Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat

← Bitki ve Baharat Ansiklopedisi

Aspir Yağı (Carthamus tinctorius) — Çeçen Şifalı Bitkiler, Turhal
Aspir Yağı fotoğraf 1Aspir Yağı fotoğraf 2Aspir Yağı fotoğraf 3
Fotoğraflar: Jac. Janssen, CC BY 2.0 · Esin Üstün from Istanbul, Turkey, CC BY 2.0 · Sakib8785, CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Aspir Yağı

Carthamus tinctorius L.

Diğer adları
Yalancı safran yağı, aspir tohumu yağı; İngilizce: safflower oil; INCI: Carthamus Tinctorius Seed Oil
Kaynak bitkinin familyası
Asteraceae (Papatyagiller)
Elde edildiği kısım
Tohum

Aspir yağı, çiçekleriyle kumaş boyayan, tohumlarıyla hafif yağ veren çok yönlü bir bitkiden gelir. Berrak, açık sarı ve kokusuzdur. Bitkinin tarihi boyadan yağa uzanır; Anadolu kırlarında kurak yıllarda da dayanan bir kültür bitkisidir.

Elde edilişi

Tohumlar temizlenir ve soğuk sıkım ya da sıcak presle yağa ayrılır; sanayide çözücü ekstraksiyonu da yaygındır. Aspir, 50-120 cm boylanan, dikenli yapraklı, turuncu-sarı çiçekli tek yıllık bir bitkidir. Kuraklığa ve sıcağa dayanır. İki ana yağ tipi vardır: linoleik asidi yüksek olanlar ve oleik asidi yüksek olanlar. Türkiye'de İç Anadolu'da, özellikle Konya çevresinde ve kurak bölgelerde yetiştirilir.

Tarihçe

Aspir, insanlığın en eski boya bitkilerinden biridir. Çiçeklerinden kırmızı ve sarı pigment elde edilir; Eski Mısır'da mezarlarda bulunan kumaşların bu bitkiyle boyandığı belirtilir. Türkçe aspir sözcüğü, Arapça usfur kökenlidir. Bitki, yalancı safran adıyla da anılır, çünkü çiçekleri safran yerine geçerek yemeklere renk vermek için kullanılmıştır.

Yağ, tarihte boyadan çok geç ön plana çıkmıştır; yirminci yüzyılda yağlı tohum bitkisi olarak yetiştirilmesi yaygınlaşmıştır.

Renk, koku ve yapısı

Yağ çok açık sarı, berrak ve nötr kokuludur. Kıvamı akıcı ve inceliğiyle tanınır; serin yerde donmaya yatkındır. Linoleik asit bakımından zengin tipte linoleik, yüksek oleik tipte oleik asit baskındır.

Kullanımı

Salata ve soğuk sosların yanında, yüksek oleik tip olanlar kızartmada da kullanılır. Kozmetikte cilt ve saç bakım ürünlerine, sabunlara ve masaj yağlarına eklenir. Sanayide boya ve vernik üretiminde, yağlıboya ve ahşap cilasında değerlendirilir.

Işıktan ve ısıdan uzakta, koyu cam şişede saklanmalıdır. Yüksek linoleik tipler daha çabuk acılaşır; açıldıktan sonra uzun süre bekletilmemelidir.

Bu yağı içeren ürünlerimiz

Sık sorulan sorular

Aspir yağı nedir?

Aspir bitkisinin tohumlarından elde edilen, açık sarı ve kokusuz bitkisel yağdır.

Aspir yağı nasıl elde edilir?

Tohumlar temizlenir, presle ya da soğuk sıkımla yağa ayrılır.

Aspir bitkisi neden yalancı safran diye anılır?

Çiçeklerinden elde edilen sarı-kırmızı renk, safran yerine kullanıldığı için bu ad verilmiştir.

Aspir yağı nasıl saklanır?

Koyu şişede, serin ve karanlık yerde saklanır.

Kaynaklar

Baytop, T., Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, Türk Dil Kurumu, 1994.
Mabberley, D.J., Mabberley's Plant-Book, 3. baskı, Cambridge University Press, 2008.
Gunstone, F.D. (ed.), Vegetable Oils in Food Technology, 2. baskı, Wiley-Blackwell, 2011.
Firestone, D., Physical and Chemical Characteristics of Oils, Fats, and Waxes, AOCS Press.

WhatsApp