Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / TokatTelefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat
Guava (Psidium guajava L.), Tropikal Amerika kökenli, kabuğu pul pul dökülen küçük bir ağaç ya da çalıdır. Yuvarlak ya da armut biçimli, kokulu meyveleri tropik ülkelerde taze ve işlenmiş olarak yaygın biçimde tüketilir.
Botanik özellikleri
Psidium guajava 3-10 metre boylanan, yaprak döken ya da yarı her dem yeşil bir ağaçtır. Gövde kabuğu ince, pürüzsüz ve soluk kahverengidir; dökülen kabuk parçaları ağaca benekli bir görünüm verir. Yapraklar karşılıklı dizilir, damarları belirgindir ve ezildiğinde kendine özgü bir koku yayar.
Çiçekler beyazdır ve çok sayıda uzun erkekcik taşıdıkları için pamuksu görünür. Meyve bir böğürtlen (bakka) tipidir; olgunlaşınca sarıya ya da yeşilimsi sarıya döner. İçindeki etli kısım beyaz, pembe ya da kırmızı olabilir ve çok sayıda sert tohum içerir.
Tarihçe
Guava'nın Orta Amerika ve Güney Amerika'nın kuzeyinden kaynaklandığı kabul edilir. Taino dilindeki guayaba sözcüğünden Avrupa dillerine geçen adı, Kolomb sonrası dönemde İspanyol ve Portekizli denizcilerle yayılmıştır. Ağaç, Hindistan'a, Güneydoğu Asya'ya ve Afrika'ya 16. ve 17. yüzyıllarda ulaşmıştır.
Linnaeus türü 1753 tarihli Species Plantarum'da tanımlamıştır. Birçok ülkede bitkinin tohumları kuşlar ve yaban hayvanlarınca taşınarak doğal ortamlara yayılmıştır; kimi adalarda istilacı kabul edilir. Bugün Hindistan, Meksika ve Pakistan gibi ülkeler başlıca üreticiler arasındadır.
Kültürdeki yeri
Guava sıcak ve nemli iklimlerde hızla büyür, hafif donlara kısa süre dayanabilir. Çeşitli toprak türlerinde yetişir; güneşli konumları tercih eder. Çoğaltma tohum, çelik ya da aşı ile yapılır; aşılı fidanlar meyveye daha kısa sürede yatar.
Türkiye'de guava, ancak Akdeniz kıyılarındaki korunaklı alanlarda ve seralarda sınırlı olarak yetiştirilir. Çoğu zaman saksıda ya da serada denenen bir süs ve meyve ağacıdır. Piyasadaki meyve ve ürünler ağırlıklı olarak ithal edilir.
Mutfakta
Guava meyvesi taze yenir, dilimlenerek tuzla ya da baharatla servis edilir, meyve suyu, reçel, jöle ve şekerleme yapımında kullanılır. Latin Amerika'da goiabada denilen koyu kıvamlı guava ezmesi, peynirle birlikte sunulan geleneksel bir tatlıdır. Kokusu güçlü ve tatlı-ekşi dengesi belirgindir.
Olgun meyve çabuk bozulduğu için birkaç gün içinde tüketilmelidir; buzdolabında daha uzun bekler. Kurutulmuş dilimler ve toz ürünler kapalı ambalajında serin, kuru ve ışıktan uzak yerde saklanır. Konserve ve reçeller açıldıktan sonra buzdolabında tutulur.
Sık sorulan sorular
Guava nedir?
Guava, Psidium guajava L. adlı, Tropikal Amerika kökenli bir meyve ağacı ve onun kokulu meyvesidir.
Guavanın Latince adı nedir?
Latince adı Psidium guajava L.'dır; Myrtaceae (mersingiller) familyasına aittir.
Guava nerede yetişir?
Sıcak ve nemli tropik ve subtropik bölgelerde yetişir; Türkiye'de yalnızca sıcak kıyı bölgelerinde ve seralarda sınırlı olarak yetiştirilir.
Guava nasıl saklanır?
Olgun meyve birkaç gün serin yerde ya da buzdolabında tutulur; kurutulmuş ürünler kuru, serin ve ışıktan uzak saklanır.
Kaynaklar
Linnaeus, C. Species Plantarum, 1753. Mabberley, D. J. Mabberley's Plant-Book. Cambridge University Press. Kew Science. Plants of the World Online (POWO): Psidium guajava L. FAO. Tropikal meyveler ve guava üretimi yayınları. Baytop, T. Türkçe Bitki Adları Sözlüğü. Türk Dil Kurumu, 1994.