Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / TokatTelefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat
Eupatoryum (Eupatorium perfoliatum L.), Kuzey Amerika'nın doğusundaki nemli alanlarda yetişen, çok yıllık otsu bir bitkidir. Karşılıklı yaprakların gövdeyi çevreleyecek biçimde birleşmesiyle kolayca tanınır; yaz sonunda beyaz çiçek başlarıyla bahçelere ve su kıyılarına renk katar.
Botanik özellikleri
Eupatorium perfoliatum 60-150 santimetre boylanabilen, tüylü gövdeli, dik büyüyen çok yıllık bir otsu bitkidir. Türün ayırt edici özelliği, karşılıklı dizilen uzun yaprakların tabanlarının birleşerek gövdeyi sanki delip geçiyormuş gibi sarmasıdır. Latince perfoliatum sözcüğü de bu görünümü anlatır.
Çiçek başları küçük, beyaz ve çok sayıda olup yaz sonu ile sonbahar başında yassı tepeli kümeler oluşturur. Yaprakların alt yüzeyi tüylü ve noktalı, kenarları ise testere dişlidir. Bitki özellikle bataklık kenarlarında, ıslak çayırlarda ve dere boylarında kendiliğinden yayılır.
Tarihçe
Eupatorium cinsinin adı, antik kaynaklarda Plinius'un anlattığına göre Pontus Kralı VI. Mithridates Eupator'a atfedilir. Cins adı zamanla Avrupa'da başka bitkiler için kullanılmış, Linnaeus da Species Plantarum'da bu cinsi geniş biçimde ele almıştır. Eupatorium perfoliatum L. ise Kuzey Amerika'ya özgü bir türdür ve Avrupa'daki antik kaynaklarda yer almaz.
Amerika'nın yerli halkları bitkiyi çok eskiden beri tanımış, yerleşimciler de ona boneset adını vermiştir. Bitki 18. ve 19. yüzyıl Amerikan bitki literatüründe sıkça anılır. Grieve'in A Modern Herbal adlı eserinde de kaydı vardır. Bugün bitki daha çok doğal çiçek bahçelerinde ve botanik koleksiyonlarda hatırlanır.
Kültürdeki yeri
Eupatoryum nemli ve besince zengin toprakları, güneşli ya da hafif yarı gölgeli yerleri sever. Kuraklığa dayanıksızdır; bu nedenle yağmur bahçelerinde ve su kenarlarında kolayca büyür. Tohumla ya da ilkbaharda köklü gövde parçalarının bölünmesiyle çoğaltılır.
Çiçekleri arıları ve kelebekleri kendine çeker; doğal peyzaj tasarımlarında bu yüzden tercih edilir. Kış başında kuru gövdeleri bahçede bırakılabilir ve ilkbaharda kesilir. Türkiye'de doğal olarak bulunmaz; yalnızca botanik bahçelerde ya da meraklı yetiştiricilerin elinde rastlanabilir.
Mutfakta
Eupatoryum mutfakta kullanılan bir bitki değildir; yaprakları çok acıdır ve yemek kültüründe yeri yoktur. Bu nedenle tarif ya da gıda olarak kullanım önerisi bulunmaz. Daha çok bahçe bitkisi ve botanik ilgi nesnesi olarak değerlendirilir.
Kurutulmuş bitki materyali, ambalajında ışıktan ve nemden uzakta, serin ve kuru bir yerde, hava almayan kapalı bir kapta saklanır. Kokusu zamanla azalacağı için bir yıldan uzun bekletilmemesi önerilir. Çocukların ve evcil hayvanların erişemeyeceği bir yerde durmalıdır.
Sık sorulan sorular
Eupatoryum (grip otu) nedir?
Kuzey Amerika'nın doğusundaki nemli alanlarda yetişen, Eupatorium perfoliatum L. adlı çok yıllık otsu bir bitkidir.
Eupatoryumun Latince adı nedir?
Latince adı Eupatorium perfoliatum L.'dır; perfoliatum, yaprak tabanlarının gövdeyi çevrelemesini anlatır.
Eupatoryum nerede yetişir?
Doğal olarak Kuzey Amerika'da bataklık kenarlarında, nemli çayırlarda ve dere boylarında yetişir; Türkiye'ye özgü bir bitki değildir.
Eupatoryum nasıl saklanır?
Kurutulmuş hali ışıktan ve nemden uzakta, serin ve kuru bir yerde, kapalı bir kapta saklanır.
Kaynaklar
Linnaeus, C. Species Plantarum, 1753. Grieve, M. A Modern Herbal, 1931. Plinius. Naturalis Historia. Mabberley, D. J. Mabberley's Plant-Book. Cambridge University Press. Kew Science. Plants of the World Online (POWO): Eupatorium perfoliatum L.