Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat

← Bitki ve Baharat Ansiklopedisi

Hint Ginsengi (Withania somnifera) — Çeçen Şifalı Bitkiler, Turhal
Hint Ginsengi fotoğraf 1Hint Ginsengi fotoğraf 2Hint Ginsengi fotoğraf 3Hint Ginsengi fotoğraf 4Hint Ginsengi fotoğraf 5Hint Ginsengi fotoğraf 6
Fotoğraflar: Piyush Kothari, CC BY-SA 4.0 · Piyush Kothari, CC BY-SA 4.0 · SAplants, CC BY-SA 4.0 · Krzysztof Ziarnek, Kenraiz, CC BY-SA 4.0 · JMK, CC BY-SA 3.0 · Neha.Vindhya, CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Hint Ginsengi

Withania somnifera (L.) Dunal

Diğer adları
Aşvagandha, ashwagandha; İngilizce: Indian ginseng, winter cherry
Familya
Solanaceae (Patlıcangiller)
Kullanılan kısım
Kök (kurutulmuş, parça ve toz hâlinde)

Hint ginsengi (Withania somnifera (L.) Dunal), Hindistan'dan Akdeniz havzasına ve Afrika'nın kurak bölgelerine uzanan alanda yetişen çalımsı bir bitkidir. Adındaki 'ginseng' sözcüğüne rağmen gerçek ginsengle (Panax cinsi) akraba değildir; patlıcangiller familyasında yer alır ve çoğunlukla kurutulmuş kökü ile bilinir.

Botanik özellikleri

Withania somnifera, bir metre kadar boylanabilen, dik büyüyen çok yıllık bir çalıdır. Gövde ve yapraklar, gri ve yumuşak, yıldız biçimli tüylerle kaplıdır; yapraklar yumurta biçimli ve tam kenarlıdır. Küçük, sarımsı yeşil, çan biçimli çiçekler yaprak koltuklarında gruplar hâlinde açılır. Kökleri etli, kalın ve açık renklidir.

Çiçeklerin ardından oluşan yuvarlak, turuncu kırmızı renkli küçük meyve (bir tür yumuşak çekirdekli meyve) kâğıt gibi ince, şişkin bir çanak yaprakla çevrilidir. Bu görünüm, İngilizcede 'winter cherry' adının kaynağıdır. Bitki patlıcan, domates, biber ve patatesin de içinde bulunduğu Solanaceae familyasındandır; dolayısıyla bu familyanın diğer üyeleriyle yakın akrabadır, ancak ginsengle hiçbir botanik bağı yoktur.

Tarihçe

Withania somnifera, Hindistan yarımadası, Orta Doğu ve Afrika'nın kurak ve yarı kurak bölgelerinde doğal olarak yayılır; Akdeniz havzasının sıcak kesimlerinde de görülebilir. Hint geleneksel kaynaklarında uzun zamandır adı geçen bir bitkidir. Sanskritçe adı 'aşvagandha', 'at kokusu' anlamında yorumlanır ve kökün kendine özgü kokusuna gönderme yaptığı düşünülür.

Türün adındaki cins adı, 19. yüzyılda botanik literatürüne giren 'Withania' olup bir İngiliz botanikçinin adından gelir; 'somnifera' sıfatı ise Latince kökenlidir. Batı dillerinde 'Indian ginseng' (Hint ginsengi) denmesi, ticari adlandırmadan doğan bir benzetmedir; bu ad bitkiyi ginsengle aynı grupta göstermez. Yaygın ad ile botanik adın karıştırılmaması bu bakımdan önemlidir.

Kültürdeki yeri

Hint ginsengi sıcak, kurak ve güneşli ortamları sever; kumlu ve iyi su alan topraklarda, düşük yağışlı bölgelerde gelişir. Hindistan'da ve bazı Afrika ülkelerinde tarımı yapılır. Soğuğa karşı dayanıksızdır; Türkiye'nin iklim koşullarında ticari tarımı yaygın değildir, ürünler çoğunlukla ithal kaynaklıdır.

Ticarette kök kurutulur, parçalara ayrılır ve istenirse toz hâline getirilir. Satışa sunulan ürünlerin bitkinin hangi kısmından hazırlandığı ve nereden temin edildiği ambalaj üzerinde belirtilmelidir. Bu kartta bitkiye ilişkin herhangi bir kullanım amacı ya da beklenti belirtilmemektedir; yalnızca botanik ve ticari bilgi verilmektedir.

Mutfakta

Hint ginsengi, mutfakta bilinen bir baharat ya da yemek malzemesi değildir. Kökü kendine özgü ve keskin kokusuyla bilinir; günlük yemek tariflerinde yer almaz. Ticarette kurutulmuş kök parçaları ve öğütülmüş toz olarak bulunur.

Kurutulmuş kök, serin, kuru ve ışık almayan bir yerde, ağzı kapalı bir kapta saklanır; nem ve doğrudan güneşten korunmalıdır. Toz hâlindeki ürün nemi çabuk çekeceğinden bir kapta hava almayacak biçimde muhafaza edilmelidir. Ambalajdaki son kullanma tarihine uyulmalıdır. Herhangi bir bitkisel ürünü kullanmadan önce bir uzmana danışılması uygundur.

Sık sorulan sorular

Hint ginsengi nedir?

Hint ginsengi, Withania somnifera adlı çalımsı bir bitkidir; en çok kurutulmuş kökü ile bilinir. Adı ginsengi çağrıştırsa da gerçek ginsengle akraba değildir, patlıcangiller familyasındandır.

Latince adı nedir?

Latince adı Withania somnifera (L.) Dunal olup Solanaceae (Patlıcangiller) familyasındandır. Sanskritçe adından dolayı aşvagandha olarak da bilinir.

Nerede yetişir?

Hindistan, Orta Doğu, Akdeniz havzasının sıcak kesimleri ve Afrika'nın kurak bölgelerinde yetişir. Sıcak ve güneşli, kurak ortamları tercih eder.

Nasıl saklanır?

Kurutulmuş kök ya da toz, serin, kuru ve ışıktan uzak bir yerde, ağzı kapalı bir kapta saklanır.

Kaynaklar

Kew Plants of the World Online (POWO), Withania somnifera (L.) Dunal
Mabberley's Plant-Book (D. J. Mabberley), Withania maddesi
Davis, P. H. (ed.), Flora of Turkey and the East Aegean Islands (Edinburgh University Press), Solanaceae bölümü
Baytop, T., Türkçe Bitki Adları Sözlüğü (Türk Dil Kurumu, 1994)

WhatsApp