Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat

← Bitki ve Baharat Ansiklopedisi

Marula (Sclerocarya birrea) — Çeçen Şifalı Bitkiler, Turhal
Marula fotoğraf 1Marula fotoğraf 2Marula fotoğraf 3Marula fotoğraf 4Marula fotoğraf 5Marula fotoğraf 6
Fotoğraflar: Ton Rulkens from Mozambique, CC BY-SA 2.0 · Rotational, Public domain · SAplants, CC BY-SA 4.0 · Bernard DUPONT from FRANCE, CC BY-SA 2.0 · SAplants, CC BY-SA 4.0 · Trevor Bake, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Marula

Sclerocarya birrea (A.Rich.) Hochst.

Diğer adları
marula ağacı; İngilizce marula, cider tree
Familya
Anacardiaceae (Sakızağacıgiller)
Kullanılan kısım
Meyve, çekirdek içi ve çekirdek içinden elde edilen yağ

Marula, Afrika'nın savan bölgelerinde yetişen, erik büyüklüğünde sarı meyveler veren bir ağaçtır. Sclerocarya birrea türünün meyvesi taze yenir, içki ve reçel yapılır; sert çekirdeğinin içinden ise marula yağı elde edilir. Güney Afrika halkları için kültürel önemi büyük bir ağaçtır.

Botanik özellikleri

Sclerocarya birrea, 10-18 metreye kadar boylanan, geniş ve yuvarlak taçlı, kışın yaprağını döken bir ağaçtır. Gövde kabuğu gri ve pul pul dökülür. Yapraklar çok sayıda yaprakçıktan oluşan bileşik yapıdadır. Ağaçlar ayrı eşeylidir; erkek ve dişi çiçekler ayrı bireylerde bulunur, bu yüzden meyveyi yalnızca dişi ağaçlar verir.

Meyve yaklaşık erik büyüklüğünde, yeşilken yere düşüp yerde sarıya dönerek olgunlaşan bir sert çekirdekli meyvedir. Kabuğu ince, eti sulu, ekşi-tatlı ve güçlü kokuludur. Sert çekirdeğin içinde birkaç küçük, yağlı tohum bulunur. Mango, Antep fıstığı ve menengiç ile aynı familyadandır. Doğal yayılışı Doğu ve Güney Afrika ile Batı Afrika'nın kurak savanlarıdır.

Tarihçe

Marula, Güney Afrika'daki arkeolojik kazılarda bin yıllar öncesine ait çekirdek kalıntılarıyla bulunmuştur; bu, meyvenin çok eski çağlardan beri insanların besin kaynağı olduğunu gösterir. Ağaç, bölgedeki birçok halkın günlük hayatında, ticaretinde ve törenlerinde yer almıştır.

Bilimsel adı 19. yüzyılda Etiyopya'dan toplanan örneklere dayanarak verilmiştir. Sclerocarya cins adı Yunanca sert ve ceviz anlamındaki sözcüklerden gelir ve meyvenin sert çekirdeğine işaret eder. 20. yüzyılın sonlarında marula meyvesinden yapılan krem likör ve çekirdek yağı uluslararası pazarda tanınır hale gelmiştir.

Kültürdeki yeri

Güney Afrika'da marula ağacı paylaşma ve bolluk ile ilişkilendirilir. Meyve mevsiminde köylerde kadınlar düşen meyveleri toplar, meyve suyunu mayalandırarak hafif alkollü geleneksel bir içki hazırlar; bu içki etrafında şenlikler düzenlenir. Bazı topluluklarda marula ağacının altında düğün ve toplantılar yapılır.

Filler, zürafalar ve maymunlar da yere düşen marula meyvelerini çok sever. Fillerin mayalanmış meyveleri yiyip sarhoş olduğuna dair yaygın bir anlatı vardır; ancak bilim insanları bunun büyük ölçüde abartı olduğunu düşünür. Ağaç, Afrika'nın simgesel ağaçlarından biri olarak fotoğraf ve belgesellerde sık yer alır.

Mutfakta

Marula meyvesi taze olarak soyulup emilir ya da kabuğu ısırılarak suyu içilir. Meyveden reçel, jöle, meyve suyu ve geleneksel mayalanmış içkiler yapılır. Kırılan çekirdeklerin içindeki küçük tohumlar fındık gibi çiğ ya da kavrularak yenir ve Afrika köy mutfağında değerli bir yiyecek sayılır.

Çekirdek içinden soğuk sıkım yöntemiyle elde edilen marula yağı, açık sarı renkli ve hafif kokuludur; yemeklik ve kozmetik sanayiinde ham madde olarak kullanılır. Marula yağı ağzı sıkı kapanan koyu renkli bir şişede, ışıktan ve sıcaktan uzak tutulmalıdır. Açıldıktan sonra havayla temas ettikçe tadı ve kokusu değişebileceği için kapağı her kullanımdan sonra kapatılmalıdır.

Sık sorulan sorular

Marula nedir?

Marula, Afrika savanlarında yetişen Sclerocarya birrea ağacının meyvesidir. Meyvesi yenir, çekirdeğinin içinden yağ elde edilir.

Marulanın Latince adı nedir?

Bilimsel adı Sclerocarya birrea (A.Rich.) Hochst.'tır ve Anacardiaceae familyasındadır.

Marula nerede yetişir?

Doğu, Güney ve Batı Afrika'nın kurak savanlarında doğal olarak yetişir. Türkiye'de yetişmez.

Marula yağı nasıl saklanır?

Koyu renkli, ağzı sıkı kapanan bir şişede, serin ve ışık almayan bir yerde saklanır.

Kaynaklar

Mabberley, D.J., Mabberley's Plant-Book, Cambridge University Press.
FAO, Food and Agriculture Organization of the United Nations, yabani yenebilir ağaç ürünleri kayıtları.
Kew, Plants of the World Online (POWO), Sclerocarya birrea kaydı.

WhatsApp