Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat

← Bitki ve Baharat Ansiklopedisi

Kimyon Yağı (Cuminum cyminum) — Çeçen Şifalı Bitkiler, Turhal
Kimyon Yağı fotoğraf 1Kimyon Yağı fotoğraf 2Kimyon Yağı fotoğraf 3
Fotoğraflar: Tanvir Anjum Adib, CC BY-SA 4.0 · Yercaud-elango, CC BY-SA 4.0 · Herbolario Allium: www.alliumherbal.com, CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Kimyon Yağı

Cuminum cyminum L.

Diğer adları
Kimyon tohumu yağı; İngilizce: Cumin seed oil; INCI: Cuminum Cyminum Fruit Oil
Kaynak bitkinin familyası
Apiaceae (Maydanozgiller)
Elde edildiği kısım
Tohum (kuru meyve)

Kimyon yağı, mutfaktaki kimyonun tohumlarından buharla damıtılarak elde edilen, keskin, topraksı ve baharatlı kokulu uçucu yağdır. Çörek otu yağı ile karıştırılması çok yaygındır; oysa ikisi farklı familyalardan farklı bitkilerdir.

Elde edilişi

Kurutulmuş tohumlar ezilip buharla damıtılır. Verim yüzde iki ile beş arasında değişen düzeydedir ve tohumun kalitesine bağlıdır.

Cuminum cyminum, 30-50 cm boylanan, ince yapraklı, tek yıllık bir maydanozgil bitkisidir. Akdeniz havzası, İran ve Hindistan'da yetiştirilir. Türkiye'de de özellikle iç ve batı bölgelerde, kurak ve sıcak yazın görüldüğü yerlerde kimyon üretimi yapılır; ülke hem üretici hem baharat tüketicisidir.

Tarihçe

Kimyon, Mısır'da mumyalamada kullanılan baharatlar arasında anılır, Eski Ahit metinlerinde de adı geçer. Dioskorides ve Plinius eserlerinde kimyondan bahsetmiştir. Antik Yunancadaki kyminon sözcüğü Türkçedeki kimyon adının kaynağıdır.

Anadolu mutfağında köfte, kebap ve baklagil yemeklerinin vazgeçilmez baharatıdır. Halk arasında kara kimyon denilen ve çörek otu için kullanılan ad, karışıklığın başlıca nedenidir: kara kimyon çoğunlukla Nigella sativa'yı, kimyon ise Cuminum cyminum'u anlatır.

Renk, koku ve yapısı

Yağ renksiz ile açık sarı arasındadır, yaşlandıkça koyulaşabilir. Kokusu sıcak, keskin, hafif yağlı ve topraksıdır. Karakteristik kokuyu başlıca kuminaldehit verir; bunun yanında p-simen ve terpinenler bulunur. Akışkan kıvamlıdır.

Kullanımı

Kimyon yağı gıda ve koku sanayisinde aroma bileşeni olarak çok düşük oranlarda, ayrıca parfümeri ve sabun kokularında kullanılır. Mutfakta ise yağ yerine kuru tohum ve öğütülmüş kimyon tercih edilir.

Güvenlik notu: Kimyon yağı yoğun bir uçucu yağdır. Saf haliyle doğrudan cilde sürülmemeli, bir taşıyıcı yağla seyreltilmelidir; ışık altında cilde değişik tepki verme ihtimali de bulunur. Yutulmamalı, gözle temasından kaçınılmalı ve çocukların ulaşamayacağı yerde saklanmalıdır.

Saklama: Işıktan ve ısıdan uzakta, ağzı sıkıca kapalı koyu cam şişede saklanır.

Sık sorulan sorular

Kimyon yağı nedir?

Kimyon tohumlarından buharla damıtılarak elde edilen, keskin kokulu uçucu bir yağdır.

Kimyon yağı nasıl elde edilir?

Tohumlar ezilir, damıtma kazanında buharla işlenir; yoğuşan sudan ayrılan yağ toplanır.

Kimyon yağı ile çörek otu yağı aynı mıdır?

Hayır. Kimyon yağı Cuminum cyminum tohumundan, çörek otu yağı Nigella sativa tohumundan elde edilir; kara kimyon denilen ad karışıklığa yol açar.

Kimyon yağı nasıl saklanır?

Koyu cam şişede, ağzı kapalı, serin yerde saklanır.

Kaynaklar

Dioskorides, De Materia Medica (MS 1. yy).
Plinius, Naturalis Historia (MS 1. yy).
Baytop, T., Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, Türk Dil Kurumu, 1994.
Mabberley, D.J., Mabberley's Plant-Book, 3. baskı, Cambridge University Press, 2008.
Tisserand, R. & Young, R., Essential Oil Safety, 2. baskı, Churchill Livingstone, 2014.
Dalby, A., Dangerous Tastes: The Story of Spices, British Museum Press, 2000.

WhatsApp