Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / TokatTelefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat
Cüce palmiye, testere palmiyesi; İngilizce saw palmetto, scrub palmetto
Familya
Arecaceae (Palmiyegiller)
Kullanılan kısım
Olgun meyve (kurutulmuş)
Cüce palmiye ya da saw palmetto, ABD'nin güneydoğusunda, özellikle Florida'nın kumlu ormanlarında ve bataklık kenarlarında yetişen, yelpaze yapraklı alçak bir palmiyedir. Sap kenarlarındaki testere dişi benzeri çıkıntılarından adını alır. Akdeniz'in tek yerli palmiyesi olan Chamaerops humilis ile karıştırılmamalıdır.
Botanik özellikleri
Serenoa repens, genellikle 1-3 metre boylanan, gövdesi çoğu zaman yerde sürünen ya da yarı toprak altında yatan bir palmiyedir. Yapraklar yelpaze biçimindedir ve yaprak sapları kenarlarında küçük dikensi dişler taşır. Küçük, kokulu, krem renkli çiçekler yaz başında bol miktarda açar. Meyve yuvarlak-oval, olgunlaştığında koyu mor-siyah renkli bir sert çekirdeklidir.
Tür, Güneydoğu ABD'de, Florida'dan Güney Karolina'ya ve Louisiana'ya kadar uzanan kumlu çam ormanlarında, kıyı kumullarında ve nemli alanların kenarında yaygındır. Serenoa cinsi tek türlüdür; adı 19. yüzyıl botanikçisi Sereno Watson'a atfedilir. Yoğun çiçeklenme dönemi, bal arıları için önemli bir nektar kaynağı oluşturur.
Tarihçe
Bitki, William Bartram'ın 18. yüzyıl sonlarında Güneydoğu ABD'ye yaptığı botanik gezilerde kaydedilmiş, daha sonra 1900'lerin başında John Kunkel Small tarafından Serenoa cinsi altında yeniden adlandırılmıştır. Bu nedenle Latince adda hem Bartram hem Small'ın adı yer alır.
Bölgenin yerli halkları, özellikle Seminole topluluğu, bitkinin meyvelerini toplayıp besin olarak kullanmış, yapraklarını çatı örtüsü, sepet ve hasır yapımında değerlendirmiştir. Avrupalı yerleşimcilerin gelişiyle birlikte meyvesi bölgenin kayıtlarına girmiştir. Bugün cüce palmiye, Florida ekosisteminin tanınmış bir bileşenidir.
Kültürdeki yeri
Cüce palmiye, Florida doğasının ve kırsal yaşamının simgelerinden biridir. Yaprakları el sanatlarında, sepet ve hasırlarda kullanılmıştır. Bitkinin çiçeklerinden elde edilen bal, bölgede saw palmetto balı olarak tanınan yerel bir üründür.
Türkiye'de cüce palmiye doğal olarak yetişmez. Aktarlarda ve bitki dükkânlarında yalnızca kurutulmuş meyve olarak ithal yoldan bulunur. Akdeniz çevresinin yerli palmiyesi olan Chamaerops humilis ise güney Avrupa, Kuzey Afrika kıyılarında doğal olarak yetişir ve süs bitkisi olarak yaygındır.
Mutfakta
Cüce palmiye mutfakta yaygın bir malzeme değildir. Yerli halklar meyveyi besin olarak toplamıştır; günümüzde ise kurutulmuş meyve, aktarlarda ve bitki ürünleri satan dükkânlarda ürün olarak bulunur. Bu sitede yemek tarifi ya da kullanım önerisi sunulmaz.
Kurutulmuş meyve, hava almayan bir kavanozda, serin, kuru ve ışıksız bir yerde saklanır. Nemli ortamda küflenebilir; kokusu bozulan örnekler kullanılmamalıdır. Çocukların erişemeyeceği bir yerde tutulmalıdır.
Sık sorulan sorular
Cüce palmiye nedir?
Cüce palmiye ya da saw palmetto, ABD'nin güneydoğusunda yetişen, yelpaze yapraklı alçak bir palmiyedir. Bilimsel adı Serenoa repens (W.Bartram) Small'dır.
Cüce palmiye ile Chamaerops humilis aynı mıdır?
Hayır. Akdeniz'in cüce palmiyesi olarak da anılan Chamaerops humilis, güney Avrupa ve Kuzey Afrika'ya özgü ayrı bir cinstir. Serenoa repens ise Florida ve çevresine özgüdür.
Cüce palmiye nerede yetişir?
Güneydoğu ABD'de, Florida'dan Güney Karolina ve Louisiana'ya uzanan kumlu çam ormanlarında ve kıyı alanlarında yetişir.
Cüce palmiye meyvesi nasıl saklanır?
Kurutulmuş meyve, kapalı cam kavanozda, serin, kuru ve ışıksız bir yerde saklanır.
Kaynaklar
Mabberley, D.J., Mabberley's Plant-Book, Cambridge University Press. Kew, Plants of the World Online (POWO), Serenoa repens kaydı. Grieve, M., A Modern Herbal, Londra, 1931. Bartram, W., Travels Through North and South Carolina, Georgia, East and West Florida, Philadelphia, 1791.