Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat

← Bitki ve Baharat Ansiklopedisi

Karadut Kurusu (Morus nigra) — Çeçen Şifalı Bitkiler, Turhal
Karadut Kurusu fotoğraf 1Karadut Kurusu fotoğraf 2Karadut Kurusu fotoğraf 3Karadut Kurusu fotoğraf 4Karadut Kurusu fotoğraf 5Karadut Kurusu fotoğraf 6
Fotoğraflar: Wouter Hagens, CC BY-SA 3.0 · Miloslav Bahna, CC BY-SA 4.0 · Fernando Losada Rodríguez, CC BY-SA 4.0 · Juan Emilio Prades Bel, CC BY 4.0 · Marija Gajić, CC BY-SA 4.0 · Calistemon, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Karadut Kurusu

Morus nigra L.

Diğer adları
Karadut, kara dut, karadut kurusu; İngilizce black mulberry
Familya
Moraceae (Dutgiller)
Kullanılan kısım
Meyve (kurutulmuş)

Karadut kurusu, koyu mor-siyah rengi, yoğun ve ekşimsi tatlı aromasıyla Anadolu'nun en dikkat çekici kuru meyvelerinden biridir. Taze karadut elleri ve ağzı mora boyar; kurutulunca sertleşir, tatlı-ekşi dengesi güçlenir. Kış mevsiminde çay, hoşaf ve tatlıların gözde malzemesidir.

Botanik özellikleri

Morus nigra, 6-12 metre boylanan, kalın gövdeli, geniş tepeli bir ağaçtır. Yapraklar beyaz dutunkine göre daha geniş, yumurtamsı, kalın ve üst yüzü pürüzlüdür. Meyve, koyu mora ya da siyaha yakın renkte, uzunca, sulu ve boyar bir yapıdadır. Olgunlaştığında kolayca dökülür ve dokunulduğunda parmakları mora boyar.

Haziran-temmuz aylarında olgunlaşır. Anavatanının Güneybatı Asya, İran çevresi olduğu kabul edilir; Anadolu'da yüzyıllardır yetiştirilmektedir. Bahçelerde, evlerin avlularında, köy meydanlarında ve sıcak, güneşli yamaçlarda rastlanır. Beyaz duta göre soğuğa daha duyarlıdır.

Tarihçe

Dut ağacı antik çağlardan beri bilinir. Dioskorides De Materia Medica'da moron adıyla dut ağacından söz eder; Plinius da Naturalis Historia'da dutu anar. Antik bir efsaneye göre dut meyvesi, birbirini seven iki gencin trajik öyküsüyle ilişkilendirilir ve beyaz meyvenin mora dönmesi bu öyküyle anlatılır.

Karadut, Roma döneminden itibaren Akdeniz havzasında bahçe ağacı olarak yetiştirilmiştir. Türkçede dut sözcüğü yaygın olarak kullanılır; kara sözcüğü ise renk ve olgunluk ayrımı için eklenir.

Kültürdeki yeri

Karadut mevsimi, Anadolu'da kısa ama bereketli bir telaştır. Çocuklar ağaçlara tırmanır, dallar silkelenir, mor lekeli elbiselerle eve dönülür. Fazla meyve güneşte kurutulur, pekmez ya da şurup yapılır. Karadut şurubu ve dut pekmezi, birçok yörede kışlık bir ikram, evin kendi markasıdır. Karadut kurusu hem çocukların hem büyüklerin sevdiği doğal bir tatlıdır.

Karadutun koyu moru, geleneksel kumaş boyacılığında hafif bir doğal boya olarak kullanılmıştır; elle yıkanan kumaşa pembe-mor renk vermiştir. Karadut ağaçları, Anadolu'nun bahçelerinde nesilden nesile aktarılan, yüzyıl yaşayabilen gölge ağaçlarıdır.

Mutfakta

Karadut kurusu, yumuşak ve hafif sakızımsı, tatlı-ekşi dengeli bir tada sahiptir. Doğrudan atıştırılır, ceviz ve bademle karıştırılır, yoğurt ya da kahvaltılık gevreklere eklenir. Bir gece suda bekletilirse şişer ve yumuşar; bu su, hoşaf ve komposto yapımında kullanılır. Süt, pirinç ve irmik tatlılarına, kek ve kurabiyelere eklenir.

Kurutulmuş karadut, bitki çaylarında aroma ve renk verici olarak kullanılır; demlenince koyu kırmızı-mor bir içecek verir. Taze karadut hemen tüketilmeli, kuru olanlar ise ağzı kapalı kutuda, serin ve karanlık bir yerde saklanmalıdır. Koyu rengi kumaşa ve tezgâha leke bıraktığından dikkatli kullanılmalıdır.

Bu bitkiyle ilgili ürünlerimiz

Şenay Karadut Pekmezi 450 Gr — Çeçen Şifalı Bitkiler, Turhal
Şenay

Yüksek kaliteli dut pekmezi, 450 gram ağırlığında doğal ve lezzetli bir atıştırmalık seçeneği sunar. - Sağlıklı beslenme rutininize kolayca…

Karadut Kurusu hakkında
Şenay Karadut Pekmezi 800 Gr — Çeçen Şifalı Bitkiler, Turhal
Şenay

Şenay Karadut Pekmezi 800 G Ülkemizde özellikle Kahramanmaraş, Adıyaman, Elazığ, Erzincan, Malatya ve Tokat illerinde yetişen karadut…

Karadut Kurusu hakkında
Şenay Karadut Şurubu 80 Ml — Çeçen Şifalı Bitkiler, Turhal
Şenay

Şenay Karadut Ekstraktı ve Bitki Ekstraktı İçeren Şurup 80 g eAkdeniz ve Doğu Anadolu bölgesinde yetişen özenle seçilen karadut meyveleri…

Karadut Kurusu hakkında

Sık sorulan sorular

Karadut kurusu nedir?

Karadut kurusu, Morus nigra ağacının olgun meyvelerinin güneşte kurutulmasıyla elde edilen, koyu mor-siyah, tatlı-ekşi aromalı bir kuru meyvedir.

Karadut ile beyaz dut arasındaki fark nedir?

Karadut koyu mor-siyah renkte, daha ekşimsi ve yoğun aromalıdır; beyaz dut ise açık renkli ve bal gibi tatlıdır. Karadut ağacı Morus nigra, beyaz dut ağacı ise Morus alba türüne aittir.

Karadut kurusu nasıl tüketilir?

Doğrudan yenebilir, ceviz ve bademle karıştırılabilir, suda bekletilip hoşaf ya da komposto yapılabilir, tatlı ve kek hamurlarına eklenebilir.

Karadut kurusu nasıl saklanır?

Hava almayan kapta, serin, karanlık ve kuru bir yerde saklanır. Uzun süre için buzdolabında bekletmek en iyisidir.

Kaynaklar

Dioskorides, De Materia Medica (MS 1. yy).
Plinius, Naturalis Historia (MS 1. yy).
Baytop, T., Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, Türk Dil Kurumu, 1994.
Mabberley, D.J., Mabberley's Plant-Book, 3. baskı, Cambridge University Press, 2008.

WhatsApp