Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / TokatTelefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat
büyük çiçekli manolya, herdem yeşil manolya; İngilizce southern magnolia, bull bay
Familya
Magnoliaceae (Manolyagiller)
Kullanılan kısım
Süs bitkisi olarak bütün ağaç; çiçek ve yapraklar süsleme amacıyla
Manolya, iri ve kokulu beyaz çiçekleri, parlak koyu yeşil yapraklarıyla parkların ve bahçelerin gözdesi olan herdem yeşil bir süs ağacıdır. Magnolia grandiflora adını taşıyan tür, Kuzey Amerika'nın güneydoğusundan dünyaya yayılmıştır. Mutfakta kullanılmaz; değeri süs ve peyzaj ağacı olmasından gelir.
Botanik özellikleri
Magnolia grandiflora, 20-30 metreye kadar boylanabilen, geniş piramit biçimli taçlı, herdem yeşil bir ağaçtır. Yaprakları kalın, sert, üst yüzü parlak koyu yeşil, alt yüzü çoğu zaman pas renkli tüylerle kaplıdır. Çiçekleri 20-30 santim çapa ulaşabilir; krem beyazı, kalın taç parçalı ve limonu andıran güçlü bir kokuya sahiptir. Çiçeklenme yaz başında başlar ve yaz boyunca aralıklarla sürer.
Çiçekten sonra kozalağı andıran, tüylü bir toplu meyve oluşur. Meyve olgunlaşınca açılır ve parlak kırmızı tohumlar ince ipliklerle sarkar. Manolyagiller, çiçekli bitkilerin en eski soylarından biri sayılır; çiçekleri arılardan çok önce ortaya çıkan kın kanatlı böcekler tarafından tozlanmaya uyum gösterir. Türkiye'de ılıman ve nemli kıyı şehirlerinde, özellikle İstanbul, Karadeniz ve Ege'de park ağacı olarak sık dikilir.
Tarihçe
Manolya cinsinin adı, 17. yüzyılda Montpellier'de botanik bahçesini yöneten Fransız botanikçi Pierre Magnol'un anısına verilmiştir. Bu adı önce Charles Plumier kullanmış, Linnaeus da cins adını sistemine almıştır. Magnolia grandiflora 18. yüzyılın başlarında Kuzey Amerika'dan İngiltere'ye ve Fransa'ya götürülmüş, kısa sürede saray ve konak bahçelerinin aranan ağacı olmuştur.
Amerika Birleşik Devletleri'nin güney eyaletlerinde manolya, bölgenin simgesi haline gelmiştir. Türkiye'ye girişi ise 19. yüzyıl Osmanlı bahçe modasıyla birlikte olmuştur; İstanbul'un eski köşk ve yalı bahçelerinde bugün bile asırlık manolya ağaçlarına rastlanır.
Kültürdeki yeri
Manolya, iri beyaz çiçekleri nedeniyle zarafet ve asaletin simgesi sayılır. Amerika'nın güneyinde gelin çiçeklerinde ve süslemelerde kullanılır; 'çelik manolyalar' deyimi bölgenin hem zarif hem dayanıklı kadınları için söylenir. Japonya ve Çin'de ise başka manolya türleri tapınak bahçelerinin ve resim sanatının sevilen konularıdır.
Türkiye'de manolya, eski konak bahçelerinin, okul ve hastane avlularının, şehir parklarının tanıdık ağacıdır. Çiçek açtığı yaz akşamlarında kokusu bütün sokağa yayılır. Kalın ve parlak yaprakları uzun süre solmadığı için çiçekçilikte çelenk ve aranjmanlarda da kullanılır.
Mutfakta
Magnolia grandiflora mutfakta kullanılan bir bitki değildir; çiçek, yaprak ve tohumlarının yiyecek olarak bir geleneği yoktur ve yenmesi önerilmez. Bu kart, ağacı süs bitkisi olarak tanıtmak amacıyla hazırlanmıştır.
Kurutulmuş manolya yaprakları ve tohum kozalakları dekorasyon, kuru çiçek aranjmanı ve el işi için kullanılabilir. Bu tür kurutulmuş parçalar kuru, havadar ve doğrudan güneş almayan bir yerde saklanmalıdır; nemli ortamda kararır ve küflenir. Süslemelerin çocukların ve evcil hayvanların ulaşamayacağı yerde tutulması uygundur.
Sık sorulan sorular
Manolya nedir?
Manolya, iri beyaz ve kokulu çiçekleriyle bilinen, herdem yeşil bir süs ağacıdır. Bu kartta anlatılan tür Magnolia grandiflora'dır.
Manolyanın Latince adı nedir?
Bilimsel adı Magnolia grandiflora L.'dir. Cins adı Fransız botanikçi Pierre Magnol'un anısına verilmiştir.
Manolya Türkiye'de yetişir mi?
Doğal olarak yetişmez, Kuzey Amerika kökenlidir. Ancak İstanbul, Karadeniz ve Ege kıyılarında parklarda ve bahçelerde yaygın biçimde dikilir.
Manolya yenir mi?
Hayır, mutfakta kullanılan bir bitki değildir. Değeri süs ağacı olmasından gelir.
Kaynaklar
Mabberley, D.J., Mabberley's Plant-Book, Cambridge University Press. Kew, Plants of the World Online (POWO), Magnolia grandiflora kaydı. Baytop, T., Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, Türk Dil Kurumu, 1994.