Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / TokatTelefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat
Tea tree oil (İng.); INCI: Melaleuca Alternifolia Leaf Oil
Kaynak bitkinin familyası
Myrtaceae (Mersingiller)
Elde edildiği kısım
Yaprak ve ince dallar
Çay ağacı yağı, Avustralya'nın kuzey doğusundaki sulak alanlara özgü bir ağacın yapraklarından damıtılan, taze, kafurumsu ve hafif baharatlı kokulu uçucu yağdır. Adına rağmen içilen çay bitkisiyle hiçbir akrabalığı yoktur. Sabunlardan kişisel bakım ürünlerine kadar geniş bir alanda kullanılan, Avustralya'nın en bilinen botanik ihraç ürünlerinden biridir.
Elde edilişi
Yağ, ağacın yapraklı dallarının hasat edilip buhar kazanlarında damıtılmasıyla elde edilir. Modern plantasyonlarda ağaçlar çalı boyunda tutulur, makineyle biçilir ve toplanan yaprak doğrudan damıtılır. Yaprağın yağ oranı yüzde birkaç düzeyindedir.
Melaleuca alternifolia, kâğıt gibi soyulan kabuğuyla tanınan, dar yapraklı ve beyaz fırça biçiminde çiçekler açan küçük bir ağaçtır. Doğal olarak Yeni Güney Galler'in kuzeyi ve Queensland'ın güneyindeki bataklık kenarlarında yetişir. Ticari üretim büyük ölçüde Avustralya'da yapılır. Türkiye'de ticari üretimi yoktur; yağ ithal edilir.
Tarihçe
Bölgenin yerli halkları yaprakları çok eski çağlardan beri yoğurup kullanmıştır. Ad ile ilgili yaygın anlatıya göre, 18. yüzyılda bölgeye gelen Avrupalı denizciler yapraklardan demlenen içeceği çay yerine kullanmış, ağaç da bu yüzden tea tree diye anılmıştır. Bilimsel olarak ise 20. yüzyılın başında tanımlanmış, ticari damıtımı yüzyılın ortalarına doğru yaygınlaşmıştır.
Bu ağacın Türk kültüründe ve Osmanlı kaynaklarında yeri yoktur; Türkçeye ancak yakın dönemde, bakım ürünleri aracılığıyla girmiştir.
Renk, koku ve yapısı
Çay ağacı yağı açık sarıdan neredeyse renksize kadar değişen bir tonda, akışkan bir sıvıdır. Kokusu taze, keskin, hafif odunsu ve kafuru andırır. Başlıca kokulu bileşenleri terpinen-4-ol, gama-terpinen ve alfa-terpinendir; 1,8-sineol oranı kaliteli yağlarda düşüktür. Oda sıcaklığında donmaz, akışkanlığını korur. Havayla temas ettikçe koku profili kayar ve eskimiş yağ daha keskin, terebentin benzeri bir koku alır.
Kullanımı
Sabun, şampuan, duş jeli, ağız ve ayak bakım ürünlerinde koku verici olarak kullanılır. Temizlik ürünlerinde ve oda kokusunda da yer bulur. Yemeklik değildir.
Güvenlik notu: Çay ağacı yağı saf haliyle doğrudan cilde sürülmemelidir; mutlaka bir taşıyıcı yağla yüzde birkaç düzeyinde seyreltilmelidir. Yutulmamalı, gözle teması önlenmeli, çocukların ve evcil hayvanların, özellikle kedilerin ulaşamayacağı yerde tutulmalıdır. Eskimiş, oksitlenmiş yağ cilt tahrişine yol açabileceğinden kullanılmamalıdır.
Saklama: Işık, ısı ve havayla oksitlenir. Dar ağızlı, koyu cam şişede, kapağı sıkı kapalı ve serin yerde saklanmalı; şişe yarıdan azaldıktan sonra daha küçük şişeye aktarılmalıdır. Açıldıktan sonra yaklaşık bir iki yıl içinde kullanılması önerilir.
Avustralya kökenli Melaleuca alternifolia ağacının yapraklarından buharla damıtılan uçucu yağdır; çay bitkisiyle ilgisi yoktur.
Çay ağacı yağı nasıl elde edilir?
Yapraklı dallar biçilip buhar kazanına yüklenir, buharla sürüklenen yağ soğutucuda sudan ayrılarak toplanır.
Çay ağacı yağı nasıl saklanır?
Koyu cam şişede, kapağı sıkıca kapalı, serin ve karanlık bir yerde saklanır; havayla temas azaltılmalıdır.
Çay ağacı yağı neden çay ağacı diye anılır?
Yaygın anlatıya göre eski denizciler ağacın yapraklarından çay gibi bir içecek demlemiştir; ad oradan kalmıştır.
Kaynaklar
Mabberley, D.J., Mabberley's Plant-Book, 3. baskı, Cambridge University Press, 2008. Tisserand, R. & Young, R., Essential Oil Safety, 2. baskı, Churchill Livingstone, 2014. Grieve, M., A Modern Herbal, Londra, 1931.