Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat

← Bitki ve Baharat Ansiklopedisi

Terebentin Yağı (Pinus brutia) — Çeçen Şifalı Bitkiler, Turhal
Terebentin Yağı fotoğraf 1Terebentin Yağı fotoğraf 2Terebentin Yağı fotoğraf 3
Fotoğraflar: Ramwik, CC BY-SA 3.0 · Preacher lad, CC BY-SA 4.0 · Vince Smith from London, United Kingdom, CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Terebentin Yağı

Pinus brutia Ten.

Diğer adları
Çam terebentini, terementi, çam reçinesi yağı; İngilizce: Turpentine oil, Gum turpentine
Kaynak bitkinin familyası
Pinaceae (Çamgiller)
Elde edildiği kısım
Reçine (çam sakızı)

Terebentin yağı, çam ağaçlarından toplanan reçinenin damıtılmasıyla elde edilen, keskin kokulu, tutuşabilir bir uçucu sıvıdır. Yüzyıllardır boya ve vernik inceltici, temizlik çözücüsü ve koku maddesi olarak kullanılmıştır. Kızılçam ormanlarının zengin olduğu Türkiye'de reçine toplama geleneği vardır.

Elde edilişi

Çam gövdesine açılan yaralardan sızan reçine (çam sakızı) toplanır ve buharla damıtılır. Uçucu kısım terebentin yağı olarak ayrılır; geride kalan katı, amber renkli kısım ise kolofan adıyla bilinir ve vernik, yapıştırıcı ve müzik aletleri yayı gibi alanlarda kullanılır.

Pinus brutia (kızılçam), Doğu Akdeniz'e özgü, Türkiye'nin Ege ve Akdeniz kıyılarında geniş ormanlar kuran, yıl boyu yeşil bir iğne yapraklı ağaçtır. Reçine toplayan kişilere halk arasında reçineci denir; bu meslek Muğla, Antalya ve çevresinde bilinir.

Tarihçe

Antik çağda çam reçinesi gemi yapımında kalafat olarak ve sızdırmazlık için kullanılmıştır. Plinius ve Dioskorides eserlerinde reçine ve terebinth ağacından alınan sakızdan söz eder. Terebentin adı, Yunanca terebinthos (menengiç ağacı) sözcüğünden gelir.

Orta Çağ'da Venedik terebentini adıyla bilinen ürün ticareti yapılırdı. Sonraki yüzyıllarda ahşap gemi sanayisinin gerilemesiyle önemi azalmış, boya ve çözücü sanayisinin gelişmesiyle yeniden öne çıkmıştır.

Renk, koku ve yapısı

Yağ renksiz ile açık sarı arasındadır; kokusu keskin, taze, odunsu ve çam kokusudur. Başlıca bileşenleri alfa-pinen, beta-pinen ve 3-karendir. Çok akışkandır, hızla buharlaşır ve tutuşabilir.

Kullanımı

Terebentin yağı mutfakta kullanılmaz. Yağlı boya ve vernik inceltici olarak, ahşap cilası ve mum karışımlarında, endüstriyel temizlik çözücüsü olarak ve koku sanayisinde kullanılır; sanatçıların yağlı boya çalışmalarında yaygın bir çözücüdür.

Güvenlik notu: Terebentin tutuşabilir ve yoğun bir uçucu sıvıdır. Saf haliyle doğrudan cilde sürülmemeli, seyreltilmeden de cilde sürülmemelidir. Yutulmamalı, gözle temasından kaçınılmalı ve çocukların ulaşamayacağı yerde saklanmalıdır. Buharını soluma ve açık alev yakınında kullanmaktan kaçınılmalıdır.

Saklama: Işıktan, ısıdan ve ateşten uzakta, ağzı sıkıca kapalı, uygun bir kapta saklanır.

Bu yağı içeren ürünlerimiz

Sık sorulan sorular

Terebentin yağı nedir?

Çam reçinesinin damıtılmasıyla elde edilen, keskin kokulu, tutuşabilir bir sıvıdır.

Terebentin yağı nasıl elde edilir?

Çam sakızı olarak toplanan reçine buharla damıtılır; uçucu kısım terebentin, katı kalan kısım kolofan olur.

Terebentin ile tiner aynı mıdır?

Hayır. Terebentin doğal bir çam ürünüdür; tiner petrol türevi çözücülerin karışımıdır.

Terebentin yağı nasıl saklanır?

Isıdan ve ateşten uzakta, ağzı kapalı, koyu renkli uygun bir kapta saklanır.

Kaynaklar

Dioskorides, De Materia Medica (MS 1. yy).
Plinius, Naturalis Historia (MS 1. yy).
Baytop, T., Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, Türk Dil Kurumu, 1994.
Mabberley, D.J., Mabberley's Plant-Book, 3. baskı, Cambridge University Press, 2008.
Tisserand, R. & Young, R., Essential Oil Safety, 2. baskı, Churchill Livingstone, 2014.

WhatsApp