Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / TokatTelefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat
Odun ve yapraktan elde edilen kâfur (ticari ve teknik amaçlı)
Kâfur ağacı (Cinnamomum camphora), Doğu Asya kökenli, yıl boyu yeşil kalan iri bir ağaçtır. Odunundan ve yapraklarından elde edilen kâfur, yüzyıllar boyunca ticaret malı olmuştur. Kâfur yutulduğunda zehirlidir; gıda olarak kullanılmaz.
Botanik özellikleri
Cinnamomum camphora, Çin'in güneyi, Tayvan ve Japonya'ya özgü, boyu 20 metreyi aşabilen, yıl boyu yeşil kalan bir ağaçtır. Yapraklar parlak, deri gibi, ucu sivri ve ezildiğinde kendine özgü keskin bir koku verir; küçük, sarımsı-beyaz çiçekler salkımlarda toplanır ve olgunlaşınca küçük, siyah, yuvarlak meyvelere dönüşür. Ağaç, tarçın (Cinnamomum verum) ile aynı cinse aittir, ancak koku ve kimyasal bileşimi bakımından ondan belirgin biçimde ayrılır.
Kâfur ağacı sıcak ve nemli iklimleri sever; ılıman bölgelerde ve Akdeniz kıyılarında süs ve gölge ağacı olarak da dikilir. Yaşlı ağaçlar çok geniş bir taç oluşturur ve uzun ömürlüdür; Japonya'da tapınak bahçelerinde yüzlerce yıllık örnekleri korunur.
Tarihçe
Kâfur, Doğu Asya'da çok eski dönemlerden beri ağacın odununun damıtılmasıyla elde edilmiş ve ipek yolu, deniz ticareti üzerinden Hint ve Arap tüccarlar aracılığıyla Batı'ya ulaştırılmıştır. Türkçedeki 'kâfur' sözü Arapça kâfûr kelimesinden gelir; bu ad da Sanskritçe karpūra'ya dayandırılır. Ortaçağ İslam dünyasında kâfur kokusu, parfümeride ve edebiyatta sıkça geçen bir motiftir.
19. ve 20. yüzyıllarda Tayvan ve Japonya kâfur üretiminin merkezi olmuş; kâfur selüloit gibi erken plastik malzemelerin üretiminde ve çeşitli sanayi alanlarında kullanılmıştır. Sentetik kâfurun yaygınlaşmasından sonra doğal kâfurun ticari önemi azalmıştır.
Kültürdeki yeri
Kâfur, Doğu Asya kültüründe yüzyıllardır tapınak ve ev eşyası yapımında kullanılan, kokusu nedeniyle sandık ve dolap yapımında tercih edilen bir odunun adıdır. Japonya ve Çin'de kâfur ağaçları kutsal sayılan ağaçlar arasında yer alır ve tapınak bahçelerinde korunur. Edebiyatımızda ve Osmanlı divan şiirinde ise 'kâfur' çoğu zaman beyazlığın ve serinliğin simgesi olarak geçer.
Günümüzde kâfur, kokulu ürünlerde, güve kovucu amaçlı tabletlerde ve bazı sanayi ürünlerinde yer alır. Kâfur içeren ürünler çocuklar ve evcil hayvanlar için tehlikelidir; yutulması ciddi zehirlenmelere yol açabilir.
Mutfakta
UYARI: Kâfur ve kâfur ağacı ürünleri yutulduğunda zehirlidir; özellikle çocuklar için tehlikelidir. Gıda olarak kullanılmaz, yemeklere ya da içeceklere eklenmez. Bazı yerel mutfaklarda anılan 'yenilebilir kâfur' ayrı bir ürün olup evde denenmemelidir.
Kâfur ürünleri, orijinal ambalajında, kapalı kapta, gıdalardan ve çocukların ulaşamayacağı bir yerde saklanmalıdır. Yanlışlıkla yutulması halinde hemen en yakın acil servise başvurulmalıdır.
Sık sorulan sorular
Kâfur ağacı nedir?
Kâfur ağacı, Cinnamomum camphora adlı, Doğu Asya kökenli, yıl boyu yeşil kalan bir ağaçtır; odunundan ve yapraklarından kâfur elde edilir.
Latince adı nedir?
Cinnamomum camphora (L.) J.Presl olup defnegiller (Lauraceae) familyasındandır.
Nerede yetişir?
Çin'in güneyi, Tayvan ve Japonya'ya özgüdür; ılıman bölgelerde süs ağacı olarak da dikilir.
Kâfur yenir mi?
Hayır. Kâfur yutulduğunda zehirlidir ve gıda olarak kullanılmaz; ürünler çocukların ulaşamayacağı yerde saklanmalıdır.
Kaynaklar
Mabberley, D. J. Mabberley's Plant-Book. Cambridge University Press. Grieve, M. A Modern Herbal, 1931. Baytop, T. Türkçe Bitki Adları Sözlüğü. Türk Dil Kurumu, 1994. Kew, Plants of the World Online (POWO).