Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / TokatTelefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat
Çiçek (süs ve peyzaj bitkisi olarak değerlendirilir)
Erguvan (Cercis siliquastrum), ilkbaharda yapraklanmadan önce dal ve gövdesini pembe-mor çiçeklerle kaplayan, Akdeniz ve Güneybatı Asya kökenli küçük bir ağaçtır. İstanbul Boğazı'nın simgelerinden olan bitki, Türk edebiyatında ve renk adlandırmasında da yer bulmuştur.
Botanik özellikleri
Cercis siliquastrum, Fabaceae (Baklagiller) familyasından, genellikle 5-10 m boylanan yaprak döken küçük bir ağaçtır. Yaprakları yuvarlak ya da böbreğimsi, kalp tabanlı ve düz kenarlıdır. Çiçekler nisan ayı civarında, yapraklardan önce, pembe-mor demetler halinde doğrudan dal ve gövde üzerinde belirir; bu özelliğe botanikte kauliflori denir.
Çiçeklenmeden sonra uzun, yassı ve kahverengimsi baklalar gelişir; bitkinin tür adı siliquastrum, bu bakla biçimine işaret eder. Kökünde azot bağlayan bakterilerle birliktelik görülür, bu da bitkinin fakir topraklara uyum sağlamasına yardımcı olur. Beyaz çiçekli formu da bilinir ve bahçelerde ekilir.
Tarihçe
Erguvanın doğal yayılışı Akdeniz bölgesinden Güneybatı Asya'ya kadar uzanır; Türkiye'de Ege, Akdeniz, Marmara ve Karadeniz kıyılarında doğal olarak bulunur. İngilizce adı olan Judas tree, halk anlatısında Yahuda'nın bu ağaca asıldığı inancına dayanır; bu ad efsanevi bir kökenden gelir ve botanik bilgi değildir.
Erguvan, İstanbul'un ilkbahar manzarasıyla özdeşleşmiştir; Boğaz'ın kıyılarındaki erguvan ağaçları şiir, hikâye ve şarkılara konu olmuştur. Türkçede erguvani sözcüğü, bitkinin çiçeklerinin mor-pembe tonundan türemiş bir renk adıdır. Osmanlı döneminden bu yana İstanbul'da erguvan mevsimi, şehrin ilkbahar dönemini anlatan kültürel bir ifade olarak kullanılır.
Kültürdeki yeri
Erguvan güneşi seven, kuraklığa dayanıklı ve kireçli topraklarda iyi yetişen bir ağaçtır. Derin kök yapısı nedeniyle sonradan yer değiştirmesi zordur; bu yüzden genç fidanlar kalıcı dikim yerlerine erken yaşta dikilmelidir. Çoğaltma genellikle tohumla yapılır; sert kabuklu tohumların çimlenmesi için ön işlem gerekebilir.
Bitki park, bahçe ve cadde ağacı olarak yaygın biçimde kullanılır. Çiçekleri kısa süre dayanır, ancak ilkbaharda şehir manzarasına belirgin bir renk katar. Türkiye'de bazı yerleşimlerde erguvan ağaçları, yerel yönetimler tarafından bilinçli olarak dikilerek kent kimliğinin bir parçası haline getirilmiştir.
Mutfakta
Erguvan temelde bir süs ağacıdır ve Türk mutfağında yaygın bir malzeme değildir. Bazı Akdeniz yörelerinde çiçekleri salata ve garnitür süsü olarak kullanılmış olsa da bu kullanım sınırlıdır ve ürün olarak ticarete konu olmaz. Yemekte kullanmak isteyenlerin, bitkinin güvenilir biçimde tanındığından ve ilaçlanmamış bir kaynaktan geldiğinden emin olması gerekir.
Kurutulmuş erguvan çiçeği, nadiren süs ve bitki karışımlarında renk katmak amacıyla bulunabilir. Böyle bir ürün ışıktan ve nemden uzak, serin ve kuru bir yerde, kapalı bir ambalajda saklanır. Renk ve aroması zamanla soluk hale geleceğinden, kurutulmuş çiçeklerin bir yıl içinde değerlendirilmesi uygun olur.
Sık sorulan sorular
Erguvan nedir?
Erguvan, ilkbaharda yapraklanmadan önce dallarını pembe-mor çiçeklerle kaplayan, baklagiller familyasından küçük bir ağaçtır.
Latince adı nedir?
Bilimsel adı Cercis siliquastrum L.'dir; İngilizcede Judas tree olarak bilinir.
Nerede yetişir?
Akdeniz ve Güneybatı Asya kökenlidir; Türkiye'de Ege, Marmara, Akdeniz ve Karadeniz kıyılarında doğal olarak, ayrıca İstanbul'da geniş ölçekte süs ağacı olarak yetişir.
Nasıl saklanır?
Kurutulmuş çiçekleri ışıktan ve nemden uzak, serin, kuru ve kapalı bir kapta saklanır.
Kaynaklar
Davis, P.H. (ed.) Flora of Turkey and the East Aegean Islands, Edinburgh University Press Baytop, T. Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, TDK, 1994 Mabberley, D.J. Mabberley's Plant-Book, Cambridge University Press Grieve, M. A Modern Herbal, 1931 Kew Science, Plants of the World Online (POWO): Cercis siliquastrum