Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / TokatTelefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat
Çilek tohumu yağı, meyvenin dışına gömülü yüzlerce minik tohumdan elde edilen nadir ve emek isteyen bir yağdır. Çilek reçeli ve meyve suyu üretiminin atığı sayılan tohumlar, doğru işlendiğinde altın renkli, hafif kokulu bir yağa dönüşür.
Elde edilişi
Çileğin yüzeyindeki küçük sarımsı noktalar aslında gerçek meyvelerdir; bunların her biri bir tohum taşır. Çilek püresi ya da suyu hazırlanırken tohumlar elenerek ayrılır, kurutulur ve soğuk presle sıkılır. Tohumların yağ oranı düşüktür, bu yüzden çok miktarda tohumdan çok az yağ çıkar ve fiyat yüksektir. Çözücü ekstraksiyonu da kullanılabilir.
Fragaria × ananassa, Kuzey Amerika'nın Fragaria virginiana türü ile Şili'nin Fragaria chiloensis türünün 18. yüzyılda Avrupa'da, Fransa'da bahçelerde doğan melezidir. Bugün bahçe çileği olarak bilinen bu çok yıllık, sürünen gövdeli otsu bitki dünyada en çok yetiştirilen yumuşak meyvelerdendir. Türkiye'de Akdeniz kıyılarında ve Ege'de, ayrıca serin iklim bölgelerinde yetiştirilir.
Tarihçe
Yabani çilek türleri Antik Çağ'dan beri toplanmakta olup Roma yazarlarınca anılır; Plinius çileğin yabani biçimlerinden söz eder. Bugünkü bahçe çileği ise 18. yüzyılda ortaya çıkmıştır. Bu dönemde Fransız subay Amédée-François Frézier, Şili'den getirdiği bitkileri Avrupa'ya götürmüş, bunların Kuzey Amerika kökenli türlerle doğal melezlenmesinden iri meyveli çilek oluşmuştur.
Bilimsel ad Fragaria, Latince “fragrare” (kokmak) sözcüğüne dayanır. Çilek tohumundan yağ elde edilmesi ise çok yakın dönemin kozmetik hammadde araştırmalarıyla ortaya çıkmış bir uygulamadır, eski kaynaklarda bulunmaz.
Renk, koku ve yapısı
Çilek tohumu yağı altın sarısından yeşilimsi sarıya uzanan renkte, akışkan ve hafif dokulu bir yağdır; kokusu hafif ve bitkiseldir. Yağ asidi bileşiminde linoleik asit ve alfa-linolenik asit ağırlıklıdır, oleik asit de bulunur. Çoklu doymamış yağ asitlerinin payı yüksek olduğundan hava ve ışıkla çabuk bozulur. Serin yerde berrak kalır, düşük sıcaklıkta bulanıklaşabilir.
Kullanımı
Çilek tohumu yağı ağırlıklı olarak kozmetik alanında kullanılır: cilt ve saç bakım ürünlerinde, masaj yağı karışımlarında, serum tabanlı yağlarda ve sabunlarda yer alır. Hafif dokusu nedeniyle taşıyıcı yağ olarak ve diğer yağlarla karışımlarda tercih edilir. Sabun yapımında yüksek oranda doymamış yağ asidi içerdiğinden az miktarda eklenir.
Mutfakta yaygın bir kullanımı yoktur; küçük miktarlarda üretildiğinden daha çok özel kozmetik formülasyonlarında değerlendirilir.
Saklama: Çabuk acılaştığı için küçük, koyu cam şişelerde, ağzı sıkıca kapalı olarak serin yerde, tercihen buzdolabında saklanır. Isı ve ışıktan uzak tutulmalıdır. Kokusu keskinleşir ya da boyalı hale gelirse kullanılmamalıdır.
Çilek meyvesinin yüzeyindeki küçük tohumlardan soğuk sıkımla elde edilen, altın sarısı bir bitkisel yağdır.
Çilek tohumu yağı nasıl elde edilir?
Meyve işlenirken ayrılan tohumlar kurutulur ve soğuk presle sıkılır; çok miktarda tohumdan az yağ çıkar.
Çilek tohumu yağı neden pahalıdır?
Tohumların yağ oranı düşük, toplanması ve ayrılması zahmetli olduğu için üretim miktarı sınırlıdır.
Çilek tohumu yağı nasıl saklanır?
Koyu cam şişede, serin ve karanlık yerde, mümkünse buzdolabında saklanır.
Kaynaklar
Mabberley, D.J., Mabberley's Plant-Book, 3. baskı, Cambridge University Press, 2008. Plinius, Naturalis Historia (MS 1. yy). Gunstone, F.D. (ed.), Vegetable Oils in Food Technology, 2. baskı, Wiley-Blackwell, 2011. Baytop, T., Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, Türk Dil Kurumu, 1994.