Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / TokatTelefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat
Sandal yağı, Hint sandal yağı, Mysore sandal yağı, sandalwood oil (İng.); INCI: Santalum Album Wood Oil
Kaynak bitkinin familyası
Santalaceae (Sandalgiller)
Elde edildiği kısım
Öz odun ve kökler
Sandal ağacı yağı, Hindistan'ın Mysore bölgesiyle özdeşleşmiş, yarı parazit bir ağacın yıllar içinde yağ biriktiren öz odunundan damıtılan, tatlı, sıcak ve sütümsü odunsu kokulu bir uçucu yağdır. Yüzyıllardır tapınak buhurunda ve parfümeride kullanılır. Ağacın yavaş büyümesi, aşırı hasadı ve koruma altına alınması yüzünden dünyanın en değerli uçucu yağlarından biridir.
Elde edilişi
Yağ, otuz yıl ve üzeri yaşa gelmiş ağaçların öz odununun, kök kısmıyla birlikte parçalanıp talaş haline getirilerek günlerce buharla damıtılmasıyla elde edilir. Odundaki yağ oranı ağacın yaşına ve çevresine göre değişir; yaşlı ağaçlarda belirgin biçimde yüksektir.
Santalum album, boyu on beş metreye varabilen, küçük bir ağaçtır. Yarı parazittir: kökleri komşu bitkilerin köklerine bağlanarak su ve mineral alır. Doğal yayılışı Güney Hindistan ve Endonezya adalarıdır. Hindistan'ın Karnataka eyaletindeki Mysore çevresi en ünlü üretim yeridir; yabani ağaçların hasadı yasal denetim altındadır ve doğal sandal Uluslararası Doğayı Koruma Birliği listesinde hassas statüsünde kayıtlıdır. Avustralya'da yetiştirilen akraba türler de alternatif olarak yağ üretir. Türkiye'de sandal ağacı yetişmez.
Tarihçe
Sandal odunu, Hint ve Budist geleneklerinde binlerce yıldır tapınak yapımında ve tütsüde kullanılır. Sanskritçe chandana sözcüğünden türeyen ad, Arapça ve Farsça yoluyla Türkçeye sandal olarak ulaşmıştır; Türkçede sandal sözcüğü bu ağaçla ilişkili olduğu gibi, başka anlamlarla da kullanılır. Odun Hindistan'dan Orta Doğu ve Akdeniz'e uzanan baharat yollarında yüzyıllar boyunca ticaret konusu olmuştur.
Sandal yağı Doğu parfüm geleneğinin temel hammaddelerinden biridir; Osmanlı döneminde de buhur ve koku kültüründe sandal odunu kullanılmıştır. Dalby'nin eseri bu ticaret yollarını anlatır.
Renk, koku ve yapısı
Sandal yağı soluk sarıdan kehribara kadar değişen renkte, kıvamlı ve viskoz bir sıvıdır. Kokusu yumuşak, tatlı, sıcak, sütümsü ve odunsudur; yağın uçuculuğu çok düşük olduğundan koku uzun süre kalır. Ana bileşenleri alfa-santalol ve beta-santaloldür. Oda sıcaklığında koyu ve ağır akışlıdır.
Kullanımı
Sandal yağı parfümeride baz nota ve sabitleyici olarak, ayrıca sabun, krem ve masaj yağlarında koku verici olarak kullanılır. Buhur, tütsü, mum ve oda kokularında sıcak, odunsu bir not sağlar. Sandal odunu ise küçük tespih, kutu ve yelpaze gibi el sanatı ürünlerinde de işlenir.
Güvenlik notu: Sandal yağı saf haliyle doğrudan cilde sürülmemeli, bir taşıyıcı yağla seyreltilmelidir. Yutulmamalı, gözle temasından kaçınılmalı, çocukların ve evcil hayvanların ulaşamayacağı yerde tutulmalıdır. Pahalı bir yağ olduğundan çoğu zaman taklit ve katkılı ürünler satıldığı için güvenilir kaynaktan alınması önemlidir.
Saklama: Koyu cam şişede, kapağı sıkı kapalı, serin ve karanlık yerde saklanır. Kıvamlı olduğu için iyi kapatılmış şişede uzun yıllar bozulmadan durabilir.
Sık sorulan sorular
Sandal ağacı yağı nedir?
Santalum album ağacının öz odunundan buharla damıtılan, tatlı ve odunsu kokulu değerli uçucu yağdır.
Sandal ağacı yağı nasıl elde edilir?
Yaşlı ağaçların öz odunu talaş haline getirilir ve günlerce buharla damıtılır; yağ soğutucuda sudan ayrılır.
Sandal ağacı yağı neden pahalıdır?
Ağaç otuz yılı aşkın sürede olgunlaşır, hasadı yasal denetimdedir ve doğal popülasyonlar korunmaktadır.
Sandal ağacı yağı nasıl saklanır?
Koyu cam şişede, kapağı kapalı, serin ve karanlık yerde saklanır.
Kaynaklar
Mabberley, D.J., Mabberley's Plant-Book, 3. baskı, Cambridge University Press, 2008. Dalby, A., Dangerous Tastes: The Story of Spices, British Museum Press, 2000. Tisserand, R. & Young, R., Essential Oil Safety, 2. baskı, Churchill Livingstone, 2014. Grieve, M., A Modern Herbal, Londra, 1931.