kesinlikle yanlıştır ve tehlikelidir.

Bitkiyi tanımak isteyenler için yalnızca kitaplardan ve botanik koleksiyonlarından bilgi edinmek yeterlidir. Ürün olarak satın alınması ve saklanması söz konusu değildir; çocukların ve evcil hayvanların erişemeyeceği yerde tutulması gereken zehirli bitkiler arasındadır.

Sık sorulan sorular

Balıkotu nedir?

Balıkotu, Güney ve Güneydoğu Asya'da yetişen, Anamirta cocculus adlı odunsu bir sarmaşıktır. Tohumları çok zehirlidir.

Balıkotunun Latince adı nedir?

Latince adı Anamirta cocculus (L.) Wight & Arn. olup Menispermaceae familyasındandır.

Balıkotu yenir mi?

Hayır. Tüm bölümleri, özellikle tohumları çok zehirlidir ve hiçbir biçimde tüketilmez.

Balıkotuyla balık avlamak yasal mı?

Hayır. Bitki zehirleriyle balık avlamak birçok ülkede yasaktır ve çevreye ciddi zarar verir.

Kaynaklar

Mabberley, D. J. Mabberley's Plant-Book. Cambridge University Press.
Grieve, M. A Modern Herbal (1931).
Kew Plants of the World Online (POWO), Anamirta cocculus kaydı.

WhatsApp