Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / TokatTelefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat
Aynısefa yağı, turuncu çiçekli Calendula officinalis'in başlarının zeytinyağı veya ayçiçek yağı gibi bir taşıyıcıda bekletilmesiyle hazırlanır. Altın sarısından turuncuya uzanan rengi ve yumuşak, reçinemsi kokusuyla bahçe çiçeğinin sıcaklığını şişeye taşır. Türkçedeki aynısefa adı, çiçeğin göze hoş gelen görünümüne gönderme yapar.
Elde edilişi
Aynısefa yağı maserasyonla elde edilir: çiçek başları kurutulur veya soldurulur, kavanozda taşıyıcı yağın içine konur ve haftalarca ılık bir yerde bekletilir. Sıcak yöntemde kavanoz bir su banyosunda hafif ısıtılır. Ardından süzülür. Verim, kullanılan çiçeğin kurulukluğuna ve oranına göre değişir.
Calendula officinalis, güney Avrupa kökenli, boyu yarım metre kadar bir yıllık otsu bitkidir. Turuncu ve sarı papatya biçimli çiçekleri ilkbahardan sonbahara kadar açar. Anadolu'da bahçe ve parklarda süs bitkisi olarak yetiştirilir, kimi yerlerde kendiliğinden yayılır.
Tarihçe
Cins adı Calendula, Latince calendae, yani ayın ilk günü sözcüğünden türetilmiştir; bitkinin hemen her ay çiçek açmasına gönderme yaptığı kabul edilir. İngilizce adı marigold ise 'Meryem'in altını' anlamına gelen bir ad olan Mary's gold'dan gelir. Avrupa'da ortaçağ bahçelerinde ve manastır bitki kayıtlarında yer almıştır.
Çiçek yaprakları bazı kültürlerde yemekleri sarıya boyamak için safranın ucuz bir karşılığı olarak kullanıldı. Türkçedeki aynısefa adı, çiçeğin gözü okşayan rengine dayandırılır; bu açıklama halk arasında yaygındır.
Renk, koku ve yapısı
Yağın rengi altın sarısından kehribar turuncusuna uzanır; bu ton çiçeklerdeki karotenoid pigmentlerden gelir. Kokusu hafif tatlı, otsu ve balsamikimsidir; zeytinyağı taşıyıcıda zeytinin kendi kokusu da hissedilir. Kıvamı taşıyıcı yağ gibidir ve soğukta bulanabilir. Yağ asitleri bileşimi tamamen taşıyıcıya bağlıdır; zeytinyağında oleik, ayçiçek yağında linoleik asit ağırlıktadır. Tohumundan sıkılan yağ ise ayrı bir üründür.
Kullanımı
Yemeklik olarak değil, dış kullanım amaçlı ürünlerde yer alır. Cilt ve saç bakım ürünlerinde, masaj yağlarında, el yapımı sabun ve mumlarda kullanılır; sabuna doğal sarı ton vermek için de katılır. Kuru çiçek yaprakları çay karışımlarında ve potpurilerde süs olarak bulunur.
Saklama: Işıktan ve sıcaktan uzakta, ağzı kapalı koyu cam şişede, serin yerde tutulur. Maserasyon yağları zamanla acılaşabilir; ilk açıldığı tarih şişenin üzerine yazılırsa izlemesi kolaylaşır.
Sık sorulan sorular
Aynısefa yağı nedir?
Aynısefa çiçeklerinin zeytinyağı veya başka bir taşıyıcı yağda bekletilmesiyle hazırlanan, turuncu renkli bir maserasyon yağıdır.
Aynısefa yağı nasıl elde edilir?
Kurutulmuş çiçek başları taşıyıcı yağla birlikte haftalarca bekletilir, ardından süzülür.
Aynısefa yağının rengi neden turuncudur?
Çiçeklerdeki karotenoid pigmentler yağa geçtiği için yağ turuncu-sarı bir ton alır.
Aynısefa yağı nasıl saklanır?
Işıktan korunarak koyu cam şişede, serin yerde ve ağzı kapalı saklanır.
Kaynaklar
Dioskorides, De Materia Medica (MS 1. yy). Baytop, T., Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, Türk Dil Kurumu, 1994. Mabberley, D.J., Mabberley's Plant-Book, 3. baskı, Cambridge University Press, 2008. Grieve, M., A Modern Herbal, Londra, 1931.