Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / TokatTelefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat
Mutfak defnesi, defne yaprağı; İngilizce: bay laurel, bay leaf, sweet bay
Familya
Lauraceae (Defnegiller)
Kullanılan kısım
Yaprak (kurutulmuş); meyve ve yaprak ayrıca defne yağı için işlenir
Defne (Laurus nobilis L.), Akdeniz ikliminin her dem yeşil, aromatik yapraklı küçük ağacıdır. Kurutulmuş yaprakları çorba, yahni ve turşu mutfağının en tanıdık baharatlarından biridir. Bu kart ağacın ve yaprağın tanıtımıdır; defne yağı ve zehirli Daphne cinsi ayrı kartlarda ele alınır.
Botanik özellikleri
Laurus nobilis L., boyu genellikle 5-10 metre arasında değişen, bazen daha da yükselebilen, her dem yeşil bir ağaç ya da iri çalıdır. Yaprakları deri gibi sert, parlak koyu yeşil, mızrak biçiminde ve kenarları hafif dalgalıdır; ezildiğinde belirgin bir kokusu vardır. Çiçekleri küçük, sarımsı-krem renkli ve ayrı eşeylidir; yani erkek ve dişi çiçekler çoğunlukla ayrı bireylerde bulunur.
Dişi ağaçlarda çiçekleri sonbahara doğru olgunlaşan, koyu mor-siyah renkte, zeytine benzeyen küçük meyveler izler. Doğal yayılışı Akdeniz havzasıdır; Türkiye'de Ege, Akdeniz, Marmara ve Karadeniz kıyı kuşağında maki ve nemli orman altlarında kendiliğinden yetişir. Defne, Daphne cinsindeki bitkilerle yalnızca adı yüzünden karıştırılır; Daphne türleri ayrı bir familyadandır ve zehirlidir, bu nedenle defne yaprağı alınırken yaprak yapısı ve kokusuyla doğru tanınmalıdır.
Tarihçe
Defne, antik Akdeniz dünyasında en çok anılan ağaçlardan biridir. Yunan mitolojisinde Apollon'un kutsal ağacı sayılmış, Delphi'deki kehanet geleneğiyle ilişkilendirilmiştir. Kazananlara defne dalından yapılmış taç verilmesi gelenek haline gelmiş; Latince "laureatus" (defne taçlı) sözcüğü ve ondan türeyen İngilizce "laureate" (ödül sahibi) bu geleneğe uzanır.
Dioskorides'in De Materia Medica adlı eserinde ve Plinius'un Naturalis Historia'sında defne ağacı ve meyvesi hakkında ayrıntılı bilgi bulunur; bu eserler bitkinin Roma döneminde iyi tanındığını gösterir. Anadolu'da ise defne, Antakya'daki Daphne (Harbiye) mevkiiyle ve Hatay'ın defne sabunu geleneğiyle anılır. Türkiye bugün dünyanın başlıca kurutulmuş defne yaprağı üreticileri ve ihracatçıları arasındadır.
Kültürdeki yeri
Defne, kuraklığa dayanıklı ve az bakımla yetişen bir bitki olduğundan Akdeniz bahçelerinde sık görülür. Budamaya iyi yanıt verdiği için kırpılarak çit, top ya da koni biçiminde şekillendirilebilir; saksıda da yetiştirilir. Çok sert kışlarda genç sürgünleri donabilir, bu yüzden soğuk bölgelerde korunaklı yerler seçilir.
Türkiye'de ticari defne yaprağı çoğunlukla doğal yayılış alanlarındaki ağaçlardan toplanır. Yapraklar genellikle yaz sonu ve sonbahar döneminde dallardan koparılır, gölgede ve havadar ortamda kurutulur. Kuruma sırasında yaprakların yeşilini koruması ve kıvrılmaması kaliteli ürünün göstergesi sayılır.
Mutfakta
Kurutulmuş defne yaprağı Türk ve Akdeniz mutfaklarında yahni, çorba, bakliyat yemekleri, pilav ve zeytinyağlıların yanında turşu ile konserve salamurasında kullanılır. Yaprak bütün halde yemeğe atılır, pişirme sonunda çıkarılır; sert yapısı nedeniyle yenmez. Fransız mutfağındaki buket garni ve İtalyan soslarında da temel öğelerden biridir.
Kurutulmuş yapraklar serin, kuru, ışık almayan ve kapalı bir kavanozda saklanır. Koku zamanla zayıfladığından bir yıl içinde tüketilmesi önerilir. Defne yağı, defne sabunu ve zehirli Daphne cinsi bu karttan bağımsızdır; mutfakta yalnızca Laurus nobilis yaprağı kullanılır.
Sık sorulan sorular
Defne nedir?
Defne, Laurus nobilis L. adlı, Akdeniz kıyılarında yetişen, her dem yeşil ve aromatik yapraklı bir ağaçtır. Kurutulmuş yaprakları baharat olarak kullanılır.
Defnenin Latince adı nedir?
Latince adı Laurus nobilis L.'dir; Lauraceae (Defnegiller) familyasındadır.
Defne ile Daphne aynı bitki midir?
Hayır. Daphne zehirli, ayrı bir cinstir; mutfak defnesi yalnızca Laurus nobilis'in yaprağıdır.
Defne yaprağı nasıl saklanır?
Serin, kuru ve ışıktan uzak, kapalı bir kavanozda saklanır; en iyi kokusu ilk aylarda korunur.
Kaynaklar
Dioskorides, De Materia Medica Plinius, Naturalis Historia Davis, P. H. (ed.), Flora of Turkey and the East Aegean Islands Baytop, T., Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, TDK, 1994 Grieve, M., A Modern Herbal, 1931 Mabberley's Plant-Book