Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / TokatTelefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat
Gerçek lavanta yağı, ince lavanta yağı, lavender oil (İng.); INCI: Lavandula Angustifolia Oil
Kaynak bitkinin familyası
Lamiaceae (Ballıbabagiller)
Elde edildiği kısım
Çiçekli başaklar
Lavanta yağı, mor lavanta tarlalarının çiçekli başaklarından buharla damıtılan, tatlı, çiçeksi ve hafif otsu kokulu uçucu yağdır. Türkiye'de Isparta çevresindeki, özellikle Keçiborlu Kuyucak köyündeki lavanta tarlaları hem üretimin hem de turizmin merkezidir. Kokusu, dünyanın en yaygın tanınan çiçek kokularından biridir.
Elde edilişi
Yağ, çiçeklerin tam açmaya yakın döneminde hasat edilen başakların buhar kazanında damıtılmasıyla elde edilir. Verim taze çiçekte yüzde birin altından yüzde ikinin üstüne kadar değişir; ince lavanta (angustifolia) lavandine göre daha az yağ verir ama daha ince, çiçeksi kokulu yağ sağlar.
Lavandula angustifolia, boyu bir metreyi aşmayan, gümüşi yeşil yapraklı çalımsı bir bitkidir. Doğal yayılışı Batı Akdeniz'in kuru, kireçli dağ yamaçlarıdır. Türkiye'de Isparta'nın yüksek rakımlı kurak arazilerinde kültüre alınmış, yağ üretimi Keçiborlu ve çevresinde yoğunlaşmıştır. Lavandin adı verilen Lavandula × intermedia ise ince lavanta ile geniş yapraklı lavantanın melezidir; yağ verimi daha yüksektir ama kokusu kafurlu ve daha keskindir. Ürün etiketinde bu ayrıma dikkat edilir.
Tarihçe
Lavandula adının, Latince lavare, yani yıkamak fiilinden türediği yaygın kabul gören görüştür; Romalıların banyo sularını lavantayla kokulandırdığı anlatılır. Dioskorides Akdeniz'in Stoechas adlı lavantasından söz eder. Ortaçağ Avrupa'sında çamaşır ve kıyafet sandıkları kuru lavanta başaklarıyla kokulandırılırdı.
İngiltere'de lavanta tarımı 16. yüzyıldan itibaren yaygınlaştı; Fransa'nın Provence bölgesi de bugün adıyla anılır hale geldi. Türkiye'de ise lavanta tarımı 20. yüzyılın ikinci yarısında yaygınlık kazandı ve Isparta, gül ile birlikte lavantayla da anılır oldu. Grieve'in eseri bitkinin Avrupa'daki kültür tarihini ayrıntılı verir.
Renk, koku ve yapısı
Lavanta yağı renksiz ya da çok açık sarı, akışkan ve berrak bir sıvıdır. Kokusu tatlı, çiçeksi, hafif meyvemsi ve altta otsu bir tona sahiptir. Başlıca kokulu bileşenleri linalool ve linalil asetattır. Oda sıcaklığında akıcıdır, soğukta bile genellikle donmaz.
Kullanımı
Lavanta yağı parfümeride, sabunlarda, şampuan ve duş ürünlerinde, masaj yağlarında ve mum yapımında yaygın olarak koku verici olarak kullanılır. Oda kokusu, çamaşır spreyleri ve buhurdanlıklarda da tercih edilir. Kuru çiçek ise çamaşır dolaplarında koku torbası olarak kullanılır.
Güvenlik notu: Lavanta yağı yumuşak kokulu olsa da saf haliyle doğrudan cilde sürülmemeli, bir taşıyıcı yağla seyreltilmelidir. Yutulmamalı, gözle temasından kaçınılmalı, çocukların ve evcil hayvanların ulaşamayacağı yerde tutulmalıdır.
Saklama: Koyu renkli cam şişede, kapağı sıkı kapalı, serin ve ışıksız bir yerde saklanır. Havayla temas ve ısı yağın kokusunu zamanla değiştirir.
Sık sorulan sorular
Lavanta yağı nedir?
Lavandula angustifolia çiçeklerinden buharla damıtılan, tatlı çiçeksi kokulu uçucu yağdır.
Lavanta yağı nasıl elde edilir?
Hasat edilen çiçekli başaklar buhar kazanına yüklenir, buharla sürüklenen yağ soğutucuda sudan ayrılarak toplanır.
Lavanta yağı ile lavandin yağı arasındaki fark nedir?
Lavanta yağı ince lavantadan, lavandin yağı ise melez lavandin bitkisinden elde edilir; lavandin daha ucuz ve verimlidir, kokusu kafurumsu ve daha keskindir.
Lavanta yağı nasıl saklanır?
Işıktan uzak, serin yerde, koyu cam şişede ve ağzı kapalı saklanır.
Kaynaklar
Dioskorides, De Materia Medica (MS 1. yy). Baytop, T., Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, Türk Dil Kurumu, 1994. Mabberley, D.J., Mabberley's Plant-Book, 3. baskı, Cambridge University Press, 2008. Tisserand, R. & Young, R., Essential Oil Safety, 2. baskı, Churchill Livingstone, 2014. Grieve, M., A Modern Herbal, Londra, 1931.