Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / TokatTelefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat
Kenevir tohumu yağı, lif ve tohum için ekilen endüstriyel kenevirin tohumlarından soğuk sıkımla elde edilen, zümrüt yeşili renkli bir yağdır. Bu yağ uyuşturucu madde değildir; lif bitkisi olarak yüzyıllardır Anadolu'da bilinen kenevirin tohumundan çıkar ve yağda keyif verici maddelerin kaynağı olan çiçek reçinesi bulunmaz.
Elde edilişi
Kenevir tohumları temizlenir, kabuğu ayrılır ya da kabuklu olarak soğuk sıkım presten geçirilir. Elde edilen ham yağ süzülür; rafine edilmediğinde koyu yeşil renkli ve belirgin kokulu kalır. Verim tohumun yağ oranına göre değişir; tohum yağ bakımından zengindir ve yağın büyük bölümü preslemeyle alınabilir.
Cannabis sativa, bir yıllık, dik gövdeli, parmaklı yapraklı otsu bir bitkidir; boyu uygun koşullarda birkaç metreyi bulabilir. Endüstriyel kenevir çeşitleri lif ve tohum için ıslah edilmiştir ve ülkelerin yasal düzenlemelerine göre denetimli olarak ekilir. Tohum yağı, yasal olarak yetiştirilen bu çeşitlerin tohumundan üretilir. Anadolu'da, özellikle Karadeniz'in iç kesimlerinde kenevir lifi, ip, halat ve çuval yapımı için tarih boyunca ekilmiş ve işlenmiştir.
Tarihçe
Kenevir, insanlığın en eski lif bitkilerinden biridir. Asya'da binlerce yıl önce kumaş ve ip için işlendiği, oradan Orta Doğu ve Avrupa'ya yayıldığı bilinir. Plinius, kenevirden yapılan ipin dayanıklılığından söz eder. Orta Çağ ve sonrasında gemi yelkenleri ve halatları büyük ölçüde kenevir liflerinden dokunurdu.
Osmanlı döneminde kenevir, donanmanın halat ve yelken ihtiyacını karşılayan stratejik bir ürün olarak yetiştirilmiş; Anadolu'nun çeşitli yörelerinde, bu arada Kastamonu çevresinde ekimi yapılmıştır. Türkçede “kendir” ve “kenevir” sözcükleri aynı bitkiyi anlatır. Tohum yağı ise lif üretiminin yan ürünü olarak eskiden yöresel kullanımla sınırlı kalmış, ürün olarak yaygınlaşması yakın dönemde olmuştur.
Renk, koku ve yapısı
Soğuk sıkım kenevir tohumu yağı belirgin yeşil renkli, kıvamı akışkan ve kokusu ceviz ile taze otu andıran bir yağdır; rafine edildiğinde rengi açılır. Yağ asidi bileşiminde linoleik ve alfa-linolenik asit ağırlıktadır, ayrıca oleik asit ve az miktarda gama-linolenik asit bulunur. Doymamış yağ asitleri bol olduğundan hava, ışık ve ısıyla çabuk bozulur. Soğukta bulanıklaşır, çok düşük sıcaklıkta katılaşmaya yönelir.
Kullanımı
Soğuk sıkım kenevir tohumu yağı mutfakta ısıtılmadan, salata, çorba ve soğuk soslara eklenen, cevizimsi tatlı bir yağ olarak kullanılır. Kızartma ve yüksek ısıda pişirme için uygun değildir.
Kozmetik alanında cilt ve saç bakım ürünlerinde, masaj yağı karışımlarında ve sabunlarda yer alır; sabun yapımında genellikle küçük oranlarda tercih edilir, çünkü sabunun raf ömrünü kısaltabilir. Hafif dokusuyla bakım yağı karışımlarında taşıyıcı yağ olarak da kullanılır.
Saklama: Çok çabuk acılaştığı için küçük, koyu cam şişelerde, ağzı sıkıca kapalı olarak serin yerde ve açıldıktan sonra tercihen buzdolabında saklanır. Kokusu boyalı, sert ya da ekşi hale gelirse tüketilmemeli ve kullanılmamalıdır.
Sık sorulan sorular
Kenevir tohumu yağı nedir?
Endüstriyel kenevir bitkisinin tohumlarından soğuk sıkımla elde edilen, yeşil renkli bir bitkisel yağdır.
Kenevir tohumu yağı uyuşturucu mudur?
Hayır. Tohum yağı keyif verici madde niteliği taşımaz; yasal çeşitlerin tohumlarından üretilen, sıradan bir bitkisel yağ olarak değerlendirilir.
Kenevir tohumu yağı nasıl elde edilir?
Temizlenen tohumlar soğuk presle sıkılır, çıkan yağ süzülerek koyu renkli şişelere doldurulur.
Kenevir tohumu yağının rengi neden yeşildir?
Tohumun dış kısmında bulunan klorofil gibi yeşil pigmentler soğuk sıkım sırasında yağa geçer; rafine edildiğinde bu renk açılır.
Kaynaklar
Plinius, Naturalis Historia (MS 1. yy). Mabberley, D.J., Mabberley's Plant-Book, 3. baskı, Cambridge University Press, 2008. Gunstone, F.D. (ed.), Vegetable Oils in Food Technology, 2. baskı, Wiley-Blackwell, 2011. Baytop, T., Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, Türk Dil Kurumu, 1994.