Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / TokatTelefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat
Kamkat (Citrus japonica), Çin kökenli, küçük, yıl boyu yeşil kalan bir narenciye ağacıdır. Zeytin büyüklüğündeki turuncu meyveleri, diğer narenciyelerden farklı olarak kabuğuyla birlikte yenir; kabuğu tatlı, eti ekşidir.
Botanik özellikleri
Kamkat, boyu genellikle 2-4 metreyi aşmayan, dalları dikensiz ya da hafif dikenli, yıl boyu yeşil kalan bir çalı ya da küçük ağaçtır. Yapraklar koyu yeşil, parlak ve deri gibidir; küçük, beyaz, hoş kokulu çiçekler yaz aylarında açılır. Meyve yuvarlak veya oval, 2-4 santimetre çapında, parlak turuncudur; kabuğu ince ve aromatiktir, etli kısım ise az sulu ve ekşidir.
Kamkatlar uzun süre ayrı bir cins olan Fortunella altında (F. margarita, F. japonica gibi) sınıflandırılmış, ancak bugün Kew'in Plants of the World Online veritabanı da dahil olmak üzere birçok kaynak onları Citrus cinsi içinde değerlendirir. Diğer narenciyelere kıyasla soğuğa daha dayanıklıdır; kış aylarında yaprak dökmeden dinlenmeye geçer.
Tarihçe
Kamkatın anavatanı Çin'in güneyidir ve burada yüzyıllardır yetiştirilmektedir. Avrupa'ya 19. yüzyılda taşınmıştır; İskoç bitki avcısı Robert Fortune'un 1840'lı yıllarda Çin'den Londra'daki Bahçecilik Cemiyeti'ne getirdiği bitkiler arasında yer alması, Fortunella cins adının kaynağıdır. 'Kumquat' sözcüğü, Kanton dilinde 'altın portakal' anlamına gelen ifadeden türemiştir.
Bugün kamkat Çin, Japonya, Tayvan, Akdeniz havzası ve Amerika'nın sıcak bölgelerinde yetiştirilir. Türkiye'de de Akdeniz ve Ege kıyılarında bahçelerde ve süs bitkisi olarak görülür.
Kültürdeki yeri
Çin ve Tayvan'da kamkat, yeni yıl kutlamalarında bolluk ve şansın simgesi olarak saksıda meyveli hâliyle hediye edilen bir bitkidir. Japonya'da ise taze, reçel ve şekerli şurup olarak yaygın tüketilir. Süslü, küçük turuncu meyveleriyle saksı ve peyzaj bitkisi olarak da değer görür.
Türkiye'de kamkat, daha çok meyve tezgâhlarında mevsimlik bir ürün olarak ve reçel, likör ve tatlı yapımında kullanılan bir malzeme olarak bilinir.
Mutfakta
Kamkat, kabuğuyla birlikte bütün olarak yenebilir; kabuğu tatlı, eti ekşi olduğundan, zıt tatlar birlikte hissedilir. Reçel, marmelat, şurup, komposto, turşu, likör, kuru meyve ve şekerlenmiş meyve olarak değerlendirilir; dilimlenerek salata, tatlı, kek ve pasta süslemede, et ve tavuk yemeklerinin sosunda kullanılır.
Meyveler yıkanıp kurulandıktan sonra buzdolabında birkaç hafta saklanabilir. Kabuğuyla yenecek meyvelerin mümkünse işlenmemiş (yüzeyi kimyasal işlem görmemiş) olması tercih edilir ve iyice yıkanmalıdır.
Citrus japonica Thunb.; eski sınıflandırmada Fortunella japonica ve Fortunella margarita adlarıyla da anılır. Sedefotugiller (Rutaceae) familyasındandır.
Kamkat nerede yetişir?
Kökeni Çin'in güneyidir; Akdeniz havzasında, Japonya'da ve dünyanın sıcak-ılıman bölgelerinde yetiştirilir; Türkiye'de Akdeniz ve Ege kıyılarında bahçelerde görülür.
Kamkat nasıl saklanır?
Yıkanıp kurulanmış meyveler buzdolabında birkaç hafta saklanabilir; reçel veya şurup hâlinde ise kapalı kavanozda saklanır.
Kaynaklar
Mabberley, D. J. Mabberley's Plant-Book. Cambridge University Press. Baytop, T. Türkçe Bitki Adları Sözlüğü. Türk Dil Kurumu, 1994. Kew, Plants of the World Online (POWO). FAO (Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü) narenciye verileri.